Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam: Hành trình 17 năm xây dựng và phát triển

Sự ra đời của Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam bắt nguồn từ tư tưởng nhất quán của Chủ tịch Hồ Chí Minh về vai trò quyết định của sức khỏe đối với sự thịnh vượng của quốc gia. Người luôn nhấn mạnh rằng một dân tộc muốn mạnh thì từng người dân phải khỏe, và chăm lo sức khỏe cho Nhân dân là trách nhiệm thiêng liêng của Nhà nước và của mọi tổ chức trong xã hội.

Quan điểm ấy được Đảng và Nhà nước kế thừa, thể hiện rõ trong Nghị quyết 46-NQ/TW năm 2005 của Bộ Chính trị, coi công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân là nhiệm vụ trọng tâm của toàn hệ thống chính trị, đồng thời thúc đẩy xã hội hóa các hoạt động y tế.

Trong bối cảnh đó, ngày 25/12/2008, Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam được chính thức thành lập theo Quyết định của Bộ Nội vụ. Sự ra đời của Hội đáp ứng yêu cầu huy động trí tuệ, nguồn lực và tâm huyết của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng vào mục tiêu nâng cao sức khỏe Nhân dân thông qua giáo dục, truyền thông và nghiên cứu khoa học. Hội trở thành nơi kết nối tri thức và thực tiễn, đồng thời là tổ chức tiên phong triển khai các mô hình chăm sóc sức khỏe bền vững trong cộng đồng.

Nhận định về sứ mệnh của Hội, Chủ tịch Nguyễn Hồng Quân – Nguyên Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Xây dựng khẳng định: “Tôn chỉ của Hội mang tính nhân văn sâu sắc, nhưng chỉ nhân văn thôi chưa đủ. Hội phải làm thật, làm đến nơi đến chốn và tạo ra giá trị rõ rệt cho người dân. Chất lượng hoạt động, sự chuẩn mực trong chuyên môn và uy tín của hội viên chính là thước đo để Hội lan tỏa bền vững”.

Lịch sử hình thành và phát triển

Trong suốt 17 năm xây dựng và phát triển, Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam từng bước hình thành nền tảng tổ chức vững chắc, không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động và khẳng định sức lan tỏa sâu rộng trong xã hội. Hệ thống hội viên từ Trung ương đến địa phương phát triển nhanh chóng, tạo nên mạng lưới liên kết chặt chẽ giữa nghiên cứu khoa học, thực hành chuyên môn và các hoạt động vì cộng đồng. Các viện nghiên cứu, trung tâm khoa học – công nghệ và chi hội chuyên ngành được hình thành liên tục, từng bước cấu thành một hệ sinh thái hoạt động toàn diện, nơi tri thức được sản sinh, ứng dụng và lan tỏa trở lại cộng đồng theo hướng bền vững.

Từ Đại hội lần thứ I năm 2009, do cố Chủ tịch Vũ Oanh – nguyên Ủy viên Bộ Chính trị – sáng lập và định hướng, đến nay Hội đã trải qua 3 nhiệm kỳ phát triển. Trong nhiệm kỳ II (2016–2021) và nhiệm kỳ III (2021–2026), ông Nguyễn Hồng Quân, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Xây dựng, đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Hội. Mô hình tổ chức Trung ương Hội tiếp tục được hoàn thiện với Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Thường trực Trung ương Hội; Văn phòng Trung ương và các văn phòng đại diện tại TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Tây Nguyên… Hội đồng Khoa học cùng các ban chức năng bảo đảm hoạt động chuyên môn đồng bộ, bài bản.

Song song với kiện toàn tổ chức, mạng lưới khoa học – công nghệ của Hội được củng cố mạnh mẽ với hàng chục viện và trung tâm, triển khai các giải pháp giáo dục, chăm sóc sức khỏe cộng đồng trên phạm vi cả nước. Từ vài chục chi hội ban đầu, đến nay Hội đã phát triển tới hàng trăm chi hội, liên chi hội và câu lạc bộ cơ sở, kết nối hàng trăm nghìn hội viên.

Nhiều hoạt động của Hội sớm tạo dấu ấn rõ nét trong đời sống xã hội. Giáo dục sớm là một trong những hướng đi tiên phong, do Viện Nghiên cứu Giáo dục Phát triển Tiềm năng Con Người khởi xướng và triển khai. Thông qua các mô hình giáo dục năng lực – phẩm chất, hệ thống học liệu hiện đại và các chương trình bồi dưỡng giáo viên, lĩnh vực này đã góp phần giúp hàng vạn trẻ em tiếp cận môi trường giáo dục tiến bộ ngay từ những năm đầu đời, tạo nền tảng quan trọng cho chiến lược phát triển con người bền vững trong bối cảnh mới.

Dưỡng sinh Tâm thể trở thành một nét đặc trưng nổi bật trong hệ sinh thái hoạt động của Hội. Dưới sự dẫn dắt của Viện Nghiên cứu Ứng dụng Dưỡng sinh Tâm thể Việt Nam, phong trào này đã phát triển tại 34 tỉnh, thành phố, thu hút đông đảo người dân tham gia. Với tính an toàn, hiệu quả và khả năng tiếp cận rộng rãi, phương pháp dưỡng sinh Tâm thể đã hỗ trợ cải thiện sức khỏe và phục hồi cho hàng vạn người bệnh, đặc biệt trong các nhóm rối loạn tim mạch, thần kinh và bệnh mạn tính, qua đó góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và gắn kết cộng đồng.

Song hành với các lĩnh vực truyền thống, chăm sóc sức khỏe – sắc đẹp là hướng đi mới được Hội đặc biệt quan tâm chuẩn hóa. Thông qua hoạt động của Viện Nghiên cứu Khoa học Giáo dục, Chăm sóc sức khỏe và Sắc đẹp – Tầm nhìn mới, Hội từng bước xây dựng hệ thống hội đồng khoa học, chuẩn hóa chương trình đào tạo theo quy định của cơ quan quản lý nhà nước, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Với sự lớn mạnh không ngừng, các doanh nghiệp hội viên cũng ngày càng tham gia sâu vào các hoạt động của Hội, trở thành nguồn lực quan trọng trong tiến trình xã hội hóa y tế, góp phần tăng cường năng lực nghiên cứu, đổi mới công nghệ, triển khai các mô hình chăm sóc sức khỏe chất lượng cao, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm, dịch vụ Việt Nam trong lĩnh vực sức khỏe – đời sống.

Trong lĩnh vực khoa học – công nghệ, hệ thống hơn 40 tổ chức trực thuộc Hội đã hình thành nền tảng chuyên môn vững chắc, giúp Hội chủ động hơn trong việc hỗ trợ các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực liên quan. TS. Lê Đình Tiến – Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội, Chủ tịch Hội đồng Khoa học nhấn mạnh: “Hội đồng Khoa học giữ vai trò tư vấn, định hướng chiến lược và chuyên môn, bảo đảm mọi hoạt động của Hội có cơ sở khoa học vững chắc, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính an toàn trong công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của cộng đồng”.

Song song với hoạt động khoa học, truyền thông sức khỏe trở thành một trụ cột quan trọng. Thông qua Tạp chí Sức Khỏe Cộng Đồng cùng các chuyên trang như A lô Bác sĩ, Sức khỏe 24h, tri thức khoa học được truyền tải kịp thời, chính xác và dễ tiếp cận, góp phần nâng cao nhận thức, năng lực tự chăm sóc sức khỏe của người dân. Theo nhà báo Chu Thị Loan, Tổng Biên tập Tạp chí, nhiệm vụ của truyền thông không chỉ là cung cấp thông tin mà còn kết nối tri thức khoa học với đời sống, lan tỏa các mô hình hiệu quả và củng cố niềm tin xã hội đối với hoạt động của Hội.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, Hội chủ động mở rộng hợp tác đối ngoại, tiêu biểu là việc vận động thành công 20 xe cứu thương từ JICA (Nhật Bản), góp phần tăng cường năng lực cấp cứu và hỗ trợ y tế cho cộng đồng, đặc biệt tại các địa bàn còn nhiều khó khăn.

