Nắng nóng “đổ lửa” lan rộng, cảnh báo nhiều nơi có thể vượt 40°C

Nắng nóng cực đoan gia tăng về cường độ và tần suất

Theo diễn biến thời tiết nắng nóng đầu mùa, ngày 6/4, cả nước ghi nhận nhiều nơi với nền nhiệt cao. Trong đó, mức nhiệt cao nhất ghi nhận được tại Tây Hiếu (Nghệ An) 40,3 độ C. Bên cạnh đó có 2 địa điểm khác cũng vượt mốc 40 độ C là Hương Sơn (Hà Tĩnh) 40,1 độ C, Đồng Hới (Quảng Trị) 40,2 độ C. Đây là mức nhiệt cao nhất kể từ đầu mùa khô năm nay. Diễn biến gây lo ngại trong bối cảnh năm nay nắng nóng xuất hiện sớm hơn trung bình các năm khoảng 2 - 3 tuần.

Dù mới đầu mùa nhưng nắng nóng đã xuất hiện trên diện rộng tại khu vực Tây Bắc Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ. Đặc biệt, từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng và khu vực phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk đã xảy ra nắng nóng gay gắt.

Dự báo từ ngày 7/4, nắng nóng có khả năng mở rộng ra hầu khắp khu vực Bắc Bộ, ngoại trừ một số nơi như Quảng Ninh và Hải Phòng. Đợt nắng nóng này có thể kéo dài trong nhiều ngày tới. Khu vực Tây Bắc Bộ, từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk tiếp tục là tâm điểm, với nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 37–39 độ C, có nơi trên 40 độ C. Một số điểm có nhiệt độ rất cao như Sông Mã, Yên Châu (Sơn La); Tương Dương, Quỳ Hợp, Tây Hiếu, Con Cuông (Nghệ An); Tuyên Hóa (Quảng Bình).

Trong khi đó, khu vực Đông Bắc Bộ (bao gồm Hà Nội), Tây Nguyên và Nam Bộ có cường độ nắng nóng thấp hơn, với nhiệt độ cao nhất phổ biến khoảng 35–36 độ C.

Tác động đa chiều đến sức khỏe cộng đồng

Theo các chuyên gia, nắng nóng kéo dài không chỉ gây khó chịu mà còn là yếu tố nguy cơ trực tiếp đối với nhiều vấn đề sức khỏe:

Sốc nhiệt và kiệt sức do nóng: Khi nhiệt độ môi trường vượt quá khả năng điều hòa thân nhiệt, cơ thể có thể rơi vào tình trạng sốc nhiệt, đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Gia tăng bệnh tim mạch và hô hấp: Nhiệt độ cao khiến tim phải hoạt động nhiều hơn để điều hòa thân nhiệt, làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền.

Mất nước và rối loạn điện giải: Đổ mồ hôi nhiều nhưng không bù nước đầy đủ có thể dẫn đến tụt huyết áp, chóng mặt, ngất xỉu.

Ảnh hưởng tới sức khỏe tâm thần: Nắng nóng kéo dài cũng có thể gây căng thẳng, mất ngủ, giảm năng suất lao động và tăng nguy cơ tai nạn.

Các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương bao gồm người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người lao động ngoài trời và người mắc bệnh mạn tính.

Không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, nắng nóng cực đoan còn kéo theo nhiều hệ lụy gián tiếp như: Nhu cầu sử dụng điện tăng cao, dẫn đến nguy cơ quá tải hệ thống, mất điện cục bộ; Gia tăng nguy cơ cháy nổ, đặc biệt tại khu dân cư, rừng và các khu vực có vật liệu dễ cháy; Ô nhiễm không khí có thể trở nên nghiêm trọng hơn khi nhiệt độ cao làm gia tăng phản ứng hóa học tạo ra các chất ô nhiễm thứ cấp. 

Những yếu tố này kết hợp lại tạo thành “gánh nặng kép” đối với hệ thống y tế và đời sống xã hội.

Khuyến cáo bảo vệ sức khỏe trong đợt nắng nóng

Để giảm thiểu tác động của nắng nóng, các chuyên gia y tế đưa ra một số khuyến cáo quan trọng:

Hạn chế ra ngoài vào giờ cao điểm nắng nóng (từ 10h đến 16h).

Bổ sung đủ nước, ngay cả khi chưa cảm thấy khát; ưu tiên nước lọc, nước điện giải.

Mặc quần áo thoáng mát, sáng màu, sử dụng mũ, kính và kem chống nắng khi ra ngoài.

Tăng cường dinh dưỡng hợp lý, bổ sung rau xanh và trái cây giàu vitamin.

Theo dõi sức khỏe thường xuyên, đặc biệt với người có bệnh nền; đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu bất thường như chóng mặt, buồn nôn, tim đập nhanh.

Bố trí thời gian làm việc hợp lý đối với người lao động ngoài trời, tránh làm việc liên tục dưới nắng gắt.

Các chuyên gia nhận định, nắng nóng cực đoan sẽ không còn là hiện tượng bất thường mà có thể trở thành “bình thường mới”. Do đó, cần có các giải pháp dài hạn như quy hoạch đô thị xanh, tăng diện tích cây xanh, cải thiện hệ thống cảnh báo sớm và nâng cao năng lực ứng phó của hệ thống y tế.

Việc nâng cao nhận thức cộng đồng và thay đổi hành vi thích ứng với thời tiết cực đoan sẽ đóng vai trò then chốt trong việc giảm thiểu tác động tiêu cực của nắng nóng đối với sức khỏe con người.