Đảm bảo an ninh tài chính bảo vệ sự ổn định của cộng đồng trước làn sóng tội phạm công nghệ cao

Ngày 23/12, tại Hà Nội, Hội thảo “Bảo vệ an ninh tài chính quốc gia trong kỷ nguyên số” do Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA) phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tổ chức đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của các chuyên gia và nhà quản lý. Tại đây, một thông điệp mạnh mẽ đã được phát đi: An ninh tài chính chính là “lá chắn” cho sự ổn định xã hội.

Phát biểu tại hội thảo, Trung tướng Nguyễn Minh Chính – Phó Chủ tịch NCA nhấn mạnh, hệ thống tài chính – ngân hàng và hạ tầng thanh toán số hiện nay đóng vai trò kép: vừa là động lực tăng trưởng kinh tế, vừa là mục tiêu tấn công hàng đầu của tội phạm công nghệ cao. Khi dòng tiền và dữ liệu bị thao túng, hệ lụy không chỉ dừng lại ở con số thiệt hại kinh tế mà còn trực tiếp đe dọa đến trật tự, an toàn xã hội và chủ quyền quốc gia trên không gian số.

Thực tế cho thấy, các hình thức tấn công mạng đang diễn biến hết sức phức tạp. Thượng tá Triệu Mạnh Tùng – Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) cảnh báo về sự tinh vi, có tổ chức và tính xuyên biên giới của tội phạm tài chính. Chúng lợi dụng triệt để các nền tảng công nghệ mới để chiếm đoạt tài khoản, thao túng dữ liệu và thực hiện các hành vi lừa đảo xuyên quốc gia.

Sự phát triển của ngân hàng số, ví điện tử và Fintech mang lại sự tiện lợi vượt bậc nhưng cũng vô tình tạo ra những “kẽ hở” nếu người dùng và hệ thống quản trị không được trang bị đầy đủ kỹ năng phòng vệ. GS. TS Danh dự Nguyễn Đình Thắng – Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam (VDCA) nhận định, bảo vệ an ninh tài chính lúc này vừa là chiến lược lâu dài, vừa là nhiệm vụ cấp bách để bảo vệ thành quả của công cuộc chuyển đổi số.

Dưới góc độ điều hành, ông Phan Thái Dũng – Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (Ngân hàng Nhà nước) cho biết, ngành ngân hàng đang dẫn đầu trong cuộc cách mạng 4.0. Hiện nay, nhiều ngân hàng đã đạt tỷ lệ trên 95% giao dịch thực hiện trên kênh số. Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng mỗi ngày xử lý giá trị giao dịch khổng lồ, lên tới hơn 1,55 triệu tỷ đồng.

Để bảo vệ khối lượng tài sản và dữ liệu khổng lồ này, các tổ chức tín dụng đã ứng dụng những công nghệ tiên tiến nhất như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và điện toán đám mây. Tuy nhiên, ông Dũng cũng thừa nhận, trước áp lực từ môi trường an ninh mạng toàn cầu, yêu cầu bảo đảm an toàn hệ thống phải luôn được đặt ở mức cao nhất, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng bị động, bất ngờ.

Một điểm sáng được các đại biểu nhấn mạnh tại hội thảo là sự hình thành của các hành lang pháp lý quan trọng. Đặc biệt, Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (hay còn gọi là Công ước Hà Nội) được xem là nền móng trong hợp tác toàn cầu.

Theo Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Công ước này không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà còn gắn với trách nhiệm cụ thể của các quốc gia trong việc cung cấp thông tin, truy vết và phối hợp điều tra tội phạm. Đây là công cụ sắc bén giúp Việt Nam tăng cường khả năng phòng vệ, từ đó bảo đảm an ninh tài chính quốc gia từ sớm, từ xa.

Bảo vệ an ninh tài chính không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng hay các ngân hàng, mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Mỗi cá nhân khi tham gia vào nền kinh tế số cần nâng cao ý thức tự bảo vệ thông tin cá nhân, cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia và các chuyên gia sẽ là chìa khóa để xây dựng một hệ sinh thái tài chính khỏe mạnh. Chỉ khi "sức khỏe tài chính" được bảo đảm, niềm tin của người dân mới được củng cố, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên số.