Cùng với đó, công tác thiện nguyện trở thành dấu ấn xuyên suốt trong hành trình 17 năm của Hội, từ các chương trình khám chữa bệnh, cấp phát thuốc miễn phí đến trao tặng trang thiết bị y tế. Đặc biệt trong đại dịch COVID-19, Hội đã huy động gần 10 tỷ đồng cùng nhiều phương tiện cứu thương hỗ trợ tuyến đầu, thể hiện tinh thần trách nhiệm xã hội và nhân văn sâu sắc.

Những đóng góp bền bỉ ấy được Đảng, Nhà nước ghi nhận bằng Huân chương Lao động hạng Ba, khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của Hội trong sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân.

Định hướng phát triển: Tiên phong đổi mới – kiến tạo giá trị

Bước vào giai đoạn phát triển mới, trong bối cảnh toàn ngành y tế triển khai Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân, Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam xác định đổi mới là yêu cầu tất yếu để đáp ứng đòi hỏi của thời kỳ mới.

Trên nền tảng 17 năm xây dựng và phát triển, với hệ thống tổ chức ngày càng hoàn thiện, đội ngũ chuyên gia, mạng lưới hội viên rộng khắp và các mô hình chăm sóc sức khỏe đã được kiểm chứng, Hội bước vào chặng đường mới với tinh thần chủ động, trách nhiệm và khát vọng kiến tạo giá trị bền vững cho cộng đồng.

Nhấn mạnh định hướng phát triển, Chủ tịch Hội Nguyễn Hồng Quân cho rằng tương lai của Hội không chỉ nằm ở mở rộng quy mô, mà quan trọng hơn là phải tiên phong về chất lượng, tư duy và phương thức hoạt động.

“Cốt lõi trong hoạt động của Hội là đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức của người dân về chăm sóc sức khỏe chủ động. Khi mỗi người dân hiểu đúng, làm đúng và chủ động phòng ngừa bệnh tật, gánh nặng cho hệ thống y tế sẽ giảm, chất lượng cuộc sống được nâng cao. Hội xác định giáo dục sức khỏe cộng đồng không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là trách nhiệm xã hội, góp phần xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh, bền vững và phát triển lâu dài”, Chủ tịch Nguyễn Hồng Quân khẳng định.

Cùng với đổi mới tư duy, Hội xác định tiếp tục chuẩn hóa chuyên môn, tăng cường thu hút  nguồn nhân lực, mở rộng hợp tác quốc tế và nâng cao năng lực truyền thông sức khỏe. Chủ tịch Hội cũng cho rằng, niềm tin của cộng đồng chỉ có thể được củng cố khi Hội giữ vững chất lượng, tính minh bạch và chuẩn mực trong mọi hoạt động, từ nghiên cứu khoa học đến triển khai các mô hình chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Từ tầm nhìn đó, định hướng phát triển của Hội không chỉ dừng lại ở việc củng cố các lĩnh vực truyền thống, mà còn mở rộng sang những lĩnh vực mới của khoa học sức khỏe, thúc đẩy chuyển đổi số, nhân rộng các mô hình hiệu quả và xây dựng đội ngũ chuyên gia trẻ kế cận, bảo đảm sự phát triển lâu dài, bền vững. Với nền tảng đã được khẳng định, sự đồng hành của đội ngũ trí thức, doanh nghiệp và hàng trăm nghìn hội viên trên cả nước, Hội hướng tới một giai đoạn phát triển sâu rộng và mang tính chiến lược hơn.

Trên hành trình phía trước, Hội kiên định thực hiện sứ mệnh vì “sức khỏe của từng người dân – sức khỏe của cả dân tộc”, chung tay hướng tới mục tiêu “Vì một Việt Nam khỏe mạnh – Vì một cộng đồng hạnh phúc”.