Huân chương lao động hạng nhất: Vinh quang cho “sứ giả canh trời"
Ngày 3/10/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 41 đưa Sở Thiên văn và Đài Thiên văn Phủ Liễn về trực thuộc Bộ Giao thông Công chính. Đây được coi là cột mốc lịch sử đặt nền móng cho ngành Khí tượng Thủy văn (KTTV) Việt Nam.
Trải qua nhiều giai đoạn kiện toàn, sáp nhập và đổi tên, đến nay Cục Khí tượng Thủy văn trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quản lý một hệ thống gồm 13 đơn vị thành viên với hơn 2.600 cán bộ, công chức, viên chức đang làm việc trên khắp mọi miền đất nước. Suốt 80 năm đồng hành cùng dân tộc, ngành KTTV không chỉ góp phần trong công cuộc kháng chiến, tái thiết và phát triển, mà còn khẳng định vị thế quốc tế khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) vào năm 1975.
Những đóng góp to lớn đó đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Hồ Chí Minh (1995, 2020), Huân chương Độc lập Hạng Nhất (2002) và mới đây nhất là Huân chương Lao động Hạng Nhất.
Tuyến đầu của phòng chống thiên tai
Trong suốt 80 năm phát triển cùng đất nước, ngành KTTV đã khẳng định được vai trò tuyến đầu trong phòng chống thiên tai. Ngành KTTV luôn cập nhật khoa học công nghệ cũng như năng lực chuyên môn của cán bộ ngành để nâng cao rõ rệt chất lượng dự báo, cảnh báo.
Thành tựu nổi bật nhất là việc hoàn thiện hệ thống pháp luật ngành, với 27 văn bản quy phạm pháp luật được ban hành. Đặc biệt, Chỉ thị số 10-CT/TW của Ban Bí thư và Chiến lược phát triển ngành KTTV đến năm 2030, tầm nhìn 2045 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đã trở thành kim chỉ nam quan trọng cho tiến trình hiện đại hóa toàn diện của ngành.
Cùng với đó, mạng lưới quan trắc được đầu tư mạnh mẽ, nâng tổng số trạm KTTV quốc gia lên hơn 2.800 trạm, tăng 44% so với giai đoạn trước. Tỉ lệ tự động hóa đạt mức ấn tượng: mưa và giông sét 100%, khí tượng 65%, thủy văn 69% và hải văn 74%. Hệ thống radar thời tiết hiện đại đã bao phủ gần như toàn quốc, tạo cơ sở dữ liệu phong phú, chính xác phục vụ dự báo.
Trên tuyến đầu phòng chống thiên tai, ngành KTTV luôn tiên phong trong dự báo, cảnh báo, giúp bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản của nhân dân. Đặc biệt, những năm gần đây, hệ thống pháp luật ngành được hoàn thiện với 27 văn bản quy phạm pháp luật; Chiến lược phát triển ngành KTTV đến năm 2030, tầm nhìn 2045 đã trở thành kim chỉ nam cho tiến trình hiện đại hóa. Mạng lưới quan trắc quốc gia được mở rộng lên hơn 2.800 trạm, tỉ lệ tự động hóa đạt mức cao, cùng hệ thống radar thời tiết bao phủ gần như toàn quốc.
Không chỉ có vậy, KTTV đã áp dụng nhiều công nghệ hiện đại như siêu máy tính CrayXC40, mô hình dự báo số phân giải 1–3 km hay trí tuệ nhân tạo (AI) trong nhận dạng bão và dự báo mưa cực ngắn đã nâng cao rõ rệt độ chính xác và thời gian cảnh báo. Nhờ đó, nhiều cơn bão mạnh và phức tạp như Noru (2022) hay Yagi (2024) đã được cảnh báo sớm, giúp chính quyền và người dân chủ động ứng phó.
Đặc biệt, nhiều cơn bão mạnh và phức tạp như siêu bão Noru năm 2022 hay bão Yagi năm 2024 đã được cảnh báo sớm, giúp các cấp chính quyền và nhân dân chủ động ứng phó kịp thời.
Cục Khí tượng Thủy văn không ngừng mở rộng hợp tác song phương và đa phương với nhiều quốc gia, tổ chức quốc tế, tích cực tiếp nhận các công nghệ hiện đại nhằm nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ. Việt Nam đã khẳng định rõ nét vị thế của mình thông qua việc đảm nhiệm vai trò Trung tâm hỗ trợ cảnh báo lũ quét khu vực ASEAN.
Để có được những thành công đó là sự nỗ lực không ngừng nghỉ của hàng nghìn cán bộ, dự báo viên, quan trắc viên và kỹ thuật viên.
Họ là những “sứ giả canh trời” thầm lặng, ngày đêm bám trụ tại các trạm quan trắc ven biển thường xuyên hứng chịu bão tố, nơi vùng sâu, vùng xa hay trên những đảo tiền tiêu, sẵn sàng đối mặt với mọi điều kiện khắc nghiệt để bảo vệ cuộc sống của người dân.
Vinh quang hiện tại, nền tảng cho tương lai
Với những thành tích nổi bật, Cục Khí tượng Thủy văn đã vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Lao động Hạng Nhất – phần thưởng cao quý, ghi nhận sự cống hiến bền bỉ trong suốt 80 năm qua. Đây không chỉ là niềm vinh quang của ngành mà còn là nguồn động lực để Ban Lãnh đạo cùng toàn thể cán bộ, công chức, viên chức tiếp tục đẩy mạnh hiện đại hóa, ứng dụng khoa học – công nghệ tiên tiến, mở rộng hợp tác quốc tế, khẳng định vai trò và vị thế của ngành Khí tượng Thủy văn trong giai đoạn phát triển mới.
Có thể nói, Huân chương Lao động Hạng Nhất không chỉ là sự tôn vinh xứng đáng cho những nỗ lực và thành quả mà còn là động lực mạnh mẽ. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu ngày càng phức tạp, thiên tai cực đoan gia tăng, ngành Khí tượng Thủy văn đặt mục tiêu chiến lược: tiếp tục hiện đại hóa, ứng dụng mạnh mẽ khoa học - công nghệ, mở rộng hợp tác quốc tế để xây dựng hệ thống dự báo ngày càng chi tiết, chính xác và kịp thời. Giúp bảo vệ cuộc sống an toàn của nhân dân và đóng góp tích cực cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Bình luận
Đăng nhập hoặc Tạo tài khoản để tham gia bình luận
Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu