Gia Lai thí điểm ủy quyền cấp phép khai thác khoảng sản: Gắn trách nhiệm cấp cơ sở với an sinh và môi trường dân sinh

Theo quyết định của UBND tỉnh Gia Lai, trong thời gian thí điểm 5 năm, Chủ tịch UBND các xã, phường được giao thẩm quyền thực hiện nhiều thủ tục liên quan đến khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường. Bao gồm thăm dò, phê duyệt kết quả thăm dò, cấp phép khai thác và đóng cửa mỏ đối với các mỏ cát sông, đất san lấp thuộc phạm vi quản lý.

Nguồn khoáng sản sau khai thác chủ yếu được ưu tiên phục vụ các công trình đầu tư công và các dự án phát triển kinh tế - xã hội trọng điểm, trong đó có lĩnh vực y tế, giáo dục, hạ tầng năng lượng, an sinh xã hội và phát triển cụm công nghiệp.

Việc phân cấp được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ tình trạng thiếu hụt vật liệu xây dựng – một trong những nguyên nhân khiến tiến độ nhiều dự án bị chậm trong thời gian qua. Đồng thời, việc tích hợp các thủ tục trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia được cho là sẽ giúp tăng tính minh bạch, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và nâng cao hiệu quả giải ngân đầu tư công.

Tăng phân cấp đi kèm yêu cầu siết chặt quản lý môi trường

Bên cạnh những lợi ích về cải cách thủ tục hành chính, việc trao thẩm quyền cấp phép khai thác khoáng sản cho chính quyền cấp xã cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường.

Thực tế cho thấy, hoạt động khai thác cát sông và đất san lấp nếu không được kiểm soát chặt chẽ có thể gây ra nhiều hệ lụy như sạt lở bờ sông, suy giảm chất lượng nguồn nước, phát sinh bụi, tiếng ồn, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và sức khỏe của người dân khu vực lân cận.

Tại Gia Lai, thời gian qua đã ghi nhận một số trường hợp khai thác đất trái phép và đã bị chính quyền địa phương xử lý, cho thấy yêu cầu cấp thiết trong việc tăng cường giám sát ngay từ cấp cơ sở.

Nhằm hạn chế rủi ro, UBND tỉnh Gia Lai giao các cơ quan chuyên môn tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ chính quyền địa phương trong quá trình triển khai. Đồng thời, Chủ tịch UBND cấp xã cũng được giao thêm thẩm quyền liên quan đến việc xác nhận nghĩa vụ trồng rừng thay thế, đảm bảo yêu cầu phục hồi môi trường và cân bằng sinh thái sau khai thác.

Hướng tới phát triển hạ tầng gắn với bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực quản lý tài nguyên, việc phân cấp mạnh về cơ sở giúp chính quyền địa phương chủ động hơn trong quản lý thực địa, kịp thời tiếp nhận phản ánh của người dân và xử lý các vấn đề phát sinh liên quan đến môi trường.

Mô hình thí điểm tại 65 xã, phường của tỉnh Gia Lai được kỳ vọng sẽ tạo ra cơ chế linh hoạt trong cung ứng vật liệu xây dựng, phục vụ phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội, đồng thời nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong quản lý tài nguyên thiên nhiên.

Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư công ngày càng lớn, bài toán đặt ra không chỉ là bảo đảm nguồn cung vật liệu cho các công trình dân sinh, mà còn là kiểm soát chặt chẽ tác động môi trường, hạn chế rủi ro đối với hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng.

Hiệu quả của mô hình thí điểm sẽ là cơ sở quan trọng để đánh giá khả năng nhân rộng cơ chế phân cấp trong thời gian tới, hướng tới mục tiêu phát triển hạ tầng bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường sống của người dân.

Một số kết quả từ nghiên cứu thuộc mô hình hợp tác công – tư trong lĩnh vực dinh dưỡng