Kỷ Niệm 101 Năm Ngày Báo Chí Cách Mạng Việt Nam

Phát hiện "lá chắn tự nhiên": Vi khuẩn giúp giảm nguy cơ COVID kéo dài

Một loại vi khuẩn có lợi sống trong vùng mũi – họng vừa được các nhà khoa học Bỉ xác định có khả năng giúp cơ thể chống lại hội chứng COVID kéo dài và hạn chế diễn tiến nặng của cúm. Phát hiện này mở ra hướng đi mới trong phòng bệnh, với kỳ vọng phát triển các chế phẩm lợi khuẩn dạng xịt mũi tăng cường “hàng rào” bảo vệ tự nhiên của hệ hô hấp.

Manh mối quan trọng về lý do tại sao COVID kéo dài dai dẳng

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 6% số người trên toàn thế giới mắc COVID-19, tương đương khoảng 400 triệu người, sau đó phát triển thành dạng bệnh kéo dài. Điều đó cho thấy dịch bệnh vẫn là một thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng.

Năm 2021, trong đại dịch COVID-19, Đại học Louvain (UCLouvain, Bỉ) và bệnh viện trực thuộc, Cliniques universitaires Saint-Luc, đã khởi động một nghiên cứu quy mô lớn nhằm xem liệu các triệu chứng kéo dài có thể được dự đoán trong giai đoạn cấp tính của nhiễm trùng hay không. Mục tiêu là để hiểu rõ hơn các cơ chế sinh học liên quan và có khả năng xác định phương pháp điều trị phòng ngừa.

Sau 5 năm nghiên cứu, các nhà khoa học đã xác định được vai trò quan trọng của Dolosigranulum pigrum - một loại vi khuẩn sống tự nhiên trong hệ vi sinh vật đường hô hấp. Nồng độ vi khuẩn này càng cao thì khả năng các triệu chứng Covid kéo dài càng thấp.

senior-man-covid-face-mask-coronavirus-paritcles-1200x800
Công trình nghiên cứu mới mở ra hướng đi mới trong phòng bệnh COVID-19 (Ảnh: Scitechdaily)

Jean Cyr Yombi, Leïla Belkir và Julien De Greef, giáo sư Đại học UCLouvain và chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại Bệnh viện Đại học Saint-Luc, đã nghiên cứu mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng hậu Covid ở 156 bệnh nhân. Họ tập trung chủ yếu vào tình trạng mệt mỏi nghiêm trọng, các vấn đề về nhận thức và các vấn đề về hô hấp (khó thở).

Laure Elens và Patrice Cani, cũng là giáo sư tại UCLouvain, cùng với Bradley Ward, một nhà nghiên cứu sau tiến sĩ tại Viện Nghiên cứu Thuốc UCLouvain Louvain, đã phân tích các mẫu máu và dịch ngoáy mũi họng để tìm kiếm các dấu hiệu phân tử liên quan đến dạng bệnh nặng hơn này. Những dấu hiệu này có thể giúp giải thích tại sao các triệu chứng vẫn tồn tại ở một số bệnh nhân nhưng lại biến mất ở những người khác.

Những manh mối từ hệ vi sinh vật đường hô hấp

Các nhà nghiên cứu từ UCLouvain và Cliniques universitaires Saint-Luc cho biết: “Nghiên cứu này cho thấy một số loại vi khuẩn được gọi là vi khuẩn có lợi trong hệ vi sinh đường hô hấp có thể liên quan đến sự phục hồi tốt hơn sau các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus (như Covid kéo dài hoặc cúm), và sự thay đổi của chúng (đặc biệt trong bối cảnh nhiễm trùng nặng hoặc điều trị kháng sinh không nhắm mục tiêu) có thể ảnh hưởng đến kết quả lâm sàng dài hạn.”

Nói một cách đơn giản hơn, khi vi khuẩn này có mặt với số lượng lớn, nó dường như giúp bảo vệ chống lại hội chứng hậu Covid hoặc cúm nặng (thông qua một cơ chế vẫn chưa được làm rõ). Khi có mặt ở mức độ thấp, các nhà nghiên cứu nhận thấy xu hướng phát triển dạng bệnh dai dẳng cao hơn.

Ý nghĩa đối với các phương pháp điều trị trong tương lai

Các nhà nghiên cứu đã biết rằng vi khuẩn này có tác dụng bảo vệ chống lại bệnh cúm truyền nhiễm. Những phát hiện mới, được công bố trên tạp chí Microbiology Spectrum, bổ sung thêm bằng chứng cho thấy Dolosigranulum pigrum có thể mang lại lợi ích.

Các nhà khoa học hy vọng phát hiện này sẽ đẩy nhanh nghiên cứu và hỗ trợ các chiến lược điều trị mới, bao gồm cả khả năng phát triển một loại men vi sinh, ví dụ như dưới dạng thuốc xịt mũi, có thể được sử dụng trước mùa đông để giúp bảo vệ mọi người khỏi các bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng như Covid-19 hoặc cúm.

Nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng thuốc kháng sinh không nhắm mục tiêu có thể ảnh hưởng đến khả năng phòng vệ của hệ vi sinh vật đường hô hấp chống lại các bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng. Đó là một lý do khác giải thích tại sao việc sử dụng kháng sinh cẩn thận vẫn rất quan trọng.