Nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng, chống tác hại của thuốc lá

Thuốc lá được xác định là mối nguy lớn đối với sức khỏe con người. Theo các nghiên cứu y học, khói thuốc lá chứa hơn 7.000 chất hóa học độc hại, trong đó có ít nhất 70 chất gây ung thư. Hút thuốc lá là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến nhiều bệnh nguy hiểm như ung thư phổi, ung thư thanh quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, tim mạch, đột quỵ. Đáng lo ngại, không chỉ người hút thuốc chịu ảnh hưởng mà những người xung quanh, đặc biệt là phụ nữ mang thai, trẻ em và người cao tuổi, cũng bị tác động nghiêm trọng bởi khói thuốc thụ động.

Tại Thanh Hóa, các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, ung thư, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính đang có xu hướng gia tăng, trong đó thuốc lá được xác định là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu. Không chỉ gây tổn hại đến sức khỏe, thuốc lá còn làm giảm năng suất lao động, gia tăng chi phí khám, chữa bệnh và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của người dân.

Thực hiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và các chỉ đạo của Trung ương, tỉnh Thanh Hóa đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, kế hoạch triển khai đồng bộ. Trong đó có việc thành lập và kiện toàn Ban Chỉ đạo phòng, chống tác hại của thuốc lá cấp tỉnh; ban hành kế hoạch triển khai Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá đến năm 2030; tăng cường xây dựng môi trường không khói thuốc tại cơ sở y tế, trường học, cơ quan hành chính; tổ chức các hoạt động truyền thông trên Báo và Phát thanh, Truyền hình Thanh Hóa; triển khai tập huấn cho cán bộ y tế, giáo viên, chủ các nhà hàng, khách sạn; truyền thông trực tiếp tại trường học, cơ sở y tế và thực hiện các mô hình xây dựng môi trường không khói thuốc.

Đặc biệt, trước sự xuất hiện ngày càng phổ biến của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng trong giới trẻ, ngành y tế đã tăng cường truyền thông cảnh báo, giúp người dân nhận thức rõ đây không phải là các sản phẩm “vô hại” như một số quảng cáo sai lệch. Cùng với đó, công tác phối hợp giữa ngành y tế với các sở, ban, ngành, đoàn thể được đẩy mạnh nhằm tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy định cấm hút thuốc tại nơi công cộng, cơ sở y tế và trường học, từng bước hình thành môi trường sống không khói thuốc.

Phó Giám đốc Sở Y tế Đỗ Thái Hòa cho biết, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá không chỉ dừng lại ở tuyên truyền mà cần tạo ra sự chuyển biến thực chất trong nhận thức và hành vi của người dân. Theo ông, nâng cao nhận thức cộng đồng là yếu tố then chốt, bởi khi người dân hiểu đúng, hiểu đủ về những hệ lụy do thuốc lá gây ra, họ sẽ chủ động từ bỏ thói quen hút thuốc và có trách nhiệm hơn trong việc bảo vệ sức khỏe của bản thân và những người xung quanh.

Bên cạnh những kết quả đạt được, thực tế cho thấy tình trạng hút thuốc lá truyền thống vẫn còn phổ biến ở một bộ phận người lớn tuổi, nam giới. Đáng lo ngại là xu hướng gia tăng sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng trong giới trẻ và một số đối tượng khác do tác động của quảng cáo và tâm lý tò mò. Tại một số cơ sở y tế, tình trạng vi phạm quy định cấm hút thuốc vẫn còn xảy ra do thói quen hút thuốc lâu năm của một bộ phận người dân, rất khó thay đổi. Trong khi đó, nguồn lực cho hoạt động kiểm tra, giám sát và tư vấn cai nghiện thuốc lá tại tuyến cơ sở còn hạn chế; việc phát hiện và xử lý vi phạm ở một số địa bàn chưa đồng bộ do thiếu cán bộ chuyên trách và các quy định xử phạt hành chính chưa đủ sức răn đe.

Thực tiễn cũng cho thấy gia đình và cộng đồng giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Khi người lớn làm gương, không hút thuốc trong gia đình, trẻ em sẽ được sống trong môi trường an toàn, lành mạnh và hình thành lối sống tích cực ngay từ sớm. Nhiều địa phương trong tỉnh đã đưa nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá vào quy ước, hương ước khu dân cư, coi việc không hút thuốc nơi công cộng là tiêu chí xây dựng nếp sống văn minh, góp phần nâng cao ý thức tự giác của người dân.

Phòng, chống tác hại của thuốc lá là một hành trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và chung tay của toàn xã hội. Trong đó, nâng cao nhận thức cộng đồng không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành y tế mà cần sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành và mỗi người dân. Mỗi hành động nhỏ, từ việc nói không với thuốc lá, nhắc nhở người thân đến tuân thủ quy định không hút thuốc nơi công cộng, đều góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh cho cộng đồng.

Chuẩn bị diễn ra Hội thi “Truyền thông Phòng, chống tác hại của thuốc lá” năm 2025

Nam thanh niên 19 tuổi phải thở máy, suy thận sau khi hút thuốc lá điện tử