Phát hiện nhóm tế bào miễn dịch mới, mở ra triển vọng điều trị ung thư

Trong nhiều thập niên, các nhà khoa học đã biết rằng hệ miễn dịch đóng vai trò quan trọng trong việc nhận diện và loại bỏ các tế bào bất thường trước khi chúng phát triển thành ung thư. Tuy nhiên, cơ chế cụ thể của nhiều loại tế bào miễn dịch vẫn chưa được hiểu đầy đủ.

Một nghiên cứu mới của Viện Nghiên cứu Y khoa Garvan (Australia), công bố trên tạp chí Journal of Experimental Medicine, đã mang đến bằng chứng trực tiếp đầu tiên về việc các đại thực bào (macrophage) có thể chủ động tấn công và tiêu diệt các tế bào ung thư còn sống.

Đáng chú ý, các nhà nghiên cứu không chỉ xác định được vai trò của những tế bào này mà còn lần đầu tiên ghi hình được toàn bộ quá trình diễn ra theo thời gian thực bên trong cơ thể sống.

Theo đó, nhóm nghiên cứu đã xác định một nhóm đại thực bào mang protein CD169 tập trung quanh rìa khối u ung thư hắc tố (melanoma) và có khả năng trực tiếp tiêu diệt tế bào ung thư.

Đại thực bào từ lâu được biết đến như những “người dọn dẹp” của hệ miễn dịch, với chức năng loại bỏ tế bào chết, vi khuẩn và các mảnh vụn sinh học. Tuy nhiên, vai trò của chúng trong việc ngăn chặn hay thúc đẩy sự phát triển của ung thư vẫn chưa được hiểu rõ.

Bằng công nghệ hiển vi hai photon trong cơ thể sống, các nhà khoa học đã lần đầu tiên quan sát trực tiếp các đại thực bào CD169+ tiếp cận, bám vào và nuốt chửng các tế bào melanoma còn sống. Theo Tiến sĩ Yuki Keith, tác giả chính của nghiên cứu, đây là bằng chứng đầu tiên cho thấy loại tế bào miễn dịch này có thể chủ động tấn công ung thư trong môi trường sinh học tự nhiên.

Để đánh giá vai trò của nhóm tế bào trên, các nhà nghiên cứu đã loại bỏ chọn lọc các đại thực bào CD169+ ở chuột thí nghiệm. Kết quả cho thấy các khối u melanoma phát triển lớn hơn đáng kể, cho thấy những tế bào này có tác dụng kìm hãm sự tăng trưởng của ung thư.

Nhóm nghiên cứu sau đó tiếp tục phân tích các mẫu mô người và phát hiện các đại thực bào CD169+ không chỉ hiện diện trong da khỏe mạnh mà còn tập trung với mật độ cao quanh rìa các khối u mel

Theo Giáo sư Tri Phan, tác giả cấp cao của nghiên cứu, phát hiện này đặc biệt đáng chú ý bởi hoạt động tiêu diệt tế bào ung thư của đại thực bào dường như diễn ra độc lập với tế bào T và tế bào B - những thành phần miễn dịch thường được xem là lực lượng chủ chốt trong các liệu pháp điều trị ung thư hiện nay.

Các nhà khoa học nhận định kết quả nghiên cứu có thể mang ý nghĩa quan trọng đối với miễn dịch trị liệu, nhất là trong điều trị các “khối u lạnh” - những khối u có khả năng ngăn cản tế bào T xâm nhập nên thường đáp ứng kém với các liệu pháp hiện có. Nhóm nghiên cứu cho rằng các đại thực bào CD169+ có thể đóng vai trò kích hoạt hoặc thu hút các tế bào miễn dịch khác tham gia tấn công khối u.

Trong thời gian tới, các nhà khoa học sẽ tiếp tục tìm hiểu cách nhóm đại thực bào này tương tác với tế bào T, đồng thời nghiên cứu khả năng phát triển các loại thuốc giúp tăng số lượng hoặc tăng cường hoạt động của chúng. Nếu thành công, phương pháp này không chỉ hỗ trợ điều trị ung thư hắc tố mà còn có thể được áp dụng cho nhiều loại ung thư đặc khác, nơi đại thực bào hiện diện với số lượng lớn trong môi trường khối u.