Điểm sáng du lịch cộng đồng gắn với chuyển đổi số, hướng đi mới tại Đăk Rơ Wa

Làng du lịch cộng đồng Kon Kơ Tu của xã Đăk Rơ Wa từ lâu được biết đến là nơi gìn giữ đậm nét văn hóa của đồng bào Ba Na. Không gian nhà rông truyền thống, ngôi làng bên dòng Đăk Bla xanh biếc và âm thanh của đàn T’rưng – cồng chiêng đã trở thành “thương hiệu” khó quên đối với du khách từng đặt chân đến vùng đất này.

Những hình ảnh người dân khoác trên mình bộ trang phục truyền thống, trình diễn đàn T’rưng, tấu cồng chiêng hay múa xoang trên sân đất đã tạo nên bầu không khí văn hóa chân thật và đầy cuốn hút. Đây chính là “tài nguyên phi vật thể” quý giá, góp phần định hình bản sắc cho du lịch cộng đồng của Đăk Rơ Wa.

Theo nhiều chuyên gia văn hóa, Kon Kơ Tu là một trong hiếm hoi những ngôi làng còn giữ được bố cục truyền thống: nhà ở quây quần, nhà rông nằm ở vị trí trung tâm và sinh hoạt cộng đồng diễn ra đều đặn qua các lễ hội. Đó là điều khiến du khách cảm nhận rõ nét nhất đời sống tinh thần của người Ba Na ngay trong những trải nghiệm thực tế.

Bà Y Hồng Hà, Bí thư xã Đăk Rơ Wa, cho biết: “Người dân là nòng cốt trong phát triển du lịch. Chính quyền xã chỉ đóng vai trò hỗ trợ, định hướng và kết nối. Chúng tôi mong muốn mỗi gia đình ở Kon Kơ Tu đều trở thành một ‘đại sứ du lịch’, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa Ba Na đến du khách trong và ngoài nước.”

Không chỉ đặt trọng tâm vào bảo tồn văn hóa, xã Đăk Rơ Wa còn có cách tiếp cận mới khi áp dụng chuyển đổi số vào hoạt động du lịch. Đây được coi là điểm khác biệt của địa phương so với nhiều mô hình du lịch cộng đồng khác trong khu vực.

Xã đang phối hợp với các đơn vị chuyên môn xây dựng bản đồ số hóa toàn bộ hệ thống điểm tham quan, homestay, nhà rông, tuyến trải nghiệm sông Đăk Bla. Du khách chỉ cần sử dụng điện thoại để tra cứu thông tin về văn hóa, dịch vụ, tuyến tham quan. Người dân được hướng dẫn tạo nội dung truyền thông số: quay video ngắn, chụp ảnh, giới thiệu sản phẩm thổ cẩm, ẩm thực truyền thống để đăng tải lên mạng xã hội.

Đăk Rơ Wa đang khuyến khích các hộ kinh doanh du lịch sử dụng mã QR, ví điện tử, liên kết nền tảng đặt phòng – điều giúp du khách thuận tiện và an toàn hơn. Bà Y Hồng Hà nhấn mạnh: “Nếu như trước đây du khách phải đến tận nơi để khảo sát và đặt dịch vụ, thì nay chỉ cần vài thao tác trên điện thoại là có thể lên lịch trình, đặt phòng, thanh toán. Chuyển đổi số không chỉ giảm chi phí quảng bá, mà còn giúp hình ảnh địa phương lan tỏa rộng rãi hơn.”

