Bộ Y tế đề xuất nâng mức đóng bảo hiểm y tế lên 5,1–6% theo lộ trình

Theo Bộ Y tế, năm 2024 cả nước có hơn 95,5 triệu người tham gia BHYT. Hệ thống y tế tiếp nhận 183,6 triệu lượt khám chữa bệnh trong năm, tăng hơn 5% so với 2023. Trung bình mỗi người sử dụng thẻ BHYT khoảng 4,5 lần/năm. Tổng chi khám chữa bệnh vượt 139.000 tỷ đồng, cao hơn 18.000 tỷ đồng so với năm trước. Bộ nhận định mô hình bệnh tật đang chuyển mạnh sang các bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường, ung thư – nhóm cần điều trị kéo dài và chi phí cao.

Bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ BHYT, cho biết mức đóng không thay đổi suốt một thập kỷ trong khi quyền lợi và phạm vi thanh toán liên tục được mở rộng. “Nếu không điều chỉnh, quỹ sẽ đối mặt với áp lực lớn. Việc tăng mức đóng không nhằm giảm quyền lợi, mà để duy trì và mở rộng thêm các dịch vụ người dân được hưởng,” bà nói.

Bộ Y tế cho rằng để tiến tới miễn viện phí cơ bản, quỹ BHYT phải đủ mạnh, tỷ lệ tham gia đạt gần như toàn dân. Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nói các quốc gia đang áp dụng miễn viện phí đều có thời gian chuẩn bị dài, đi kèm cơ chế đồng chi trả để hạn chế lạm dụng dịch vụ. “Mục tiêu là giảm gánh nặng tài chính, nhất là cho nhóm yếu thế. Nhưng miễn phí không có nghĩa là chi tiêu không kiểm soát,” ông nói.

Lộ trình điều chỉnh mức đóng sẽ được chia nhiều giai đoạn. Từ năm 2027, mức đóng dự kiến tăng lên khoảng 5,1%, đồng thời người dân có thể được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí mỗi năm theo từng nhóm ưu tiên. Từ năm 2030, mức đóng mức dự kiến tăng lên 5,4% và sau năm 2032 có thể đạt 6%. Cùng thời điểm, Bộ hướng tới mở rộng thanh toán BHYT cho các phương pháp kỹ thuật cao, thêm thuốc mới, sàng lọc 3–5 bệnh phổ biến bằng nguồn quỹ và giảm tỷ lệ chi tiền túi của người dân xuống dưới 30%.

Các nhóm yếu thế như người nghèo, cận nghèo, học sinh – sinh viên vẫn được duy trì hỗ trợ mức đóng như hiện nay. Bộ Y tế nhấn mạnh việc điều chỉnh sẽ được tính toán theo khả năng chi trả của người dân và doanh nghiệp, tránh tạo áp lực đột ngột.

Đề án miễn viện phí cơ bản đang trong giai đoạn xây dựng ban đầu, tiếp tục lấy ý kiến các bộ ngành, chuyên gia và tham khảo kinh nghiệm quốc tế trước khi hoàn thiện. Bộ Y tế khẳng định mọi thay đổi sẽ được thực hiện theo lộ trình, ưu tiên đảm bảo quyền lợi người bệnh và tính bền vững của quỹ BHYT.