Đừng để mất vui vì chủ quan với bệnh truyền nhiễm dịp Tết

Theo các chuyên gia y tế, thời điểm Tết Nguyên đán, khi người dân có nhu cầu đi lại thăm hỏi người thân, đi du lịch, vãn cảnh nhiều,... cũng là thời điểm mà các điều kiện thuận lợi để bệnh truyền nhiễm lây lan nếu người dân chủ quan trong phòng ngừa.

Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Tiến Đạo, Quản lý y khoa Hệ thống tiêm chủng VNVC nhận định, giai đoạn giao mùa là thời điểm cơ thể phải thích nghi với sự thay đổi rõ rệt về nhiệt độ, đặc biệt là sự chênh lệch giữa ngày và đêm. Theo bác sĩ, thời tiết lạnh và khô có thể làm niêm mạc đường hô hấp dễ bị tổn thương, tạo điều kiện để virus, vi khuẩn xâm nhập. Đồng thời, mật độ mầm bệnh trong môi trường vào thời điểm này có xu hướng tăng cao hơn so với các giai đoạn khác trong năm, làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh.

Bên cạnh đó, những thay đổi trong sinh hoạt cận Tết như thức khuya, ăn uống không điều độ có thể khiến cơ thể không được nghỉ ngơi, phục hồi đầy đủ. Hệ miễn dịch giữ vai trò quan trọng trong việc chống lại các tác nhân gây bệnh, khi sức đề kháng suy giảm, nguy cơ nhiễm bệnh và diễn tiến nặng sẽ tăng cao hơn.

Đồng ý kiến, Thầy thuốc ưu tú, bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Thanh Sử, Trưởng khoa Cấp cứu Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết, dịp Tết thường ghi nhận sự gia tăng của một số bệnh truyền nhiễm phổ biến như cúm và các bệnh do virus đường hô hấp, tay chân miệng, sốt xuất huyết, ngộ độc thực phẩm và tiêu chảy cấp. Theo bác sĩ Sử, thời tiết se lạnh vào sáng sớm tạo điều kiện cho virus đường hô hấp phát triển, cùng với mật độ di chuyển và giao lưu tăng cao làm gia tăng nguy cơ lây lan trong cộng đồng.

“Trong môi trường đông người, chỉ cần một trường hợp mang mầm bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện ở cự ly gần cũng có thể phát tán virus cho nhiều người xung quanh. Bệnh thường biểu hiện bằng các triệu chứng như sốt, ho, đau họng, mệt mỏi, đau nhức cơ thể. Trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền là nhóm có nguy cơ diễn tiến nặng, cần được theo dõi sát và thăm khám kịp thời khi có dấu hiệu bất thường”, bác sĩ Nguyễn Thanh Sử thông tin.

Trong môi trường chật hẹp, ít thông thoáng như xe khách, phòng chờ, trung tâm thương mại hoặc không gian sinh hoạt gia đình đông người, nguy cơ lây nhiễm tăng cao. Thời gian tiếp xúc gần kéo dài, cùng với việc sử dụng chung các bề mặt, vật dụng và thói quen dùng chung dụng cụ gắp thức ăn có thể tạo điều kiện cho bệnh lây truyền qua đường hô hấp và tiêu hóa.

Đối với trẻ nhỏ, bệnh tay chân miệng cũng dễ gia tăng trong dịp Tết do trẻ được nhiều người thân bồng bế, tiếp xúc. Virus gây bệnh lây qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp. Người lớn có thể không có triệu chứng nhưng vẫn mang mầm bệnh trên tay khi chăm sóc, cho trẻ ăn uống. Sốt xuất huyết cũng tiềm ẩn nguy cơ trong dịp Tết, đặc biệt tại khu vực phía Nam khi có mưa trái mùa tạo điều kiện cho muỗi sinh sản. Các vật dụng chứa nước như bình hoa nếu không được thay nước thường xuyên có thể trở thành nơi phát triển của lăng quăng.

Ngoài ra, khí hậu nóng ẩm trong những ngày Tết khiến thực phẩm dễ ôi thiu nếu để ở nhiệt độ phòng quá lâu. Các món ăn truyền thống như thịt kho, bánh tét, giò chả nếu không được bảo quản đúng cách có thể làm gia tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm và tiêu chảy cấp, với các biểu hiện như đau bụng, nôn ói, tiêu chảy nhiều lần.

Bác sĩ Nguyễn Thanh Sử lưu ý: “Đặc biệt, mâm cỗ cúng từ đêm 30 để sáng mùng 1 ăn lại tiềm ẩn nguy cơ nhiễm vi khuẩn như Salmonella, E.Coli. Thức ăn sau 2 giờ để ở ngoài bắt buộc phải hâm nóng kỹ hoặc bỏ”.

Chủ động phòng bệnh, không trì hoãn thăm khám vì “kiêng” đến bệnh viện ngày Tết

Các bác sĩ nhấn mạnh, việc chủ động phòng bệnh trong dịp Tết không chỉ bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn góp phần bảo vệ người thân, đặc biệt là người cao tuổi, trẻ nhỏ và người có bệnh nền. Bác sĩ Nguyễn Thanh Sử khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp phòng bệnh đơn giản, dễ áp dụng.

Cụ thể, nên đeo khẩu trang khi đến nơi đông người nhằm hạn chế lây nhiễm các bệnh đường hô hấp như cúm, thủy đậu và các bệnh do virus khác; đồng thời rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, nhất là trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi ho, hắt hơi và trước khi bế, chăm sóc trẻ nhỏ; trong trường hợp không có xà phòng có thể sử dụng dung dịch sát khuẩn tay nhanh.