Cô gái 23 tuổi liệt tứ chi sau 3 năm lạm dụng bóng cười

Tại Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai), bệnh nhân xuất hiện tình trạng run tay chân, đi lại phải có người dìu. Nhìn bề ngoài khỏe mạnh, ít ai nghĩ cô từng rơi vào trạng thái kích động, mất kiểm soát do lạm dụng bóng cười, có thời điểm sử dụng 50–100 quả/lần.

Cô gái kể, ban đầu chỉ dùng bóng cười trong những buổi tụ tập sinh nhật hoặc đi chơi cùng bạn bè. Tuy nhiên, chỉ sau thời gian ngắn, việc sử dụng trở thành thói quen. Có giai đoạn, mỗi tuần cô dùng 2–3 lần, mỗi lần kéo dài 12–15 tiếng. “Tôi chỉ dừng lại để ăn uống rồi lại tiếp tục. Có lúc dùng hết 2–4 bình khí, chi phí mỗi lần từ 1,5 đến 2,5 triệu đồng,” bệnh nhân cho biết. Tất cả đều được mua dễ dàng qua mạng xã hội và tự sử dụng tại phòng trọ.

Dù đã xuất hiện tê bì, giảm cảm giác và yếu tay chân từ khoảng một năm nay, cô vẫn tiếp tục sử dụng cho đến khi liệt tứ chi tiến triển, trí nhớ suy giảm rõ rệt. Khi nhập viện, bác sĩ phát hiện bệnh nhân bị phù tủy sống, tổn thương chất trắng – dấu hiệu điển hình của ngộ độc N2O. Một số xét nghiệm còn cho thấy bệnh nhân có sử dụng kèm các chất kích thích khác – tình trạng khá phổ biến ở nhóm trẻ lạm dụng bóng cười.

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên – Giám đốc Trung tâm Chống độc – cho biết: “Những trường hợp như vậy cần điều trị và phục hồi trong nhiều tháng, thậm chí có người không thể hồi phục hoàn toàn vì tổn thương thần kinh đã trở thành di chứng.”
Hiện bệnh nhân đang được điều trị giải độc, phục hồi thần kinh và theo dõi các biến chứng tâm thần, hô hấp và vận động.

Theo BS. Nguyên, khí N2O không phải chất dùng cho mục đích giải trí. Trong y khoa, N2O chỉ được sử dụng trong gây mê – giảm đau với liều lượng và đường dùng được kiểm soát chặt chẽ. Việc hít trực tiếp từ các bình khí dân dụng là vô cùng nguy hiểm. Bóng cười tác động lên hệ thần kinh trung ương tương tự nhóm opioid, gây hưng phấn, ảo giác, thiếu oxy não, rối loạn ý thức, thậm chí tử vong chỉ sau một lần hít.

Về lâu dài, N2O gây tổn thương tủy sống, mất myelin, dẫn đến tê liệt tứ chi; tổn thương não, giảm trí nhớ, rối loạn hành vi, rối loạn tâm thần; giảm tế bào máu gây thiếu máu giống suy tủy; ảnh hưởng khả năng sinh sản và tăng nguy cơ sảy thai ở nữ giới. Đặc biệt, N2O được xem là “chất mở cửa”, khiến người trẻ dễ chuyển sang ketamine, thuốc lắc… do quen cảm giác hưng phấn.

“Rất nhiều bệnh nhân nghĩ bóng cười vô hại và không phải ma túy. Nhưng khí N2O có cơ chế gây nghiện và gây tổn thương thần kinh giống hệt ma túy,” TS.BS Nguyễn Trung Nguyên nhấn mạnh.

Trước số ca ngộ độc ngày càng tăng, các bác sĩ khuyến nghị nên cấm hoàn toàn hoạt động sản xuất, kinh doanh, vận chuyển và sử dụng khí N2O cho mục đích giải trí, tương tự nhiều quốc gia trên thế giới. Những ứng dụng hợp pháp trong y tế và thực phẩm vẫn được đảm bảo, nhưng việc sử dụng để tạo cảm giác “phê” cần phải được chấm dứt nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.