Quảng Ngãi: Lễ hội “Chạy đèn”: Nét độc đáo trong ngày Tết Trung thu

Trung thu – mùa của ánh trăng tròn và niềm vui trẻ nhỏ – ở vùng đất Kon Tum (cũ), nay là tỉnh Quảng Ngãi, lại mang một sắc thái rất riêng. Không chỉ có trống lân, bánh nướng, bánh dẻo như mọi nơi, nơi đây còn có lễ hội “Chạy đèn” – một phong tục độc đáo, rực rỡ và chan chứa tinh thần cộng đồng.

Lễ hội “Chạy đèn” đã xuất hiện từ nhiều năm trước. Ban đầu, đó chỉ là trò chơi vui Trung thu của trẻ em – mỗi đứa cầm chiếc lồng đèn giấy tự làm, chạy quanh xóm dưới ánh trăng rằm. Lâu dần, niềm vui ấy được mở rộng thành cuộc rước đèn tập thể, rồi trở thành một lễ hội văn hóa truyền thống được tổ chức thường niên, quy mô ngày càng lớn.

Từ “chạy đèn” không chỉ có nghĩa là rước đèn, mà còn gợi lên hình ảnh đoàn người di chuyển liên tục – như những dòng ánh sáng sống động chạy qua từng con phố, mang theo tiếng cười, niềm vui và sự háo hức lan tỏa khắp nơi.

Điểm đặc biệt khiến “Chạy đèn” trở nên khác biệt chính là những chiếc đèn khổng lồ được người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên, dành nhiều tuần để chế tác.

Từ khung tre mảnh mai, những đôi bàn tay khéo léo dựng nên những mô hình đèn khổng lồ, đèn được trang trí bằng giấy màu, vải, dây đèn LED, bóng nháy, vừa giữ nét thủ công truyền thống, vừa mang hơi thở hiện đại. Đêm “chạy đèn” đến gần, các nhóm, khu phố, trường học lại tất bật chuẩn bị, thử sáng, chỉnh dây, trang trí thêm từng chi tiết nhỏ. Không ai được trả công, nhưng niềm vui tập thể là phần thưởng lớn nhất.

Đêm rằm Trung thu, khi trăng lên cao và tiếng trống lân vang dậy, hàng chục đoàn “chạy đèn” đồng loạt xuất phát. Tiếng trống, tiếng hò, tiếng cười hòa quyện cùng ánh sáng nhiều màu, khiến cả thành phố như bước vào một thế giới cổ tích. Xen giữa các đoàn đèn là những màn múa lân – sư – rồng, Tôn Ngộ Không nhảy múa, phun lửa, tạo nên khung cảnh rất rộn rã và vui vẻ.

Điều làm nên sức sống của “Chạy đèn” suốt bao năm qua chính là tinh thần đoàn kết, tự nguyện và chung tay vì niềm vui chung. Không có đơn vị tổ chức chuyên nghiệp, mọi thứ đều do người dân, đoàn thanh niên, học sinh tự làm, tự quản lý. Từ việc gây quỹ mua vật liệu, chọn chủ đề, làm mô hình, đến việc điều khiển đèn diễu hành – tất cả đều xuất phát từ lòng nhiệt huyết và tinh thần trách nhiệm cộng đồng.

Chính quyền địa phương cũng luôn ủng hộ, hỗ trợ về mặt không gian, an toàn giao thông, điện chiếu sáng… để người dân có thể vui hội trọn vẹn. Dù mỗi năm một khác, nhưng “Chạy đèn” vẫn luôn là sự kiện được mong chờ nhất của mùa Trung thu tại vùng Kon Tum (cũ) – Quảng Ngãi hôm nay.

Giữa nhịp sống hối hả như ngày nay, “Chạy đèn” vẫn giữ được vị trí riêng trong lòng người dân. Nó không chỉ là một hoạt động vui chơi, mà còn là một di sản tinh thần, một sợi dây nối liền quá khứ và hiện tại. Những người con xa quê, mỗi khi đến Trung thu, lại nhớ ánh sáng lung linh của đèn, nhớ tiếng trống, tiếng reo hò, nhớ mùi khói, mùi tre cháy nhẹ khi làm đèn.

Hôm nay, lễ hội “Chạy đèn” không chỉ là niềm tự hào của người dân Quảng Ngãi, mà còn là minh chứng cho sức sống bền bỉ của văn hóa dân gian, nơi niềm vui giản dị được gìn giữ qua bao thế hệ. Dưới ánh trăng rằm, dòng người rước đèn vẫn nối dài – như một thông điệp gửi gắm: Dù thời gian có đổi thay, ánh sáng của đoàn kết, sáng tạo và yêu thương vẫn luôn tỏa rạng trên quê hương Kon Tum xưa – Quảng Ngãi nay.

Một số hình ảnh của Lễ hội “Chạy đèn”

Thứ trưởng Bộ Y tế trao quà Trung thu, động viên trẻ em nghèo, mắc bệnh và mồ côi

Tổ chức vui Tết Trung thu 2025 tại Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em tại TP. Huế