Từ 1/1/2030: Miễn viện phí ở mức cơ bản cho người dân tham gia bảo hiểm y tế

Tăng mức thanh toán bảo hiểm y tế cho người dân từ 1/1/2026

Theo Nghị quyết vừa được Quốc hội thông qua, hệ thống bảo hiểm y tế (BHYT) sẽ bước vào giai đoạn điều chỉnh quan trọng từ ngày 1/1/2026, với mục tiêu nâng cao khả năng chi trả và tăng mức thụ hưởng của người dân. Trên cơ sở đánh giá điều kiện kinh tế – xã hội và khả năng cân đối của Quỹ BHYT cũng như ngân sách nhà nước, mức thanh toán chi phí khám, chữa bệnh sẽ được điều chỉnh tăng theo lộ trình. Bên cạnh đó, Quỹ BHYT sẽ mở rộng phạm vi chi trả sang các hoạt động khám sàng lọc, chẩn đoán và điều trị sớm một số bệnh có tính chất nguy cơ cao. Đây được xem là bước chuyển từ tư duy “chữa bệnh” sang “phòng bệnh chủ động”, nhằm giảm tải gánh nặng chi phí y tế và phát hiện bệnh kịp thời trong cộng đồng..

Một điểm nhấn đáng chú ý là chính sách ưu tiên cho các nhóm yếu thế. Theo Nghị quyết, người thuộc hộ cận nghèo và người cao tuổi từ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội sẽ được thanh toán 100% chi phí trong phạm vi quyền lợi BHYT. Điều này không chỉ giảm áp lực chi phí khi tiếp cận dịch vụ y tế mà còn góp phần bảo đảm an sinh xã hội cho những nhóm dân cư có nguy cơ dễ tổn thương. Các đối tượng chính sách xã hội, người thu nhập thấp và một số nhóm đặc biệt khác cũng được điều chỉnh mức hưởng theo hướng có lợi hơn, phù hợp chủ trương bao phủ y tế toàn dân.

Đặc biệt, Nghị quyết xác định lộ trình thực hiện miễn viện phí cơ bản cho toàn dân trong phạm vi quyền lợi BHYT. Chính sách này dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2030, sau khi hệ thống tài chính, cơ chế chi trả và hạ tầng y tế được chuẩn bị đầy đủ. Việc miễn viện phí theo lộ trình được đánh giá là bước tiến lớn, tạo chuyển biến căn bản trong tiếp cận dịch vụ y tế của người dân.

Song song đó, Quốc hội cho phép triển khai thí điểm các mô hình đa dạng hóa gói BHYT và phát triển bảo hiểm y tế bổ sung do doanh nghiệp cung cấp. Cơ chế mở này nhằm tạo thêm lựa chọn cho người dân, tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu, chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đa dạng trong xã hội hiện đại.

Mọi người dân đều được chăm sóc sức khỏe, phòng bệnh từ sớm

Cùng trong phiên làm việc sáng 11/12, Quốc hội đã phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 – 2035. Đây được xem là chương trình tổng thể, hướng tới mục tiêu bảo đảm mọi người dân đều được quản lý sức khỏe ngay từ tuyến cơ sở, được phòng bệnh sớm và tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe suốt vòng đời, trong bối cảnh Việt Nam đang đối mặt với quá trình già hóa dân số diễn ra nhanh và nhu cầu chăm sóc y tế ngày càng phức tạp.

Chương trình xác định một loạt mục tiêu mang tính chiến lược nhằm nâng cao năng lực hệ thống y tế cơ sở, củng cố mạng lưới y tế dự phòng và tạo nền tảng quản lý sức khỏe toàn dân. Mục tiêu đến năm 2030 là hầu hết các xã, phường đạt chuẩn quốc gia về y tế, tiến tới mức 95% vào năm 2035, qua đó bảo đảm người dân được chăm sóc sức khỏe trong điều kiện tiêu chuẩn hóa. Việc xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử cho toàn bộ dân cư cũng được đặt ra như một giải pháp xuyên suốt để quản lý sức khỏe theo vòng đời, hỗ trợ dự báo nguy cơ bệnh tật và tối ưu hóa việc điều trị.

Năng lực xét nghiệm và giám sát dịch tễ tại tuyến tỉnh được yêu cầu hoàn thiện, bảo đảm các Trung tâm Kiểm soát bệnh tật địa phương đủ khả năng phát hiện tác nhân gây bệnh truyền nhiễm nguy hiểm và các chỉ số môi trường ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Song song với đó, trạm y tế xã phải thực hiện đầy đủ hoạt động dự phòng, quản lý và điều trị các bệnh không lây nhiễm phổ biến, chuyển dịch dần sang mô hình chăm sóc sức khỏe liên tục, chủ động.

Chất lượng dân số là lĩnh vực được đặt ưu tiên cao, với mục tiêu giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ dưới 5 tuổi, điều chỉnh tỷ suất sinh theo hướng bền vững và đưa tỷ số giới tính khi sinh trở về mức tự nhiên. Các hoạt động tư vấn tiền hôn nhân, tầm soát dị tật bẩm sinh ở phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh được mở rộng nhằm bảo đảm sinh ra những thế hệ khỏe mạnh hơn. Đồng thời, chương trình cũng hướng tới nâng tỷ lệ người dễ bị tổn thương được tiếp cận dịch vụ chăm sóc xã hội, góp phần bảo đảm an sinh toàn diện.

Giai đoạn 2026 – 2030, chương trình dự kiến sử dụng 88.635 tỷ đồng, trong đó ngân sách trung ương chi 68.000 tỷ đồng và ngân sách địa phương 20.041 tỷ đồng.