Trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn: Bước tiến đột phá trong chăm sóc sức khoẻ cộng đồng tại TP. Hồ Chí Minh

Bệnh án điện tử là nền móng của hệ thống y tế số

Với số lượng cơ sở y tế lớn nhất cả nước, gồm 164 bệnh viện, 38 trung tâm y tế khu vực, 168 trạm y tế xã và 10.627 phòng khám, việc triển khai đồng bộ bệnh án điện tử tại TP. Hồ Chí Minh là thách thức không nhỏ. Tuy nhiên, nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Sở Y tế, nhiều bệnh viện đã tiên phong áp dụng mô hình này.

Bệnh viện Răng Hàm Mặt TP. Hồ Chí Minh là một trong những đơn vị đi đầu. Giám đốc bệnh viện – ThS.BS.CKII Nguyễn Đức Minh cho biết, để triển khai thành công, bệnh viện đã chuẩn bị kỹ về nhân lực công nghệ thông tin, cử nhân sự IT trực tiếp hỗ trợ tại từng khoa phòng và xử lý kịp thời mọi vướng mắc. Hiện nay, hơn 90% hồ sơ bệnh án tại bệnh viện đã được số hóa, giúp rút ngắn đáng kể thời gian làm thủ tục, nâng cao rõ rệt sự hài lòng của người bệnh.

“Nhờ việc triển khai bệnh án điện tử này, thời gian làm thủ tục cho bệnh nhân đã rút ngắn đáng kể, mang lại sự hài lòng rõ rệt”, Giám đốc Bệnh viện Răng Hàm Mặt TP.HCM cho hay.

Theo thống kê của ngành y tế TP. Hồ Chí Minh,  đến nay đã có 153/164 bệnh viện trên địa bàn thành phố đã áp dụng bệnh án điện tử, đạt hơn 93%. Đây là thành quả quan trọng trong quá trình hiện đại hóa y tế, góp phần hiện thực hóa Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân.

PGS.TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Phó Giám đốc Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh khẳng định: “Bệnh án điện tử không chỉ giảm thủ tục giấy tờ, tiết kiệm chi phí, mà quan trọng hơn, nó tạo nên kho dữ liệu y tế đồng bộ, mở ra khả năng ứng dụng AI và Big Data trong chẩn đoán, điều trị cũng như quản trị bệnh viện”.

Cũng theo ông, việc lưu trữ dữ liệu tập trung giúp chia sẻ thông tin giữa các cơ sở y tế thuận lợi hơn, hạn chế tình trạng xét nghiệm trùng lặp và hỗ trợ bác sĩ theo dõi sát tiến trình điều trị của bệnh nhân mạn tính. Đây là bước đi nền tảng để tiến tới cá thể hóa điều trị và dự báo dịch bệnh.

Còn TS.BS Trần Minh Quang, chuyên gia công nghệ y tế (Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh) thì cho rằng: “AI có thể phân tích khối lượng dữ liệu khổng lồ từ bệnh án, kết quả xét nghiệm hay hình ảnh y khoa, từ đó hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán chính xác hơn và đưa ra phác đồ phù hợp cho từng bệnh nhân”. Thực tế, một số bệnh viện lớn tại TP. Hồ Chí Minh đã bắt đầu thử nghiệm ứng dụng AI trong chẩn đoán hình ảnh, phát hiện sớm ung thư phổi, bệnh lý tim mạch, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị.

Dữ liệu lớn thúc đẩy hệ sinh thái y tế thông minh

Trong bối cảnh TP. Hồ Chí Minh có dân số hơn 14 triệu người, áp lực chăm sóc sức khỏe ngày càng gia tăng. Việc ứng dụng dữ liệu lớn và AI được coi là lời giải chiến lược.

TS.BS Trần Văn Khanh, Giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh cho rằng: “Với Big Data, chúng ta có thể theo dõi sức khỏe cộng đồng theo thời gian thực, dự báo sớm nguy cơ dịch bệnh, từ đó chủ động phòng ngừa thay vì chỉ phản ứng khi dịch bùng phát”.

Theo ông Khanh, kinh nghiệm quốc tế đã chứng minh hiệu quả của dữ liệu lớn. Ở Singapore, hệ thống phân tích dữ liệu giúp dự báo chính xác các đợt sốt xuất huyết, còn Hàn Quốc ứng dụng AI để đọc X-quang, CT, hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán nhanh và chính xác.

“Đối với TP. Hồ Chí Minh, kho dữ liệu y tế dùng chung chính là “nguồn nhiên liệu” cho AI hoạt động. Trên phạm vi cộng đồng, AI có thể phân tích xu hướng bệnh án, dữ liệu môi trường hay hành vi di chuyển để dự báo nguy cơ bùng phát dịch bệnh. Trên phạm vi bệnh viện, dữ liệu lớn hỗ trợ dự báo nhu cầu khám chữa bệnh, giúp phân bổ nhân lực và thiết bị hợp lý, giảm quá tải và nâng cao chất lượng dịch vụ”, đại diện  Bệnh viện Lê Văn Thịnh cho hay.

TS.BS Trần Minh Quang cho biết thêm, Big Data không chỉ là những con số khô khan, mà là công cụ phân tích sâu, giúp ngành y tế đưa ra quyết định dựa trên bằng chứng khoa học, từ đó xây dựng mô hình chăm sóc sức khỏe chính xác và bền vững.

Tuy nhiên, để hệ thống y tế thông minh phát huy hiệu quả, TP. Hồ Chí Minh vẫn đối mặt nhiều thách thức: hạ tầng công nghệ chưa đồng đều giữa các bệnh viện, chi phí vận hành cao, nguồn nhân lực CNTT còn hạn chế, trong khi vấn đề bảo mật và quyền riêng tư dữ liệu cá nhân luôn đặt ra yêu cầu khắt khe.

PGS.TS.BS Nguyễn Anh Dũng khẳng định: “Dữ liệu y tế là tài sản vô giá. Chúng ta phải vừa khai thác hiệu quả, vừa đảm bảo an toàn tuyệt đối và quyền riêng tư của người dân. Đây là điều kiện tiên quyết để hệ thống vận hành bền vững”.

Trước những thách thức đó, ngành y tế thành phố đang kiến nghị bổ sung nhân lực, tăng cường hợp tác công – tư để đầu tư hạ tầng, đồng thời đẩy mạnh đào tạo bác sĩ và nhân viên y tế kỹ năng ứng dụng AI. Trong tương lai, TP. Hồ Chí Minh sẽ mở rộng hồ sơ sức khỏe điện tử cho toàn dân, trước mắt ưu tiên người cao tuổi, trẻ em và phụ nữ. Khi các dữ liệu này được kết nối vào kho dùng chung, kết hợp cùng AI và Big Data, thành phố sẽ có công cụ mạnh mẽ để dự báo dịch bệnh, nghiên cứu khoa học và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe.

Những bước đi này không chỉ góp phần cải thiện đời sống người dân, mà còn khẳng định vị thế của TP. Hồ Chí Minh như một trung tâm y tế chuyên sâu, sẵn sàng hội nhập cùng các đô thị hiện đại trong khu vực châu Á.

Tăng độ phủ bệnh án điện tử trong khám chữa bệnh nâng cao sức khỏe cộng đồng