Quảng Ninh: Thực hiện thành công 5 ca phẫu thuật nội soi điều trị u tuyến thượng thận

Các bệnh nhân nhập viện với biểu hiện lâm sàng đa dạng như đau đầu kéo dài, tăng huyết áp khó kiểm soát, hạ kali máu, đau vùng thắt lưng hoặc được phát hiện tình cờ trong quá trình khám sức khỏe định kỳ. Với mỗi trường hợp, các bác sĩ đều xây dựng kế hoạch điều trị riêng, lựa chọn phương pháp tiếp cận phù hợp nhằm bảo đảm hiệu quả điều trị tối ưu và an toàn cho người bệnh.

Điển hình là bệnh nhân N.T.N. (68 tuổi, phường Việt Hưng, tỉnh Quảng Ninh), có tiền sử tăng huyết áp và di chứng nhồi máu não gây yếu nửa người trái từ năm 2025. Tháng 4/2026, người bệnh được phát hiện có khối u tuyến thượng thận trái khi khám tại Bệnh viện Bãi Cháy nhưng từ chối phẫu thuật.

Lần nhập viện này, người bệnh trong tình trạng mệt mỏi, tăng huyết áp, xét nghiệm ghi nhận hạ kali máu. Kết quả chụp cắt lớp vi tính cho thấy khối u tuyến thượng thận trái kích thước 20 x 25 mm. Do có tiền sử phẫu thuật ổ bụng cùng nhiều bệnh lý nền, ê-kíp gồm BS. Nguyễn Văn Dũng - Trưởng khoa Ung bướu 1 và BS. Đỗ Chí Nhàn - Phó Trưởng khoa Ung bướu 1 đã lựa chọn phương pháp phẫu thuật nội soi cắt tuyến thượng thận trái qua đường sau phúc mạc.

Đây là kỹ thuật tiếp cận trực tiếp tuyến thượng thận mà không đi qua ổ bụng, giúp hạn chế nguy cơ tổn thương các tạng trong ổ bụng, tránh vùng dính sau mổ cũ, giảm đau sau phẫu thuật và rút ngắn thời gian hồi phục. Ca mổ diễn ra thuận lợi, khối u được cắt bỏ hoàn toàn. Kết quả giải phẫu bệnh xác định người bệnh mắc u tuyến vỏ thượng thận.

Một trường hợp khác là bệnh nhân B.T.H. (47 tuổi, phường Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh), nhập viện vì đau tức vùng hạ sườn phải, kèm những cơn hồi hộp, đánh trống ngực. Người bệnh có tiền sử phẫu thuật chửa ngoài tử cung và mổ nang buồng trứng lành tính.

Qua siêu âm và chụp cắt lớp vi tính, các bác sĩ phát hiện khối u tuyến thượng thận phải kích thước khoảng 26 x 29 mm. Sau khi đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe và chức năng nội tiết, ê-kíp phẫu thuật quyết định thực hiện nội soi qua ổ bụng cắt tuyến thượng thận phải.

Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ bóc tách khối u cẩn trọng, kiểm soát chặt chẽ tĩnh mạch tuyến thượng thận và các biến động huyết động có thể xảy ra, bảo đảm cắt bỏ triệt để khối u, đồng thời hạn chế tối đa nguy cơ chảy máu. Kết quả giải phẫu bệnh sau mổ xác định đây là u tủy thượng thận (pheochromocytoma) - một dạng u nội tiết hiếm gặp có khả năng tăng tiết catecholamine, gây tăng huyết áp, hồi hộp, tim đập nhanh và nhiều biến chứng tim mạch nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời.

Ba trường hợp còn lại cũng được ê-kíp BS. Nguyễn Văn Dũng, BS. Đỗ Chí Nhàn cùng các cộng sự thực hiện phẫu thuật nội soi thành công. Tất cả đều được bóc tách và cắt bỏ triệt để khối u, kiểm soát tốt nguy cơ chảy máu, đồng thời bảo tồn tối đa các cấu trúc giải phẫu và chức năng của các cơ quan lân cận.

Theo các bác sĩ, tuyến thượng thận là tuyến nội tiết nhỏ nằm phía trên hai quả thận, có vai trò sản xuất nhiều hormone quan trọng giúp điều hòa huyết áp, chuyển hóa, cân bằng nước - điện giải và đáp ứng với các tình huống căng thẳng của cơ thể.

U tuyến thượng thận là bệnh lý tương đối hiếm gặp, có thể là u lành tính hoặc ác tính, có hoặc không tăng tiết hormone. Khi khối u tăng tiết hormone, người bệnh có thể gặp các triệu chứng như tăng huyết áp kéo dài hoặc khó kiểm soát bằng thuốc, đau đầu, hồi hộp, tim đập nhanh, vã mồ hôi, hạ kali máu, tăng hoặc sụt cân bất thường, hội chứng Cushing... Tuy nhiên, không ít trường hợp hoàn toàn không có triệu chứng và chỉ được phát hiện tình cờ khi siêu âm, chụp CT hoặc MRI trong quá trình khám sức khỏe.

1. BS. Đỗ Chí Nhàn - Phó Trưởng khoa Ung bướu 1, Bệnh viện Bãi Cháy cho biết: “Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, u tuyến thượng thận có thể gây nhiều biến chứng nghiêm trọng. Các cơn tăng huyết áp kéo dài hoặc kịch phát có thể dẫn đến tổn thương tim mạch, tổn thương đáy mắt, suy tim, tai biến mạch máu não, xuất huyết não hoặc yếu liệt nửa người. Khi khối u phát triển lớn còn có thể chèn ép các cơ quan lân cận, ảnh hưởng chức năng thận, gây đau vùng thắt lưng và tiềm ẩn nguy cơ vỡ u, xuất huyết nguy hiểm”.

Theo BS. Đỗ Chí Nhàn, hiện nay phẫu thuật nội soi cắt tuyến thượng thận được xem là phương pháp điều trị tiêu chuẩn đối với hầu hết các trường hợp có chỉ định phẫu thuật. So với mổ mở truyền thống, kỹ thuật nội soi giúp bác sĩ tiếp cận tuyến thượng thận nằm sâu trong cơ thể một cách chính xác hơn. Hình ảnh phóng đại từ camera nội soi hỗ trợ quan sát rõ cấu trúc giải phẫu, giúp bóc tách và cắt bỏ khối u an toàn, bảo tồn tối đa chức năng tuyến thượng thận và các cơ quan lân cận, giảm mất máu, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng và biến chứng sau mổ.

Đặc biệt, phương pháp này còn giúp người bệnh giảm đau, rút ngắn thời gian nằm viện, vết mổ nhỏ, tính thẩm mỹ cao và nhanh chóng trở lại sinh hoạt bình thường. Thành công của phẫu thuật không chỉ phụ thuộc vào trình độ của phẫu thuật viên mà còn là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa ê-kíp ngoại khoa và gây mê hồi sức trong việc kiểm soát huyết động, bảo đảm an toàn tối đa cho người bệnh trong suốt quá trình phẫu thuật.

Nam Định: Gãy thân xương cánh tay phức tạp – phẫu thuật kết hợp xương bảo tồn thần kinh quay

Phẫu thuật u tuyến mang tai kích thước khổng lồ hơn 10 cm cho bệnh nhân 69 tuổi