Lan tỏa văn hóa đọc trong kỷ nguyên số: Nền tảng nâng cao sức khỏe tinh thần cộng đồng

Sáng ngày 16/4, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tổ chức Lễ khai mạc Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 - năm 2026 với chủ đề “Tri thức số - Kết nối tương lai”.

Lễ khai mạc Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 năm 2026 được tổ chức với chủ đề “Mạch tri thức - Từ trang sách đến không gian số”, không chỉ tôn vinh giá trị của sách mà còn khẳng định vai trò của văn hóa đọc trong việc thích ứng với thời đại công nghệ. Đây là dịp để cộng đồng nhìn nhận lại vị trí của tri thức trong đời sống hiện đại, đồng thời thúc đẩy sự kết nối giữa truyền thống đọc sách và các nền tảng số.

Các hoạt động trong khuôn khổ ngày hội được tổ chức phong phú như triển lãm sách theo chủ đề, tọa đàm về thói quen đọc của giới trẻ, giao lưu tác giả – tác phẩm, cùng nhiều chương trình trải nghiệm nhằm đưa sách đến gần hơn với công chúng. Thông qua đó, hành trình của tri thức được tái hiện sinh động, từ những trang sách in truyền thống đến không gian số hóa, góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin cho mọi tầng lớp nhân dân.

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Nguyễn Quốc Hoàn (đại diện UBND phường Cửa Nam) nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, việc xây dựng và phát triển văn hóa đọc càng trở nên cấp thiết, bởi sách không chỉ là kho tàng tri thức mà còn góp phần bồi dưỡng nhân cách, nâng cao dân trí và thúc đẩy sự phát triển bền vững của xã hội. Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam vì thế mang ý nghĩa quan trọng trong việc tôn vinh giá trị của sách, lan tỏa thói quen đọc trong cộng đồng, đồng thời hướng tới xây dựng Phố Sách Hà Nội trở thành không gian văn hóa - sáng tạo tiêu biểu, góp phần phát triển đời sống tinh thần của Thủ đô.

Trong bối cảnh công nghệ số phát triển nhanh chóng, văn hóa đọc đang đối mặt với không ít thách thức khi phải cạnh tranh với các phương tiện giải trí hiện đại. Tuy nhiên, chính sự thay đổi này cũng mở ra cơ hội để đổi mới phương thức tiếp cận tri thức. Các mô hình thư viện số, sách điện tử, sách nói ngày càng phổ biến, giúp người dân tiếp cận tri thức thuận tiện, linh hoạt hơn.

Việc phát triển văn hóa đọc mang lại nhiều lợi ích thiết thực, đặc biệt đối với sức khỏe tinh thần. Thói quen đọc sách giúp giảm căng thẳng, cải thiện khả năng tập trung, đồng thời nuôi dưỡng tư duy tích cực và khả năng tự học suốt đời. Đối với trẻ em và thanh thiếu niên, đọc sách không chỉ giúp nâng cao tri thức mà còn góp phần hình thành nhân cách, phát triển kỹ năng xã hội và tăng cường sức khỏe tâm lý.

Thực tế cho thấy, nhiều địa phương đã triển khai hiệu quả các mô hình khuyến đọc như thư viện xanh, không gian đọc mở, các cuộc thi tìm hiểu sách, vẽ tranh theo sách… thu hút đông đảo học sinh và người dân tham gia. Những hoạt động này không chỉ tạo môi trường đọc thân thiện mà còn góp phần xây dựng lối sống lành mạnh, giảm phụ thuộc vào thiết bị điện tử.

Đặc biệt, trong bối cảnh xã hội hiện đại với nhiều áp lực về học tập, công việc và cuộc sống, việc duy trì thói quen đọc sách được xem như một “liều thuốc tinh thần” giúp cân bằng cảm xúc, nâng cao chất lượng cuộc sống. Văn hóa đọc vì thế không chỉ là một giá trị văn hóa, mà còn là yếu tố quan trọng trong chiến lược chăm sóc và nâng cao sức khỏe cộng đồng.

Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 2026 tiếp tục khẳng định vai trò của tri thức trong sự phát triển bền vững của đất nước. Việc kết hợp giữa sách truyền thống và công nghệ số không chỉ giúp lan tỏa tri thức sâu rộng hơn mà còn góp phần xây dựng một cộng đồng học tập, nơi mỗi cá nhân chủ động tiếp cận, chia sẻ và sáng tạo tri thức.

Trong hành trình đó, phát triển văn hóa đọc không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan quản lý hay ngành văn hóa, mà cần sự chung tay của toàn xã hội – từ gia đình, nhà trường đến các tổ chức, doanh nghiệp. Khi mỗi người dân hình thành thói quen đọc sách, đó cũng chính là lúc nền tảng sức khỏe tinh thần và trí tuệ của cộng đồng được củng cố vững chắc, hướng tới một xã hội phát triển toàn diện và bền vững.