Kỷ Niệm 101 Năm Ngày Báo Chí Cách Mạng Việt Nam

Động đất 4,9 độ tại Quảng Ngãi – Dấu hiệu hoạt động địa chấn gia tăng khu vực miền Trung

Vào lúc 1h28 ngày 5/10/2025, một trận động đất với cường độ 4,9 độ Richter đã xảy ra tại xã Măng Bút, tỉnh Quảng Ngãi. Tọa độ chấn trung xác định là khoảng vĩ độ 14,871° N, kinh độ 108,130° E, với độ sâu chấn tiêu khoảng 8,1 km.

Sự kiện này được Trung tâm Báo tin Động đất và Cảnh báo sóng thần (Viện Khoa học Trái đất, Viện Hàn lâm Khoa học & Công nghệ Việt Nam) công bố là có mức độ rủi ro thiên tai cấp 1 theo hệ thống phân loại quốc gia.

Trận 4,9 độ Richter không phải là sự kiện đơn lẻ trong thời gian gần đây tại Măng Bút. Trong cùng ngày 5/10, đã có 4 trận động đất liên tiếp với cường độ từ 3,4 đến 4,3 độ Richter — các trận này được đánh giá ở rủi ro thiên tai cấp 0 (mức thấp hơn). Trước đó, khu vực ghi nhận nhiều trận động đất rải rác. Một trong số đó là vào 11/9/2025, khi xảy ra trận động đất 4,5 độ — cũng được phân loại cấp 1.

 Tâm chấn trận động đất mạnh 4,9 độ ở Quảng Ngãi
Tâm chấn trận động đất mạnh 4,9 độ ở Quảng Ngãi

Theo ông Nguyễn Xuân Anh, Giám đốc Trung tâm Báo tin động đất và Cảnh báo sóng thần (Viện Các khoa học Trái đất), đây là trận động đất kích thích. Từ năm 2021 đến nay, hàng trăm trận động đất được ghi nhận tại Quảng Ngãi (khu vực tỉnh Kon Tum cũ, tập trung ở khu vực huyện Kon Plông trước đây), trong đó những trận động đất gây rung chấn diện rộng. Lớn nhất là trận động đất trưa 28/7/2024 có độ lớn 5.0; trước đó ngày 23/8/2022 là trận động đất mạnh 4.7.

Ông Nguyễn Xuân Anh đánh giá, "động đất kích thích" là nguyên nhân gây ra các trận động đất trong những năm gần đây ở tỉnh Kon Tum (cũ). "Theo các nghiên cứu sơ bộ, dự báo động đất ở Kon Tum (cũ) vẫn sẽ tiếp diễn trong thời gian tới nhưng độ lớn khó có khả năng lớn hơn 5.5. Tuy nhiên, vẫn cần triển khai ngay các nghiên cứu chi tiết hơn để đánh giá hoạt động động đất ở khu vực này," ông Xuân Anh nhận định.

Theo Quyết định 18/2021/QĐ-TTG về dự báo, cảnh báo và truyền tin thiên tai, phân loại rủi ro thiên tai được chia theo mức từ 0 đến 4 (với 4 là cấp cao nhất). Động đất được xếp cấp độ 1 khi cường độ chấn động trên mặt đất đo được đạt cấp V–VI, tương ứng với những rung động gây ảnh hưởng nhẹ đến tài sản hoặc con người, nhưng vẫn trong tầm kiểm soát dễ dàng.

Cụ thể, động đất cấp 1 có thể: Gây rung lắc đồ vật nhẹ, cảm giác đáng kể trong nhà; Gây nứt nhỏ, móp mái, hư hỏng nhẹ kết cấu không chịu lực; Ít khả năng gây thương vong lớn nếu người dân ứng xử chủ động, tuân thủ biện pháp phòng hộ.

Việc liên tiếp xuất hiện nhiều trận động đất — dù không lớn — phản ánh hoạt động địa chất tiềm ẩn tại vùng tiếp giáp giữa các cấu tạo địa chất. Những “động đất kích thích” có thể là tín hiệu để các nhà khoa học tiến hành quan trắc, đánh giá nguy cơ lâu dài.

Măng Bút - nơi xảy ra các trận động đất
Măng Bút - nơi xảy ra các trận động đất

Trận động đất 4,9 độ Richter tại Măng Bút, Quảng Ngãi là lời nhắc nhở về tính bất định của thiên nhiên, đặc biệt ở những vùng có hoạt động địa chấn. Mặc dù mức rủi ro là cấp 1 — không thuộc nhóm thảm họa cao — nhưng nó vẫn đòi hỏi sự chủ động từ hệ thống quan trắc, chính quyền địa phương và cộng đồng người dân. Việc chuẩn bị kỹ càng, ứng phó bài bản sẽ là chìa khóa để giảm thiểu thiệt hại nếu có các chấn động tiếp theo.