“Gọi lại những thương yêu”: Khi giáo dục giúp người trẻ thoát khỏi thế giới ảo

Một chương trình đặc biệt tại Hệ thống giáo dục IVS đã gợi mở một hướng tiếp cận đáng chú ý: Đánh thức cảm xúc, khơi dậy lòng biết ơn và giúp học sinh tìm lại sợi dây gắn kết với gia đình. Thông qua các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm kỷ luật, chương trình mang tên “Gọi lại những thương yêu” đã để lại nhiều suy ngẫm về cách giáo dục người trẻ trong thời đại số.

Khi lời xin lỗi trở thành bài học trưởng thành

Ở lứa tuổi vị thành niên, nhiều em thường thể hiện sự nổi loạn hoặc lạnh lùng như một cách khẳng định bản thân. Trong khi đó, những lời yêu thương hay lời xin lỗi đôi khi lại trở thành điều khó nói nhất. Đặc biệt với những học sinh từng dành quá nhiều thời gian cho game và mạng xã hội, sự kết nối với cha mẹ có thể dần bị thu hẹp.

Trong chương trình tại IVS, sự xuất hiện của nhà thơ Trần Đăng Khoa đã mang đến những câu chuyện giản dị nhưng giàu cảm xúc về tình mẫu tử và trách nhiệm của tuổi trẻ. Thay vì những lời khuyên giáo điều, ông kể về người mẹ nông dân mộc mạc đã nuôi dưỡng và dạy ông trưởng thành bằng tình thương và sự hy sinh thầm lặng.

Từ những câu chuyện đời thường ấy, nhà thơ nhắn nhủ các em rằng tuổi trẻ là quãng thời gian quý giá để học tập, rèn luyện và nuôi dưỡng lòng nhân ái. Theo ông, điều mà cha mẹ mong muốn không phải là những “vinh quang ảo” trên thế giới mạng, mà là một người con biết sống tử tế, biết yêu thương và có trách nhiệm với gia đình.

Khoảnh khắc khiến nhiều người xúc động nhất trong chương trình không phải là các tiết mục biểu diễn, mà là 20 phút tĩnh lặng khi các em học sinh viết thư tay gửi mẹ. Nhiều em vốn quen với sự mạnh mẽ, thậm chí bướng bỉnh, đã lặng lẽ viết những dòng tâm sự chân thành, có em vừa viết vừa rơi nước mắt.

Những lá thư ấy sau đó được gửi qua đường bưu điện tới phụ huynh – một món quà giản dị nhưng mang giá trị tinh thần sâu sắc. Với nhiều gia đình, đó là lần đầu tiên sau nhiều năm họ nhận được lời xin lỗi hoặc lời cảm ơn từ con.

Kỷ luật và nghệ thuật – hai trụ cột của giáo dục cảm xúc

Một trong những thách thức lớn khi giúp trẻ rời xa game và mạng xã hội là xây dựng lại nhịp sống lành mạnh. Theo các chuyên gia giáo dục, điều này không thể chỉ dựa vào sự cấm đoán, mà cần tạo ra môi trường sinh hoạt tích cực, giúp trẻ tìm thấy niềm vui trong đời sống thực.

Tại IVS, học sinh được rèn luyện theo nếp sống kỷ luật khá nghiêm túc. Các em thức dậy từ sáng sớm, tự sắp xếp chăn màn gọn gàng, tham gia các hoạt động thể chất và sinh hoạt tập thể. Nếp sống kỷ luật được xem như “khung xương” giúp các em tái thiết thói quen sinh hoạt khoa học.

Tuy nhiên, kỷ luật không phải là yếu tố duy nhất. Nhà trường còn chú trọng các hoạt động văn hóa, nghệ thuật nhằm nuôi dưỡng cảm xúc và khả năng cảm thụ thẩm mỹ của học sinh.

Trong chương trình âm nhạc mang tên “Sức bật trái tim”, nhiều ca khúc về quê hương và tình yêu đất nước đã được trình diễn, mang lại không khí sôi nổi và truyền cảm hứng cho người trẻ. Những giai điệu quen thuộc như “Tự nguyện” hay “Mong kiếp sau vẫn là người Việt Nam” gợi nhắc về giá trị của lòng tự hào dân tộc và trách nhiệm với cộng đồng.

