Thực thi ESG bằng công nghệ: Con đường bền vững cho doanh nghiệp và cộng đồng

Khoa học – công nghệ thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp bước vào kỷ nguyên ESG

Trong những năm gần đây, khái niệm ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị) đã trở thành xu hướng toàn cầu, thậm chí là “tấm hộ chiếu” để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế. Không nằm ngoài dòng chảy đó, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam từng bước tiếp cận ESG như một cơ hội để nâng tầm quản trị, bảo vệ môi trường, tạo dựng giá trị xã hội và phát triển bền vững.

Tuy nhiên, hành trình hiện thực hóa ESG vẫn còn nhiều thách thức, đặc biệt ở khâu đo lường – báo cáo – triển khai. Trong bối cảnh ấy, khoa học – công nghệ nổi lên như chìa khóa quan trọng giúp doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, biến các cam kết ESG thành hành động thực chất.

Hội thảo “Thực thi ESG bằng khoa học – công nghệ: Từ dữ liệu tới hành động” do Báo Dân trí tổ chức vào chiều 26/11 Hà Nội đã tạo diễn đàn thảo luận sôi nổi, quy tụ chuyên gia, nhà nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức tư vấn. Không chỉ bàn về xu hướng, hội thảo đi vào những vấn đề rất thực tiễn: doanh nghiệp Việt nên bắt đầu từ đâu, lựa chọn công nghệ thế nào, cần nguồn lực gì và cộng đồng doanh nghiệp có thể lan tỏa mô hình ESG ra sao để cùng phát triển bền vững.

Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà nhấn mạnh, công tác chăm lo cho phụ nữ và trẻ em, đặc biệt ở các vùng khó khăn, luôn là ưu tiên lớn trong các chương trình an sinh xã hội. Theo Thứ trưởng, sự chung tay của các tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng sẽ tạo nên nguồn lực bền vững, giúp lan tỏa tinh thần nhân ái và góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu quốc gia về giảm nghèo, bình đẳng giới và phát triển bền vững. Bà cũng đánh giá cao những mô hình hỗ trợ thiết thực thời gian qua, đồng thời đề nghị các địa phương tiếp tục phát huy vai trò chủ động, sáng tạo, để mỗi chương trình thiện nguyện không chỉ dừng lại ở sự hỗ trợ trước mắt mà còn tạo cơ hội lâu dài cho người dân vươn lên, ổn định cuộc sống.

ESG – từ áp lực hội nhập thành động lực cộng đồng

Các chuyên gia cho rằng ESG không còn là khái niệm mang tính lý thuyết hay phong trào. Đây là yêu cầu ngày càng phổ biến từ đối tác quốc tế, nhà đầu tư, người tiêu dùng và thậm chí từ chính các chính sách quốc gia. Đặc biệt, trong bối cảnh kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số là mục tiêu lớn, ESG trở thành cầu nối quan trọng để doanh nghiệp Việt tiến gần hơn với chuẩn mực phát triển hiện đại.

Trong góc nhìn cộng đồng, thực thi ESG không chỉ mang lại lợi ích riêng cho từng doanh nghiệp mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của cả nền kinh tế. Một doanh nghiệp giảm phát thải, một dây chuyền sản xuất tiết kiệm năng lượng hay một mô hình lao động lành mạnh đều góp phần tạo ra môi trường phát triển an toàn và lành mạnh hơn cho cộng đồng. Vì vậy, lan tỏa ESG nghĩa là lan tỏa một cách làm kinh doanh văn minh, có trách nhiệm và nhân văn.

Tại hội thảo, nhiều ý kiến chung nhận định rằng yếu tố quyết định thành công của ESG nằm ở cách doanh nghiệp quản trị dữ liệu. Không có dữ liệu, doanh nghiệp không thể đo lường mức phát thải, đánh giá rủi ro lao động hay chứng minh các hoạt động minh bạch. Đó cũng là lý do khoa học – công nghệ trở thành yếu tố then chốt, giúp doanh nghiệp chuyển từ “nhận thức” sang “hành động”.

