Chuyển đổi xe điện, cần đảm bảo lợi ích hài hòa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp

Theo Chỉ thị 20/CT‑TTg ngày 12/7/2025 của Thủ tướng yêu cầu UBND TP. Hà Nội xây dựng và ban hành chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi phương tiện trước ngày 30/9/2025 về một số nhiệm vụ cấp bách, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu Hà Nội triển khai các giải pháp để tổ chức, cá nhân chuyển đổi phương tiện, đảm bảo đến ngày 1/7/2026 không còn xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch (xăng, dầu) lưu thông trong Vành đai 1. Từ ngày 1/1/2028, ngoài cấm xe máy chạy xăng dầu, ô tô cá nhân sử dụng nhiên liệu hóa thạch cũng bị hạn chế trong vành đai 1 và 2; đến năm 2030, áp dụng với toàn bộ phương tiện cá nhân sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong phạm vi vành đai 3.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh, trong những ngày qua người dân Hà Nội đặc biệt quan tâm đến lộ trình giảm và cấm xe máy xăng tại vành đai 1. Cụ thể, từ giữa tháng 6/2026, xe máy xăng sẽ không được phép hoạt động trong khu vực này.

Do công tác truyền thông về lộ trình này chưa rõ nét, trong khi đó, thông tin lan truyền trên mạng xã hội nhiều khiến người dân lo lắng. Vì vậy, ông Vũ Hồng Thanh đề nghị Chính phủ tăng cường truyền thông, bảo đảm người dân hiểu đúng và nắm bắt chính xác mục tiêu của chính sách. Đồng thời, TP. Hà Nội phải xây dựng lộ trình, chính sách hỗ trợ chuyển đổi sang xe điện, bảo đảm hài hòa lợi ích Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh đồng tình với mục tiêu giảm phát thải, song ông cũng đề nghị Chính phủ cần có lộ trình từng bước để tiến tới cấm hoàn toàn xe máy xăng. Cùng với đó, UBND TP Hà Nội cần xây dựng các biện pháp hỗ trợ toàn diện từ sản xuất, đăng ký, đăng kiểm đến thay thế phương tiện.

"Cần có giải pháp phù hợp để hài hòa lợi ích giữa Nhà nước về môi trường, doanh nghiệp sản xuất xe xăng và người dân. Có người vừa mới mua xe máy xăng thì biết có chính sách này, họ chỉ được sử dụng trong vòng chưa đầy một năm tới", ông Vũ Hồng Thanh cho hay.

Về phía TP. Hà Nội, ông Dương Đức Tuấn – Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội cho rằng: Việc loại bỏ phương tiện chạy xăng dầu là xu thế tất yếu. Vấn đề chuyển đổi phương tiện không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà cần có sự tham gia của doanh nghiệp và người dân.

Trong dự thảo Nghị quyết đang được lấy ý kiến (dự kiến trình HĐND thành phố vào kỳ họp tháng 9/2025) có đề xuất: Thành phố sẽ kêu gọi các hãng xe cung cấp phương tiện xanh với chính sách ưu đãi về giá bán và chi phí sử dụng. Đồng thời, Hà Nội kiến nghị tiếp tục miễn, giảm lệ phí trước bạ và lệ phí đăng ký xe điện để khuyến khích người dân chuyển đổi.

Về hỗ trợ tài chính và ưu đãi, Sở Xây dựng Hà Nội đề xuất hỗ trợ người dân có xe máy chạy xăng hoặc diesel (đăng ký trước khi nghị quyết có hiệu lực) tại các vùng phát thải thấp khi chuyển sang phương tiện xanh có giá trị từ 15 triệu đồng trở lên mức 3 triệu đồng; với hộ cận nghèo mức hỗ trợ 4 triệu đồng, hộ nghèo 5 triệu đồng. Mỗi cá nhân được hỗ trợ tối đa một xe đến hết năm 2030.

Thành phố dự kiến miễn 100% lệ phí trước bạ và lệ phí đăng ký biển số đối với phương tiện giao thông xanh từ khi nghị quyết có hiệu lực đến hết năm 2030.

Đối với các đơn vị phục vụ công ích, vận tải hành khách (trừ xe buýt), doanh nghiệp đầu tư thu hồi, tái chế xe cũ thì được hỗ trợ vốn vay với lãi suất từ 3–5%/năm, hạn mức vay lên đến 100% giá trị hợp đồng, thời gian vay tối đa 5 năm.

Về phát triển hạ tầng, xây dựng mạng lưới trạm sạc: Ít nhất 10% chỗ đỗ tại các công trình hiện hữu phải có trụ sạc trước cuối năm 2026; Ít nhất 30% chỗ đỗ tại các dự án mới phải có trụ sạc.

Lộ trình kiểm soát loại phương tiện:

Thí điểm hạn chế xe máy xăng từ 1/1 đến 30/6/2026

Cấm xe máy xăng/diesel trong Vành đai 1 từ 1/7/2026, Vành đai 2 từ 1/1/2028

Hạn chế ô tô cá nhân xăng/diesel trong Vành đai 2 từ 1/1/2028, mở rộng ra Vành đai 3 từ 1/1/2030

Từ năm 2035–2050, áp dụng giới hạn xe cơ giới không xanh ở từng khu vực theo cấp độ

 Theo đó, Vành đai 1 được xác định khép kín qua các tuyến: Trần Khát Chân - Đại Cồ Việt - Đê La Thành - Bưởi - Cầu Giấy - Võ Chí Công - Nghi Tàm - Yên Phụ - Trần Quang Khải. Chu vi toàn tuyến khoảng 25km, diện tích khoảng 31km2, trong đó Hồ Tây chiếm khoảng 5,2km2.

 Ngọc Thủy (tổng hợp)