Phát triển sàn giao dịch tài sản số gắn với bảo đảm an toàn cộng đồng

Phát biểu khai mạc, ông Phan Đức Trung - Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam cho rằng, đây là diễn đàn mở để cơ quan quản lý lắng nghe thực tế, góp phần hoàn thiện các văn bản dưới luật, hướng dẫn thực thi Luật Công nghiệp công nghệ số và Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về thí điểm thị trường tài sản mã hoá. Đồng thời, đối thoại cũng là một “sân chơi” để các sàn đã nộp đơn xin cấp phép tìm kiếm khách hàng và đối tác cung cấp dịch vụ, giải pháp. Các sàn giao dịch và những tổ chức lớn có tên tuổi trên thế giới cũng đang rất mong chờ những quyết định, thông tin và bước đi cụ thể từ phía Việt Nam để có thể tham gia vào thị trường quy mô hơn 200 tỷ USD này.

Không chỉ là câu chuyện phát triển thị trường, vấn đề được đặt ra tại diễn đàn lần này còn gắn chặt với mục tiêu bảo vệ người dân trước những rủi ro ngày càng gia tăng trong không gian số – nơi tài sản ảo nhưng hệ lụy là rất thật.

Thực tế cho thấy, cùng với sự phát triển nhanh chóng của tài sản số, nhiều người dân, đặc biệt là nhà đầu tư cá nhân, đang đối mặt với không ít rủi ro: từ lừa đảo, chiếm đoạt tài sản đến mất kiểm soát dòng tiền khi tham gia các sàn giao dịch nước ngoài không được quản lý.

Theo đại diện các cơ quan chức năng, việc thiếu một hành lang pháp lý rõ ràng khiến công tác bảo vệ người dân gặp nhiều khó khăn. Khi xảy ra tranh chấp hoặc mất mát tài sản, nhà đầu tư gần như không có cơ chế pháp lý đủ mạnh để được hỗ trợ.

Chính vì vậy, việc xây dựng và thí điểm sàn giao dịch tài sản số trong nước được nhìn nhận không chỉ là bước tiến về kinh tế số, mà còn là giải pháp nhằm “chính danh hóa” thị trường, tạo lớp bảo vệ cần thiết cho cộng đồng.

Dưới góc độ an ninh, đại diện Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) cho biết, các đối tượng tội phạm đang lợi dụng tính ẩn danh và xuyên biên giới của tài sản số để thực hiện hành vi rửa tiền, lừa đảo.

Việc hình thành các sàn giao dịch nội địa có kiểm soát sẽ giúp cơ quan chức năng theo dõi, truy vết dòng tiền hiệu quả hơn, qua đó giảm thiểu nguy cơ tội phạm và bảo vệ an toàn tài chính cho người dân. Đồng thời, đây cũng là bước đi quan trọng nhằm nâng cao uy tín của Việt Nam trong các tiêu chuẩn quốc tế về phòng, chống rửa tiền.

Một trong những điểm nhấn của cơ chế thí điểm là các tiêu chuẩn vận hành chặt chẽ nhằm đảm bảo quyền lợi nhà đầu tư. Cơ quan quản lý dự kiến chỉ cho phép những nhà đầu tư đã có kinh nghiệm tham gia trong giai đoạn đầu, qua đó hạn chế rủi ro cho nhóm người mới.

Đặc biệt, nguyên tắc tách biệt tài sản của khách hàng với tài sản của sàn giao dịch được xác định là “lá chắn” quan trọng, giúp bảo vệ người dùng ngay cả khi hệ thống gặp sự cố. Song song với đó là các yêu cầu nghiêm ngặt về xác thực danh tính (KYC), giám sát giao dịch bất thường và bảo mật dữ liệu cá nhân.

Các tiêu chuẩn an toàn hệ thống thông tin cũng được nâng lên mức cao, nhằm ứng phó với các cuộc tấn công mạng ngày càng tinh vi – yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tài sản và niềm tin của người dân.

Từ phía doanh nghiệp, nhiều đơn vị cho biết đang chủ động đầu tư vào công nghệ, nhân sự và hệ thống bảo mật để đáp ứng yêu cầu vận hành. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng yếu tố cốt lõi không chỉ nằm ở công nghệ, mà còn ở trách nhiệm với cộng đồng.

Một sàn giao dịch muốn phát triển bền vững cần tạo dựng được niềm tin từ người dùng thông qua minh bạch thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và cung cấp trải nghiệm an toàn. Đặc biệt, trong bối cảnh nhiều nhà đầu tư Việt Nam đã có kinh nghiệm trên các nền tảng quốc tế, các sàn trong nước cần chứng minh được giá trị riêng – đó là sự an toàn, tuân thủ pháp luật và phù hợp với nhu cầu thực tế.

Việc thí điểm sàn giao dịch tài sản số không đơn thuần là câu chuyện thử nghiệm chính sách, mà còn là bước đi nhằm xây dựng một môi trường tài chính số lành mạnh, nơi quyền lợi của người dân được đặt ở vị trí trung tâm.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, mỗi chính sách không chỉ cần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, mà còn phải đảm bảo yếu tố an toàn, minh bạch và công bằng. Với cách tiếp cận thận trọng nhưng chủ động, Việt Nam đang từng bước tạo dựng nền tảng để thị trường tài sản số phát triển bền vững, qua đó góp phần bảo vệ cộng đồng trước những rủi ro mới trong kỷ nguyên số.