Hết mưa, Hà Nội trở lại Top 10 thế giới về ô nhiễm không khí

Sáng 16/12, Hà Nội một lần nữa xuất hiện trong Top 10 thành phố ô nhiễm không khí nhất thế giới. Theo dữ liệu từ hệ thống quan trắc chất lượng không khí IQAir, chỉ số AQI tại Thủ đô đạt mức 154, thuộc ngưỡng “không lành mạnh”. Điều này cho thấy tình trạng ô nhiễm không khí có xu hướng tái diễn nhanh ngay sau khi các yếu tố thời tiết thuận lợi, như mưa, không còn duy trì.

Trước đó, sau nhiều ngày liên tiếp ô nhiễm nghiêm trọng, các đợt mưa xuất hiện đã giúp chất lượng không khí tại Hà Nội cải thiện rõ rệt, mang lại kỳ vọng về một giai đoạn “giảm tải” ô nhiễm. Tuy nhiên, khi mưa dứt, chỉ số ô nhiễm lại tăng nhanh, phản ánh tính thiếu bền vững trong kiểm soát nguồn phát thải.

Cùng thời điểm, hệ thống quan trắc của Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) ghi nhận chỉ số AQI tại trạm cổng Đại học Bách khoa Hà Nội (đường Giải Phóng) ở mức 117, trong khi trạm Công viên Nhân Chính (đường Khuất Duy Tiến) ở mức 68. Nhiều khu vực nội đô như Hoàn Kiếm, Phú Thượng, Tây Hồ, Hai Bà Trưng cũng ghi nhận chất lượng không khí không tốt cho các nhóm nhạy cảm, đặc biệt là trẻ em, người cao tuổi và người mắc bệnh hô hấp, tim mạch.

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 16/12, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa vài nơi, trời rét, vùng núi có nơi rét đậm. Từ đêm cùng ngày, không khí lạnh tăng cường yếu lệch Đông kết hợp với hội tụ gió trên cao khiến nền nhiệt thấp, độ ẩm cao và thời tiết ít gió kéo dài.

Các chuyên gia nhận định, trong điều kiện trời rét, ẩm và ít gió, hiện tượng nghịch nhiệt dễ xảy ra, làm hạn chế khả năng khuếch tán các chất ô nhiễm. Bụi mịn vì thế bị giữ lại gần mặt đất, khiến chất lượng không khí nhanh chóng xấu đi, đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội, dù trước đó vừa có mưa làm “rửa trôi” ô nhiễm.

Trước thực trạng này, từ tháng 9/2025, Cục Môi trường đã phối hợp với Cục Viễn thám Quốc gia triển khai sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) để giám sát các điểm phát sinh ô nhiễm không khí trên địa bàn Hà Nội. Giải pháp này nhằm phát hiện nhanh các nguồn phát thải, hỗ trợ cơ quan chức năng kịp thời kiểm tra, xử lý và minh bạch thông tin môi trường.

Hiện Trung tâm Giám sát Nông nghiệp, Tài nguyên và Môi trường đang khai thác hệ thống UAV phục vụ theo dõi môi trường không khí, trong đó phương thức bay chụp ảnh RGB được sử dụng phổ biến nhờ tính trực quan và hiệu quả trong giám sát thực địa. Tuy nhiên, việc vận hành vẫn gặp nhiều thách thức do phụ thuộc vào thời tiết, quy định quản lý vùng trời và yêu cầu cao về hạ tầng lưu trữ, xử lý dữ liệu.

Thực tế “hết mưa lại ô nhiễm” cho thấy, nếu không kiểm soát hiệu quả các nguồn phát thải từ giao thông, xây dựng, sản xuất và sinh hoạt, chất lượng không khí đô thị sẽ tiếp tục phụ thuộc vào yếu tố thời tiết. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến môi trường sống, mà còn đặt ra thách thức lớn đối với công tác bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong bối cảnh ô nhiễm không khí ngày càng trở thành nguy cơ thường trực.