PGS.TS Nguyễn Huy Nga: Truyền thông cộng đồng là “chìa khóa” phòng, chống tác hại thuốc lá

Hội thi “Truyền thông Phòng, chống tác hại của thuốc lá” diễn ra sáng ngày 23/12 tại Hà Nội do Viện Nghiên cứu sức khoẻ Người cao tuổi và Y tế cộng đồng (Viện IEP - thành viên Hội Giáo dục chăm sóc sức khoẻ cộng đồng Việt Nam) phối hợp Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2025 tổ chức. Đây là một trong những hoạt động được triển khai tích cực thời gian qua do Viện IEP tổ chức, hướng tới một cộng đồng khoẻ mạnh không thuốc lá.

Theo PGS.TS Nguyễn Huy Nga – Nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), Viện trưởng Viện IEP, Trưởng Ban Tổ chức Hội thi thì thời gian qua, công tác truyền thông phòng chống tác hại của thuốc lá đã đang đạt được những kết quả tích cực. Cộng đồng đã, đang có nhận thức ngày càng tốt hơn về tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ từng cá nhân nói riêng, tác động tới các yếu tố kinh tế và xã hội nói chung.

Trong quá trình triển khai các hoạt động chuyên môn gắn với mục tiêu phục vụ cộng đồng, công tác tổ chức hoạt động truyền thông phòng, chống thuốc lá đóng vai trò then chốt. Hội thi "Truyền thông Phòng, chống tác hại của thuốc lá" là một hợp phần quan trọng trong dự án lớn hơn do Viện IEP triển khai; đồng thời cũng là một trong những hoạt động truyền thông được tổ chức thường xuyên nhằm tuyên truyền dành cho các đơn vị thuộc Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam, nhằm trang bị kiến thức, nâng cao nhận thức về tác hại của thuốc lá, trong đó đặc biệt nhấn mạnh tới các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới, thuốc lá điện tử đang gia tăng trong cộng đồng.

Hội thi cũng là hoạt động khép lại chuỗi chương trình trong năm 2025. Trước đó, trong năm qua, dự án đã triển khai nhiều hoạt động đạt hiệu quả thiết thực trong công tác truyền thông phòng, chống tác hại của thuốc lá, tiêu biểu như cuộc Meeting hưởng ứng Tuần lễ Quốc gia phòng, chống tác hại của thuốc lá được tổ chức vào tháng 5 tại xã An Khánh (Hà Nội), thu hút trên 500 người tham gia; tổ chức hội nghị triển khai tại tỉnh Hà Tĩnh; cùng 6 lớp tập huấn tuyên truyền viên phòng, chống tác hại của thuốc lá tại các địa phương gồm Hà Tĩnh, Hà Nội, Hưng Yên, Phú Thọ và TP. Hồ Chí Minh. Những kết quả này đã góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng và tạo nền tảng quan trọng cho việc triển khai hiệu quả các hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá trong thời gian tới.

Đánh giá về những thuận lợi, khó khăn trong công tác tổ chức hội thi nói riêng và công tác truyền thông phòng chống tác hại của thuốc lá trong cộng đồng nói chung mà Viện IEP đã triển khai, PGS.TS Nguyễn Huy Nga cho biết, thuận lợi lớn nhất là Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam (Hội GDCSSKCĐ Việt Nam) có mạng lưới tổ chức rộng khắp tại các địa phương, với nhiều mô hình hoạt động hiệu quả như các câu lạc bộ dưỡng sinh, câu lạc bộ chăm sóc sức khỏe người cao tuổi và các câu lạc bộ cộng đồng. Đây là lực lượng nòng cốt, tích cực tham gia và góp phần quan trọng vào việc triển khai các hoạt động của chương trình. Bên cạnh đó, Hội GDCSSKCĐ Việt Nam cũng có bề dày kinh nghiệm trong tổ chức các hoạt động, hội thi và phổ biến kiến thức về chăm sóc sức khỏe.

Ngoài ra, chương trình còn nhận được sự hỗ trợ từ Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá của Bộ Y tế cả về nguồn kinh phí và chuyên môn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai đồng bộ và hiệu quả.

Bên cạnh những thuận lợi, PGS.TS Nguyễn Huy Nga cũng thẳng thắn chỉ ra một số khó khăn trong quá trình triển khai như việc sắp xếp, tách nhập đơn vị hành chính tại nhiều địa phương trong thời gian qua đã ảnh hưởng nhất định đến công tác tổ chức, khi bộ máy và đầu mối điều hành chưa thực sự hoàn thiện, gây khó khăn trong việc tập hợp lực lượng và kiện toàn đội ngũ nòng cốt tại các câu lạc bộ. Ngoài ra, nguồn kinh phí còn hạn chế, chủ yếu tập trung cho cơ cấu giải thưởng; trong khi các chi phí cho tập luyện, tổ chức, đi lại và sáng tạo nội dung hầu hết do các đội tham gia tự chủ, tự cân đối, tạo không ít áp lực trong quá trình triển khai hoạt động.

Bày tỏ kỳ vọng đối với chặng đường tiếp theo của dự án, PGS.TS Nguyễn Huy Nga cho biết Ban Tổ chức mong muốn các hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá sẽ tiếp tục được lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng, qua đó góp phần nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi theo hướng tích cực. Đặc biệt, dự án hướng tới việc tăng cường truyền thông cho nhóm thanh niên, giới trẻ và những người đang sử dụng thuốc lá điện tử – những đối tượng cần được tiếp cận thông tin đầy đủ, kịp thời và đúng đắn: “Chúng tôi mong muốn dự án tiếp tục được lan tỏa rộng rãi, góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá, đặc biệt hướng tới thanh niên, giới trẻ và nhóm người đang sử dụng thuốc lá điện tử”, PGS.TS Nguyễn Huy Nga nhấn mạnh.