Các giải pháp như hệ thống IoT giám sát tiêu thụ năng lượng, phần mềm ERP theo dõi quy trình, nền tảng số tích hợp dữ liệu vận hành, hay AI phân tích rủi ro ESG… được xem là công cụ giúp doanh nghiệp vừa tiết kiệm chi phí, vừa chuẩn hóa hoạt động. Đặc biệt với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, lựa chọn giải pháp phù hợp quy mô sẽ giúp tối ưu nguồn lực mà vẫn đạt yêu cầu báo cáo ESG theo chuẩn quốc tế.

Một số chuyên gia chia sẻ rằng lâu nay nhiều doanh nghiệp e ngại ESG vì cho rằng chi phí cao hoặc phức tạp. Tuy nhiên thực tế cho thấy, khi áp dụng công nghệ đúng cách, ESG trở nên dễ triển khai hơn rất nhiều. Công nghệ giúp minh bạch hóa dữ liệu, tự động hóa báo cáo và tạo nền tảng cho cải tiến liên tục, chứ không phải một bộ thủ tục mang tính hình thức.

Lan tỏa giá trị ESG – hướng đến tương lai bền vững

Phần thảo luận tại hội thảo thu hút sự chú ý khi các diễn giả tập trung vào lộ trình hành động cụ thể. Theo đó, doanh nghiệp có thể triển khai ESG theo ba bước quan trọng:

Thứ nhất, đánh giá hiện trạng dựa trên dữ liệu. Doanh nghiệp cần xác định lĩnh vực nào đang tiêu tốn nhiều năng lượng, phát thải lớn hoặc tồn tại rủi ro xã hội – lao động. Đây là bước nền tảng trước khi đầu tư công nghệ.

Thứ hai, xây dựng hệ thống quản trị minh bạch bằng nền tảng số. Các phần mềm, hệ thống phân tích dữ liệu, kho lưu trữ thông tin giúp doanh nghiệp theo dõi, đánh giá và lập báo cáo ESG chính xác. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, doanh nghiệp dễ tiếp cận vốn, đối tác và cơ hội tham gia chuỗi cung ứng.

Thứ ba, hành động cải thiện liên tục. ESG không phải mục tiêu một lần, mà là quá trình dài hạn. Mỗi năm, doanh nghiệp cần dựa vào dữ liệu để tối ưu hoạt động, giảm phát thải, tăng an toàn lao động và nâng cao quản trị.

Bên cạnh lộ trình cho doanh nghiệp, nhiều đại biểu cũng nhấn mạnh vai trò của cộng đồng. Chỉ khi có sự lan tỏa từ các doanh nghiệp tiên phong, mô hình thực hành ESG hiệu quả mới có thể nhân rộng. Những câu chuyện thành công, những giải pháp công nghệ phù hợp, những bài học kinh nghiệm cần được chia sẻ rộng rãi để tạo thành phong trào phát triển bền vững.

Hội thảo “Thực thi ESG bằng khoa học – công nghệ” không chỉ tạo diễn đàn trao đổi chuyên môn mà còn góp phần truyền cảm hứng cho cộng đồng doanh nghiệp trong hành trình xây dựng một nền kinh tế bền vững. Khi dữ liệu được đặt ở trung tâm và công nghệ trở thành công cụ dẫn dắt, ESG sẽ không còn là gánh nặng mà trở thành động lực phát triển.

Từ góc độ cộng đồng, tăng trưởng kinh tế chỉ bền vững khi được song hành cùng trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường. Điều đó đòi hỏi sự chung tay của doanh nghiệp, cơ quan quản lý, tổ chức xã hội và người dân. Việc lan tỏa ESG vì thế không chỉ là nhiệm vụ của riêng doanh nghiệp mà là nhiệm vụ chung của toàn xã hội nhằm tạo ra một môi trường sống tốt hơn cho thế hệ tương lai.