Chủ động tài chính y tế xu hướng mới trong bảo vệ sức khỏe người dân

Những năm gần đây, xu hướng gia tăng chi tiêu cho y tế diễn ra rõ rệt tại Việt Nam. Dự báo, chi phí y tế bình quân đầu người có thể đạt khoảng 328 USD vào năm 2028, với tốc độ tăng trung bình 7–8% mỗi năm. Điều này đặt ra áp lực không nhỏ, đặc biệt đối với các nhóm thu nhập trung bình và thấp. Bên cạnh chi phí điều trị trực tiếp, nhiều khoản chi gián tiếp như mất thu nhập, chi phí chăm sóc dài hạn hay sinh hoạt gia đình cũng góp phần làm gia tăng gánh nặng tài chính.

Ở phạm vi rộng hơn, báo cáo của Economist Impact về trải nghiệm tiếp cận dịch vụ y tế tại châu Á cho thấy hơn một nửa số người được khảo sát lo ngại không đủ khả năng chi trả cho điều trị cần thiết. Đáng chú ý, khoảng 50% phải tìm đến sự hỗ trợ từ gia đình, vay mượn hoặc các hình thức huy động tài chính cộng đồng khi phát sinh chi phí y tế ngoài dự kiến. Những con số này phản ánh thực trạng phổ biến: rủi ro sức khỏe có thể nhanh chóng chuyển hóa thành rủi ro tài chính nếu thiếu các công cụ phòng ngừa hiệu quả.

Trước thực tế đó, việc phát triển các giải pháp hỗ trợ tài chính trong chăm sóc sức khỏe đang được nhiều tổ chức quan tâm. Theo thông tin có được, một số doanh nghiệp như Prudential Việt Nam cũng đã đang tung ra nhiều sản phẩm với các mức hỗ trợ tài chính linh hoạt cho khách hàng, người bệnh theo ngày nằm viện, đồng thời có thêm quyền lợi trong trường hợp điều trị chuyên sâu như chăm sóc đặc biệt hoặc phẫu thuật. Ngoài ra, một số chi phí điều trị ngoại trú đối với bệnh lý nghiêm trọng cũng được xem xét hỗ trợ. Cách tiếp cận này cho thấy xu hướng mở rộng phạm vi bảo vệ, không chỉ tập trung vào chi phí điều trị nội trú mà còn tính đến những nhu cầu phát sinh trong suốt quá trình chăm sóc sức khỏe.

Dù vậy, các chuyên gia cho rằng bảo hiểm chỉ là một trong nhiều giải pháp cần thiết. Để nâng cao hiệu quả bảo vệ sức khỏe cộng đồng, cần kết hợp đồng bộ nhiều yếu tố như tăng cường y tế dự phòng, nâng cao nhận thức người dân về quản lý rủi ro sức khỏe, cũng như hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội. Trong đó, việc chủ động xây dựng kế hoạch tài chính cá nhân cho y tế được xem là một bước đi quan trọng, giúp giảm thiểu tác động tiêu cực khi xảy ra biến cố.

Ở góc độ chính sách, việc thúc đẩy các mô hình tài chính y tế đa dạng, bao gồm bảo hiểm thương mại, cũng góp phần chia sẻ gánh nặng với hệ thống y tế công lập. Tuy nhiên, người dân cần tiếp cận thông tin một cách đầy đủ, cân nhắc kỹ lưỡng nhu cầu và khả năng tài chính trước khi lựa chọn sản phẩm phù hợp, tránh tâm lý phụ thuộc hoàn toàn vào bất kỳ hình thức bảo vệ nào.

Có thể thấy, trong bối cảnh rủi ro sức khỏe ngày càng phức tạp và chi phí điều trị không ngừng tăng cao, việc kết hợp giữa chăm sóc y tế và chuẩn bị tài chính là xu hướng tất yếu. Những giải pháp hỗ trợ viện phí hay bảo hiểm bổ trợ, nếu được triển khai hợp lý và minh bạch, có thể đóng vai trò nhất định trong việc nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế, góp phần hướng tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe bền vững cho cộng đồng.