Hà Nội thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” tại 2 địa phương

Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Nghị quyết số 16-NQ/TU về xây dựng và triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa”. Theo nghị quyết, xã Phúc Thịnh và xã Thư Lâm là hai địa phương đầu tiên được lựa chọn để triển khai thí điểm.

Đây được xem là bước đi nhằm cụ thể hóa chủ trương đổi mới mô hình quản trị ở cấp cơ sở, xây dựng chính quyền gần dân, phục vụ Nhân dân, đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới.

Lấy người dân làm trung tâm của quản trị

Một trong những điểm đáng chú ý của mô hình là việc lấy mức độ hài lòng và chỉ số hạnh phúc của người dân làm căn cứ đánh giá hiệu quả điều hành của chính quyền cơ sở.

Theo định hướng của Thành ủy Hà Nội, mục tiêu phát triển không chỉ dừng ở các chỉ số tăng trưởng kinh tế mà còn phải hướng đến nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân trên cả phương diện vật chất và tinh thần. Hiệu quả quản trị sẽ được nhìn nhận thông qua khả năng đáp ứng nhu cầu của người dân, chất lượng cung cấp dịch vụ công, môi trường sống, điều kiện học tập, chăm sóc sức khỏe và mức độ an toàn tại địa phương.

Quan điểm xuyên suốt của mô hình là lấy người dân làm trung tâm, vừa là chủ thể tham gia quản lý, vừa là đối tượng thụ hưởng thành quả phát triển.

Đối với lĩnh vực an sinh xã hội, y tế và sức khỏe cộng đồng, mô hình hướng đến việc xây dựng môi trường sống xanh, sạch, an toàn; nâng cao chất lượng dịch vụ y tế cơ sở, giáo dục và các dịch vụ công thiết yếu, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân.

Lựa chọn hai địa phương có điều kiện triển khai

Theo Thành ủy Hà Nội, việc lựa chọn xã Phúc Thịnh và xã Thư Lâm được cân nhắc trên cơ sở điều kiện phát triển, hạ tầng kỹ thuật, quy mô dân số cũng như năng lực quản trị của chính quyền địa phương.

Đây là những địa bàn được đánh giá có khả năng triển khai các mô hình quản trị mới, đáp ứng yêu cầu đổi mới phương thức điều hành trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa và nhu cầu cung cấp dịch vụ công ngày càng tăng.

Quá trình thí điểm sẽ được triển khai đồng bộ từ việc chuẩn bị cơ sở dữ liệu, ứng dụng công nghệ số, đào tạo đội ngũ cán bộ đến xây dựng cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan. Thành phố cũng đặt mục tiêu thực hiện đổi mới nhưng không làm tăng biên chế hành chính.

Sáu nhóm nhiệm vụ trọng tâm

Để bảo đảm việc triển khai đạt hiệu quả, Nghị quyết số 16-NQ/TU xác định sáu nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Trước hết là tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù trên cơ sở Luật Thủ đô năm 2026, nghiên cứu các quy định liên quan đến giải phóng mặt bằng, tái định cư, phát triển không gian đô thị và cơ chế phân cấp nguồn thu nhằm tăng tính chủ động cho chính quyền cơ sở.

Cùng với đó, việc triển khai mô hình sẽ được thực hiện theo lộ trình phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương, bảo đảm khả thi và có cơ sở đánh giá sau thời gian thí điểm.

Thành phố cũng xác định phát triển nguồn nhân lực là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Đội ngũ cán bộ cấp xã sẽ được đào tạo, bồi dưỡng về quản trị hiện đại, chuyển đổi số và kỹ năng phục vụ người dân. Việc đánh giá cán bộ sẽ gắn với chất lượng giải quyết công việc và mức độ hài lòng của người dân.

Song song với đó, Hà Nội sẽ ưu tiên nguồn lực đầu tư cho hệ thống hạ tầng thiết yếu, y tế, giáo dục và chuyển đổi số; đồng thời khuyến khích huy động các nguồn lực xã hội để nâng cao chất lượng dịch vụ công.

Một nội dung quan trọng khác là xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung cấp xã, đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, từng bước hình thành phương thức quản trị dựa trên dữ liệu số, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả điều hành.

Ngoài ra, vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và người dân sẽ tiếp tục được phát huy nhằm bảo đảm quá trình triển khai mô hình diễn ra công khai, minh bạch, đúng mục tiêu đề ra.

Hướng tới nâng cao chất lượng quản trị cơ sở

Theo Thành ủy Hà Nội, việc thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" không chỉ nhằm đổi mới phương thức quản trị mà còn hướng đến xây dựng chính quyền cơ sở hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phục vụ người dân tốt hơn.

Kết quả triển khai tại xã Phúc Thịnh và xã Thư Lâm sẽ là cơ sở để thành phố đánh giá tính phù hợp của mô hình, từ đó nghiên cứu hoàn thiện cơ chế và xem xét khả năng nhân rộng trong thời gian tới.

Thành phố cũng lưu ý, trong quá trình triển khai, các nội dung của mô hình sẽ tiếp tục được rà soát, điều chỉnh phù hợp với quy hoạch, quy định của pháp luật và hướng dẫn của các cơ quan có thẩm quyền nhằm bảo đảm tính khả thi và đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô.