Kỷ Niệm 101 Năm Ngày Báo Chí Cách Mạng Việt Nam

Chim đang “teo nhỏ” vì biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu đang âm thầm làm thay đổi hình thái của nhiều loài chim tại rừng mưa nhiệt đới Amazon. Nghiên cứu kéo dài hơn 40 năm cho thấy chim đang ngày càng nhỏ lại, nhẹ hơn và có sải cánh dài hơn – một dấu hiệu cho thấy chúng buộc phải thích nghi với môi trường ngày càng nóng và khô do con người gây ra.

Loài Platyrinchus coronatus ở Amazon là một
Loài Platyrinchus coronatus ở Amazon là một "nạn nhân" của biến đổi khí hậu (Ảnh: Cameron Rutt)

Theo báo cáo công bố trên Science Advances, gần như toàn bộ 77 loài chim được theo dõi trong hơn bốn thập kỷ đều giảm trung bình khoảng 2% trọng lượng cơ thể mỗi thập kỷ. Điều này đồng nghĩa một cá thể nặng 30 gram vào những năm 1980, hiện nay chỉ còn khoảng 27–28 gram.

Trong khi trọng lượng cơ thể giảm, sải cánh của các loài chim lại có xu hướng dài hơn. Các nhà khoa học nhận định đây là sự điều chỉnh sinh lý cần thiết giúp chim bay hiệu quả hơn, tiêu tốn ít năng lượng hơn và giảm áp lực nhiệt trong môi trường khắc nghiệt.

Nhóm nghiên cứu dành 4 thập kỷ để thu thập và đo đạc hơn 15.000 con chim (Ảnh: Vitek Jirinec)
Nhóm nghiên cứu dành 4 thập kỷ để thu thập và đo đạc hơn 15.000 con chim (Ảnh: Vitek Jirinec)

Nghiên cứu được thực hiện bởi nhóm chuyên gia do nhà sinh vật học Vitek Jirinec dẫn đầu tại Trung tâm Nghiên cứu Sinh thái IERC. Trong suốt 40 năm, họ đã thu thập, gắn thẻ và đo đạc hơn 15.000 cá thể chim sống ở nhiều tầng sinh cảnh khác nhau của rừng Amazon – từ tầng thấp ẩm mát đến các tầng cao nóng hơn, nhiều ánh nắng hơn.

Những loài sống ở tầng rừng trên cho thấy sự thay đổi mạnh nhất, khi chúng phải bay nhiều hơn và tiếp xúc nhiều hơn với nhiệt độ cao. Sự kết hợp của nhiệt độ tăng, không khí khô và nguồn thức ăn khan hiếm – đặc biệt là côn trùng và trái cây – được xem là các yếu tố buộc chim phải thay đổi hình thái để sinh tồn.

Nghiên cứu ghi lại kích thước cơ thể của những con chim chết do bay trúng vào các tòa nhà cao tầng tại Chicago trong gần 40 năm qua )Ảnh: Reuters)
Nghiên cứu ghi lại kích thước cơ thể của những con chim chết do bay trúng vào các tòa nhà cao tầng tại Chicago trong gần 40 năm qua (Ảnh: Reuters)

Các nhà khoa học cảnh báo rằng mặc dù chim có khả năng thích nghi đáng kể, xu hướng “nhỏ dần đi” cho thấy mức độ nghiêm trọng của biến đổi khí hậu đối với hệ sinh thái rừng mưa. Việc cơ thể thu nhỏ và cánh dài hơn có thể chỉ là biểu hiện ban đầu của những thay đổi sâu rộng hơn ở nhiều loài khác.

Tương lai của các loài chim Amazon vẫn còn là câu hỏi mở khi Trái đất tiếp tục nóng lên. Khả năng chúng có thể tiếp tục thích ứng đến đâu vẫn cần thêm thời gian và nghiên cứu để làm rõ, nhưng kết quả hiện tại đã là lời cảnh báo mạnh mẽ về tác động của biến đổi khí hậu đến đa dạng sinh học toàn cầu.