Bên cạnh vai trò của chính quyền, sự chủ động của thế hệ trẻ cũng là yếu tố quan trọng. Một trong những mô hình nổi bật là homestay của Anh Kam Anton, chàng thanh niên trẻ người Ba Na quyết định khởi nghiệp ngay tại quê hương mình. “Ban đầu, tôi rất lo lắng vì khách du lịch ít biết đến Kon Kơ Tu. Sau khi tham gia lớp tập huấn chuyển đổi số của xã, tôi bắt đầu xây dựng fanpage, chia sẻ video trải nghiệm văn hóa, đưa homestay lên các nền tảng đặt phòng. Chỉ sau vài tháng, lượng khách tăng đáng kể, đặc biệt là giới trẻ thích khám phá văn hóa bản địa.” Anh Kam Anton chia sẻ.

Hiện homestay của anh Kam Anton tổ chức nhiều hoạt động phong phú: chèo SUP trên sông Đăk Bla, trải nghiệm dệt thổ cẩm, nấu cơm lam, tham gia đêm văn hóa cồng chiêng và tour trekking rừng gần làng. “Du khách bây giờ ít tìm thông tin theo cách truyền thống. Họ xem TikTok, YouTube, Google Map. Thế nên, để làm du lịch, chúng tôi buộc phải thay đổi, ứng dụng công nghệ nhưng vẫn giữ hồn văn hóa Ba Na.” – Anh Kam Anton bộc bạch.

Không chỉ người dân và chính quyền, du khách cũng đánh giá cao nỗ lực chuyển đổi số của Đăk Rơ Wa. Chị Lê Việt An, du khách đến từ Trường Đại học Quy Nhơn – tỉnh Gia Lai, chia sẻ sau chuyến tham quan: “Tôi thật sự bất ngờ vì chỉ cần tra cứu thông tin trên Internet là có thể biết ngay những điểm đẹp ở Đăk Rơ Wa: làng Kon Kơ Tu, nhà rông, cầu treo Kon Klor, các dịch vụ homestay… Mọi thông tin đều rõ ràng và dễ tìm. Nhờ vậy tôi và nhóm bạn quyết định đến đây trải nghiệm mà không hề mất thời gian hỏi đường hay liên hệ phức tạp.”  Chị An nhận xét rằng việc chuẩn hóa thông tin số, hình ảnh, video và bản đồ Google Map khiến Đăk Rơ Wa trở thành điểm đến thân thiện với du khách trẻ, vốn quen với du lịch tự túc.

Nhìn từ trên cao, Kon Kơ Tu hiện lên như một dải làng thơ mộng ôm theo dòng Đăk Bla xanh ngắt. Những mái nhà truyền thống xen lẫn nhà hiện đại tạo nên bức tranh hài hòa giữa gìn giữ và phát triển. Dòng sông, khu rừng xanh hai bên núi và không gian nhà rông bề thế trở thành điểm nhấn cho các tour trải nghiệm. Nhiều đoàn famtrip, doanh nghiệp lữ hành trong và ngoài tỉnh thời gian qua đã đến khảo sát và đánh giá đây là “viên ngọc thô” có thể nhanh chóng tỏa sáng nếu được đầu tư bài bản, đặc biệt là trong truyền thông số và quản lý dịch vụ.

Bí thư Xã Đăk Rơ Wa Y Hồng Hà khẳng định: “Chúng tôi kỳ vọng Đăk Rơ Wa sẽ trở thành điểm đến chiến lược của du lịch Quảng Ngãi trong vài năm tới. Chuyển đổi số và sức mạnh văn hóa bản địa sẽ giúp địa phương phát triển đúng hướng, không đánh mất giá trị truyền thống nhưng vẫn đáp ứng nhu cầu mới của du khách.”

Với sự hội tụ của thiên nhiên, văn hóa và đổi mới sáng tạo, Đăk Rơ Wa đang cho thấy mô hình du lịch cộng đồng gắn với chuyển đổi số hoàn toàn khả thi và bền vững. Sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, doanh nghiệp trẻ và cộng đồng dân cư sẽ giúp Đăk Rơ Wa không chỉ trở thành điểm đến hấp dẫn mà còn là minh chứng cho sự hòa quyện giữa truyền thống và công nghệ trong phát triển du lịch hiện đại.