Bên cạnh đó, những tiết mục biểu diễn nhạc cụ, đặc biệt là tiếng đàn piano trong không gian nghệ thuật, đã mang lại một trải nghiệm khác biệt so với thế giới giải trí trên màn hình. Đối với nhiều học sinh, đây là lần đầu tiên các em cảm nhận sâu sắc sự rung động của âm nhạc và nghệ thuật.

Theo các nhà giáo dục, chính những trải nghiệm văn hóa như vậy giúp khơi dậy những “hạt giống cảm xúc” vốn có trong mỗi đứa trẻ. Khi cảm xúc được đánh thức, các em dễ dàng kết nối với bản thân và với người xung quanh hơn.

Hành trình giúp người trẻ làm chủ công nghệ

Trong kỷ nguyên số, việc loại bỏ hoàn toàn công nghệ khỏi đời sống là điều không thực tế. Thay vào đó, mục tiêu của giáo dục hiện đại là giúp người trẻ sử dụng công nghệ một cách có kiểm soát và có trách nhiệm.

Các chương trình giáo dục dành cho học sinh tại IVS được thiết kế theo hướng kết hợp nhiều yếu tố: rèn luyện thể chất, giáo dục kỹ năng sống, tư vấn tâm lý và các hoạt động học tập hiện đại. Nhiều khóa học kéo dài từ vài tháng đến vài năm nhằm hỗ trợ học sinh thay đổi thói quen và xây dựng mục tiêu cá nhân.

Điều đáng chú ý là nhiều học sinh sau khi hoàn thành chương trình đã quay trở lại hỗ trợ nhà trường với vai trò trợ giảng hoặc quản sinh. Chính trải nghiệm từng “lạc lối” của họ trở thành bài học thực tế giúp những học sinh khác hiểu rằng việc thay đổi bản thân là hoàn toàn có thể.

Không ít em từ chỗ dành hàng giờ trước màn hình máy tính đã tìm thấy đam mê mới trong thể thao, âm nhạc hoặc các hoạt động sáng tạo. Một số em còn tham gia các giải đấu võ thuật hoặc biểu diễn nghệ thuật trong những sự kiện giao lưu văn hóa.

Dù nhà trường có nhiều chương trình hỗ trợ, các chuyên gia vẫn khẳng định gia đình là yếu tố quyết định trong việc hình thành nhân cách của trẻ.

Trong nhiều trường hợp, việc trẻ nghiện game hoặc quá phụ thuộc vào mạng xã hội xuất phát từ sự thiếu kết nối trong gia đình. Cha mẹ bận rộn, ít thời gian trò chuyện với con, trong khi thế giới số lại mang đến cảm giác giải trí và “kết nối” tức thì.

Vì vậy, những hoạt động như viết thư cho cha mẹ hay các chương trình trải nghiệm gia đình – nhà trường được xem là cầu nối quan trọng giúp khôi phục sự gắn bó giữa các thành viên.

Một phụ huynh tham dự chương trình chia sẻ rằng trước đây con trai chị gần như chỉ quan tâm đến màn hình máy tính, ít trò chuyện với gia đình. Nhưng sau thời gian tham gia các hoạt động rèn luyện và giáo dục cảm xúc, em đã thay đổi nhiều: Biết hỏi thăm sức khỏe mẹ, tự lập trong sinh hoạt và chủ động chia sẻ suy nghĩ của mình.

Câu chuyện từ chương trình “Gọi lại những thương yêu” cho thấy một thực tế: Trong khi công nghệ ngày càng phát triển, nhu cầu được yêu thương, được lắng nghe và được kết nối của con người vẫn không thay đổi.

Giáo dục ngày nay không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức, mà còn cần chú trọng giáo dục cảm xúc, giá trị sống và trách nhiệm xã hội. Khi người trẻ biết trân trọng gia đình, biết hướng tới mục tiêu tích cực và biết làm chủ bản thân, họ sẽ không dễ bị cuốn vào những cám dỗ của thế giới ảo.

Trong hành trình trưởng thành của mỗi đứa trẻ, đôi khi điều quan trọng nhất không phải là thành tích hay danh hiệu, mà là khả năng nói một lời cảm ơn, một lời xin lỗi – những điều tưởng chừng giản dị nhưng lại có sức mạnh hàn gắn và nuôi dưỡng tình yêu thương trong mỗi gia đình.