Rác thải bủa vây bãi biển Bình Lập: Bao giờ mới hết “ma trận ô nhiễm”?

Sau khi tiếp nhận phản ánh của người dân, phóng viên Tạp chí Sức khỏe Cộng đồng đã có cuộc khảo sát thực địa. Tại hiện trường, phóng viên tận mắt chứng kiến những mảng lưới mục nát chất thành đống, xen lẫn chai lọ nhựa vương vãi sát mép sóng. Bên trên bãi cát, hàng loạt lồng bè nuôi trồng thủy sản bị cạo sạch lớp hà, lớp vỏ hàu rồi xả thẳng xuống bờ biển, tạo thành những ụ rác đen kịt, bốc mùi khó chịu đến nghẹt thở. Người dân cho biết, các lồng bè chỉ neo cách bờ khoảng 200m, khiến chất thải hằng ngày dễ dàng tấp vào bãi.

Bà Nguyễn Thị Bé, một người dân địa phương, cho biết: “Nhiều năm nay chúng tôi kêu cứu, mùi hôi thối không chịu nổi. Chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị lên xã nhưng vẫn chưa thấy giải quyết. Đến bao giờ chúng tôi mới được thở không khí trong lành.”

Người dân Bình Lập không chỉ phải chịu đựng cảnh quan bị hủy hoại bởi rác thải, mà nghiêm trọng hơn là sức khỏe cộng đồng đang đứng trước nhiều nguy cơ. Các chuyên gia môi trường cảnh báo, việc xả trực tiếp chất thải từ nuôi trồng thủy sản xuống biển khiến hệ sinh thái ven bờ bị tàn phá: rong biển, san hô và nhiều loài thủy sinh chết dần, nguồn cá tôm tự nhiên ngày càng khan hiếm. Nhưng mối lo lớn hơn là lớp chất thải hữu cơ phân hủy, mang theo vi khuẩn, ký sinh trùng và hóa chất từ thức ăn chăn nuôi, có thể ngấm xuống nguồn nước ngầm hoặc phát tán theo dòng chảy ra xa, lan truyền mầm bệnh. Bởi lẽ, nhiều hộ dân sống gần khu vực ô nhiễm cho biết trẻ em nơi đây thường xuyên bị các bệnh ngoài da, ngứa ngáy khi tắm biển, còn người lớn rất dễ mắc các bệnh đường hô hấp do hít phải mùi tanh hôi kéo dài.

Để xác minh vụ việc, Phóng viên đã liên hệ với lãnh đạo UBND xã Nam Cam Ranh, đại diện xã chỉ đề nghị gửi câu hỏi và hẹn trả lời sau. Đến ngày 5/9, thay vì tổ chức một cuộc làm việc để trao đổi thông tin thì một cán bộ UBND xã Nam Cam Ranh lại cung cấp cho Phóng viên một văn bản số 382 được ban hành từ ngày 6/8/2025. Tại văn bản này đã đề cập đến phương án thu gom, vận chuyển và xử lý rác 6 tháng cuối năm. Văn bản cũng cho biết xã vẫn tiếp tục hợp đồng với cá nhân phụ trách thu gom rác tại khu vực. Điều này cho thấy giữa những dòng chữ hành chính đầy chuẩn mực đã có sự khác biệt rất lớn khi thực tế ngoài kia vẫn là một “bãi chiến trường” rác thải, ngày càng chất cao và hôi thối.

Dư luận đặt câu hỏi: tại sao khi đã có hợp đồng thu gom mà rác vẫn ngập ngụa? Vì sao nhiều năm ô nhiễm kéo dài, báo chí phản ánh, người dân nhiều lần kiến nghị, nhưng địa phương vẫn chưa thể xử lý tận gốc? Phải chăng có sự buông lỏng trong giám sát, hay chính quyền mới chỉ dừng ở việc “làm đẹp báo cáo”?

Một bãi biển lẽ ra phải là nơi trong lành, phục vụ sinh kế của người dân và phát triển du lịch thì nay lại biến thành "điểm nóng" của sự ô nhiễm. Người dân đang mong mỏi chờ đợi hành động thực chất của chính quyền địa phương, chứ không chỉ là giải pháp tồn tại trong văn bản. Nếu chính quyền không siết chặt quản lý, không xử lý nghiêm các hành vi xả thải, thì bãi biển Bình Lập sẽ còn mãi bị bủa vây trong ma trận rác, còn sức khỏe cộng đồng sẽ tiếp tục bị đặt vào vòng nguy hiểm.

 Đình Phùng - Bảo Lâm