Ngày 22/7, tại Hà Nội, Tổ chức cộng đồng “Trái tim người lính” phối hợp Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, Dự án “Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” (TTU-VWAI) và Câu lạc bộ “Mãi mãi tuổi 20” tổ chức sự kiện giới thiệu “Hồ sơ Chứng tích chiến tranh 2026” và trao tặng chân dung 10 nữ Anh hùng liệt sĩ dân quân Lam Hạ.
Lan tỏa hoạt động tri ân bằng những bức chân dung phục dựng
Những ngày tháng bảy hằng năm luôn là dịp để toàn xã hội hướng về các anh hùng liệt sĩ, thương binh và những người đã cống hiến, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Trong chuỗi hoạt động kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ năm nay, chương trình trao tặng chân dung liệt sĩ phục dựng đã để lại nhiều cảm xúc bởi ý nghĩa nhân văn sâu sắc.
Được tổ chức tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, chương trình do Tổ chức Trái tim Người lính Việt Nam phối hợp với Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam và Câu lạc bộ "Mãi mãi tuổi 20" thực hiện. Đây là hoạt động hưởng ứng Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", đồng thời góp phần lan tỏa đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" trong cộng đồng.
Phát biểu tại sự kiện, bà Nguyễn Thị Tuyết, Giám đốc Bảo tàng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam kiêm Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam cho biết, dù chiến tranh đã lùi xa, những mất mát vẫn hiện hữu trong nhiều gia đình Việt Nam. Vì vậy, việc lưu giữ ký ức lịch sử, tri ân những người đã ngã xuống và giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ luôn là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt.
Theo bà, mỗi kỷ vật, mỗi bức ảnh hay câu chuyện về chiến tranh đều là những chứng tích quý giá, giúp các thế hệ hôm nay hiểu rõ hơn giá trị của hòa bình và sự hy sinh của cha ông.
Công nghệ góp phần "hồi sinh" ký ức lịch sử
Điểm nhấn của chương trình là giới thiệu kết quả nghiên cứu thuộc Dự án TTU-VWAI - chương trình hợp tác giữa Đại học Công nghệ Texas (Hoa Kỳ) cùng các đối tác tại Việt Nam và Hoa Kỳ.
Dự án khai thác hệ thống Hồ sơ Chứng tích chiến tranh (CDEC), ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và khoa học lưu trữ để phân tích hàng triệu trang tài liệu chiến tranh đang được lưu giữ tại Hoa Kỳ. Qua đó, nhóm nghiên cứu tìm kiếm các thông tin liên quan đến quân nhân Việt Nam, phục vụ quá trình xác minh danh tính và tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.
Theo Ban tổ chức, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, dự án đã xử lý hơn 200 hồ sơ tiêu biểu và phát hiện nhiều thông tin liên quan đến hơn 1.500 quân nhân Việt Nam trong các tài liệu lưu trữ. Đây được xem là nguồn dữ liệu có giá trị, góp phần hỗ trợ các cơ quan chức năng trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác minh danh tính liệt sĩ.
Song song với việc khai thác tư liệu, công nghệ phục dựng ảnh cũng được ứng dụng để tái hiện chân dung các liệt sĩ từ những bức ảnh cũ đã mờ nhòe, rách nát hoặc chỉ còn lưu giữ được một phần hình ảnh.
Từ những tư liệu ít ỏi, bằng kỹ thuật xử lý ảnh hiện đại, các chuyên gia đã phục dựng nhiều chân dung với chất lượng cao, giúp tái hiện diện mạo của những người đã hy sinh cách đây hàng chục năm.
Món quà tinh thần dành cho thân nhân liệt sĩ
Khoảnh khắc xúc động nhất của chương trình là khi những bức chân dung được trao tận tay thân nhân các gia đình liệt sĩ.
Đối với nhiều gia đình, sau hàng chục năm, đây là lần đầu tiên họ được nhìn thấy hình ảnh người thân rõ nét đến vậy. Không ít người đã nghẹn ngào khi cầm trên tay bức chân dung được phục dựng từ những tấm ảnh cũ đã bạc màu theo thời gian.
Những bức chân dung không chỉ mang giá trị lưu niệm mà còn là món quà tinh thần đặc biệt, góp phần xoa dịu phần nào nỗi đau chiến tranh, giúp các thế hệ con cháu có thêm hình ảnh chân thực về người thân đã hy sinh vì Tổ quốc.
Bên cạnh hoạt động trao tặng chân dung, chương trình cũng tiếp nhận nhiều kỷ vật chiến tranh do các cựu chiến binh và thân nhân hiến tặng. Đây sẽ là nguồn tư liệu quý phục vụ công tác nghiên cứu, trưng bày và giáo dục truyền thống cho cộng đồng.
Gìn giữ ký ức để lan tỏa giá trị hòa bình
Không chỉ dừng lại ở hoạt động tri ân, chương trình còn cho thấy xu hướng ứng dụng khoa học, công nghệ trong bảo tồn di sản lịch sử và chăm lo đời sống tinh thần cho người có công.
Việc số hóa tư liệu, phục dựng hình ảnh, khai thác hồ sơ lưu trữ và ứng dụng AI đang mở ra nhiều cơ hội mới trong hành trình tìm kiếm, xác minh danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin. Đồng thời, những hoạt động này cũng góp phần đưa lịch sử đến gần hơn với thế hệ trẻ bằng cách tiếp cận trực quan và sinh động.
Trong bối cảnh cả nước đang triển khai nhiều hoạt động hướng tới Kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, chương trình trao tặng chân dung phục dựng không chỉ thể hiện lòng biết ơn đối với các anh hùng liệt sĩ mà còn khẳng định trách nhiệm của cộng đồng trong việc gìn giữ ký ức lịch sử, vun đắp truyền thống yêu nước và lan tỏa những giá trị nhân văn cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Bình luận
Đăng nhập hoặc Tạo tài khoản để tham gia bình luận
Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu