Gặp người ngất xỉu giữa đám đông: 3 bước xử trí đúng trong “phút vàng” ai cũng cần biết

Xác định nguyên nhân

Tình trạng ngất xỉu, ngã gục tại các sự kiện đông người như lễ hội, thi đấu thể thao hay không gian công cộng không hiếm gặp. Bác sĩ chuyên khoa II Võ Thúy Vân cho biết, nguyên nhân có thể xuất phát từ các yếu tố nhẹ như mất nước, hạ đường huyết, say nắng; nhưng cũng có thể là biểu hiện của các bệnh lý nguy hiểm như rối loạn nhịp tim, nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ não. Trong điều kiện thời tiết nắng nóng, chen lấn, thiếu oxy, nguy cơ này càng gia tăng.

3 bước xử trí ban đầu cần thực hiện ngay

Theo khuyến cáo của bác sĩ, khi phát hiện một người bất ngờ ngất xỉu, người xung quanh cần nhanh chóng thực hiện ba bước cơ bản sau:

Đảm bảo an toàn và tạo không gian thông thoáng

Việc đầu tiên là quan sát nhanh môi trường xung quanh. Nếu khu vực có nguy cơ như đông người chen lấn, nắng gắt hoặc gần đường xe chạy, cần nhẹ nhàng đưa nạn nhân ra nơi thoáng khí, ít nguy hiểm hơn. Khi di chuyển, cần hạn chế xoay vặn mạnh vùng đầu – cổ, đặc biệt nếu nghi ngờ có chấn thương. Đồng thời, nới lỏng quần áo, cổ áo để giúp bệnh nhân dễ thở, tăng lưu thông không khí.

Kiểm tra nhanh ý thức, hô hấp và tuần hoàn

Người hỗ trợ cần lay nhẹ và gọi lớn để xác định bệnh nhân còn tỉnh hay không. Nếu bệnh nhân không đáp ứng, cần kiểm tra hô hấp bằng cách quan sát lồng ngực có di động hay không, áp tai gần mũi miệng để cảm nhận hơi thở. Song song đó, kiểm tra mạch (thường ở cổ hoặc cổ tay).

• Nếu bệnh nhân vẫn thở và có mạch: đặt nằm nghiêng an toàn để tránh sặc nếu nôn ói, tiếp tục theo dõi.
• Nếu bệnh nhân không thở hoặc không bắt được mạch: đây là tình huống nguy kịch, cần tiến hành ép tim ngoài lồng ngực (CPR) ngay nếu có kỹ năng, đồng thời tìm kiếm thiết bị hỗ trợ như máy khử rung tim tự động (AED) nếu có sẵn.

  

Kêu gọi hỗ trợ và liên hệ cấp cứu càng sớm càng tốt

Trong mọi trường hợp, cần nhanh chóng nhờ người xung quanh hỗ trợ, đồng thời gọi cấp cứu 115. Việc phân công cụ thể như một người gọi cấp cứu, một người tìm AED, một người hỗ trợ sơ cứu sẽ giúp tiết kiệm thời gian. Bác sĩ nhấn mạnh, không nên chờ bệnh nhân tự tỉnh rồi mới gọi cấp cứu, vì có nhiều trường hợp diễn tiến xấu rất nhanh.

Những lưu ý quan trọng để tránh xử trí sai

Bên cạnh các bước cần làm, bác sĩ Võ Thúy Vân lưu ý người dân tuyệt đối không tự ý cho bệnh nhân uống nước, ăn uống hoặc dùng thuốc khi chưa tỉnh táo, vì có thể gây sặc, nguy hiểm tính mạng. Không tụ tập đông quanh nạn nhân khiến không khí ngột ngạt hơn. Trong trường hợp nghi ngờ chấn thương, không nên di chuyển bệnh nhân tùy tiện.

Ngoài ra, cần đặc biệt cảnh giác với các dấu hiệu bất thường sau khi ngất như méo miệng, yếu liệt tay chân, nói khó, co giật hoặc không tỉnh lại sau vài phút. Đây có thể là dấu hiệu của đột quỵ hoặc biến cố tim mạch, cần được cấp cứu khẩn cấp.

Theo bác sĩ, việc trang bị kiến thức sơ cứu cơ bản cho cộng đồng, đặc biệt tại các nơi tập trung đông người, là yếu tố quan trọng giúp giảm thiểu rủi ro và bảo vệ tính mạng người bệnh trong những tình huống khẩn cấp.

Cấp cứu kịp thời bệnh nhi chấn thương sọ não nặng sau tai nạn khi chơi patin

Bệnh viện E Hà Nội tiếp nhận trường hợp bệnh nhân nam ngất xỉu trong tình trạng nguy kịch khi đang chạy bộ