Thúc đẩy đào tạo kỹ sư công nghệ cao phục vụ chuyển đổi số quốc gia

Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc liên kết các cơ sở đào tạo, nghiên cứu nhằm phát triển nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số quốc gia và nhu cầu phát triển của nền kinh tế tri thức.

Theo các chuyên gia, việc tập trung phát triển nguồn nhân lực trong ba lĩnh vực này được xem là phù hợp với xu thế phát triển của công nghệ số cũng như nhu cầu ngày càng lớn về nhân lực công nghệ cao trong giai đoạn tới.

Phát biểu tại sự kiện, TS. Trần Nam Tú Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin, Bộ GD&ĐTcho biết, mạng lưới các trung tâm đào tạo xuất sắc sẽ tạo nên một mô hình hợp tác mới trong giáo dục đại học Việt Nam. Thông qua cơ chế phối hợp này, các trường đại học có thể chia sẻ nguồn lực, tri thức và kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ.

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, nhu cầu về đội ngũ kỹ sư và chuyên gia công nghệ có trình độ cao ngày càng trở nên cấp thiết. Theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, mạng lưới các trung tâm đào tạo sẽ hướng tới mục tiêu đào tạo hàng chục nghìn kỹ sư và chuyên gia công nghệ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ mạng thế hệ sau, an ninh mạng thông minh và truyền thông đa phương tiện trong những năm tới.

Một trong những điểm nhấn của mô hình hợp tác này là việc thúc đẩy hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh liên trường. Thông qua đó, sinh viên và các nhà khoa học trẻ có điều kiện tiếp cận với những công nghệ mới, tham gia các dự án nghiên cứu thực tiễn và phát triển năng lực sáng tạo. Đây cũng là môi trường thuận lợi để nuôi dưỡng tinh thần khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ, góp phần hình thành thế hệ nhân lực sáng tạo, năng động cho nền kinh tế số.

Bên cạnh đó, mạng lưới các trung tâm đào tạo xuất sắc còn được kỳ vọng trở thành nền tảng hợp tác quốc tế hiệu quả. Theo TS Trần Nam Tú, hệ thống này sẽ mở rộng hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ trên thế giới, qua đó thu hút ngày càng nhiều chuyên gia, nhà khoa học uy tín tham gia giảng dạy, nghiên cứu và chuyển giao tri thức cho sinh viên Việt Nam.

Việc ra mắt Ban điều phối nằm trong khuôn khổ triển khai Đề án Phát triển hệ thống trung tâm đào tạo xuất sắc và tài năng về công nghệ 4.0 đến năm 2030, thường được gọi là Đề án 374, đã được Chính phủ phê duyệt vào tháng 2/2025. Đề án đặt mục tiêu xây dựng hệ thống các trung tâm đào tạo chất lượng cao trên cơ sở đầu tư trọng điểm cho một số cơ sở giáo dục đại học có thế mạnh về công nghệ.

Theo định hướng của đề án, các trung tâm này sẽ đóng vai trò hạt nhân kết nối, khai thác hiệu quả nguồn lực trong và ngoài nước để phục vụ hoạt động đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ trong những lĩnh vực ưu tiên của công nghiệp 4.0. Ở mỗi lĩnh vực công nghệ trọng điểm, Chính phủ yêu cầu hình thành từ một đến hai mạng lưới trung tâm đào tạo xuất sắc nhằm tạo ra các hệ sinh thái học thuật và đổi mới sáng tạo có quy mô quốc gia.

Đối với một số lĩnh vực then chốt như trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn và công nghệ sinh học, mục tiêu đặt ra là xây dựng ít nhất từ hai đến ba mạng lưới trung tâm đào tạo ở cả ba miền Bắc, Trung và Nam. Việc phân bổ này nhằm bảo đảm sự phát triển cân đối giữa các vùng, đồng thời tạo điều kiện để các trường đại học trong cả nước cùng tham gia vào hệ sinh thái đào tạo và nghiên cứu công nghệ cao.

Theo đánh giá của các chuyên gia giáo dục, việc hình thành Ban điều phối có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường kết nối giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ. Sự liên kết này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả đào tạo mà còn thúc đẩy quá trình thương mại hóa các kết quả nghiên cứu, rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu khoa học và ứng dụng thực tiễn.

Ban điều phối sẽ đảm nhận vai trò điều hành, kết nối và thúc đẩy các hoạt động hợp tác trong toàn hệ thống. Các nhiệm vụ trọng tâm bao gồm phát triển chương trình đào tạo xuất sắc và tài năng, tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển giao công nghệ cũng như tăng cường hợp tác quốc tế.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang tác động sâu rộng tới mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, việc đầu tư phát triển nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao được xem là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Sự ra đời của Ban điều phối Hệ thống các Trung tâm đào tạo xuất sắc và tài năng về công nghệ được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho giáo dục đại học Việt Nam, góp phần xây dựng nguồn nhân lực số vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.