Rộn ràng Lễ hội “Kin Khảu Mảu” 2025: Giữ hồn mùa cốm, kết nối tình người Mường Kim

Hương cốm mới giữa đại ngàn Mường Kim

Buổi sáng cuối tháng 10, trời Mường Kim như trong hơn, nắng rót vàng lên những mái nhà sàn nép bên sườn đồi. Từ sớm, bà con các bản Cáp Na, Hua Nậm, Nà Hoi… trong trang phục truyền thống đã tề tựu đông đủ về sân lễ hội. Những tà váy đen, áo cóm xanh, khăn piêu sặc sỡ đan xen giữa sắc cờ, sắc cốm, tạo nên bức tranh rực rỡ của mùa lễ hội vùng cao.

Lễ hội “Kin Khảu Mảu” năm 2025 là năm thứ hai được tổ chức quy mô cấp xã và năm đầu tiên thực hiện theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Dự lễ có ông Tống Thanh Hải – Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lai Châu, cùng đại diện Công ty Cổ phần Cốm Việt Nam và lãnh đạo các địa phương lân cận.

Trong tiếng chiêng trầm bổng, lễ rước hồn lúa bắt đầu. Các cụ cao niên trang nghiêm bước đi, tay nâng những bó lúa vàng, tượng trưng cho linh hồn của mùa màng. Nghi thức rước hồn lúa, giã cốm, làm cơm cốm, cúng thổ địa diễn ra thành kính, thể hiện lòng biết ơn đất trời, tổ tiên đã ban cho mưa thuận gió hòa, mùa màng no đủ. Mỗi tiếng chày giã cốm vang lên như nhịp đập của trái tim người Mường Kim – vừa mạnh mẽ, vừa da diết.

“Ngày xưa, sau khi thu hoạch, bản nào cũng tổ chức ăn cốm mới. Cốm là lộc của trời, là tình của đất. Giữ được lễ này là giữ lại hồn quê của người Thái đen chúng tôi” – cụ Lò Thị Sánh, 78 tuổi, ở bản Cáp Na 1 chia sẻ, đôi mắt ánh lên niềm tự hào.

Sau phần lễ trang trọng, không khí lễ hội trở nên sôi nổi hơn với hàng loạt trò chơi dân gian. Tiếng reo hò vang lên trong mỗi lượt tung còn, nhảy sạp, bịt mắt bắt vịt… Cả bản như hòa cùng một nhịp vui. Những đôi bàn tay giã cốm đều đặn, những tà váy xoè uyển chuyển trong điệu múa đoàn kết – tất cả tạo nên khung cảnh vừa náo nhiệt vừa đậm đà bản sắc.

Không chỉ là vui chơi, mỗi trò chơi, mỗi điệu múa đều ẩn chứa ý nghĩa sâu sắc về tinh thần đoàn kết và sự gắn bó cộng đồng. Du khách đến từ các xã Than Uyên, Mường Than (Lai Châu) hay Mường Chiên (Sơn La) đều cảm nhận được sự nồng hậu, thân tình của người Mường Kim.

Anh Phạm Văn Dũng, du khách từ Hà Nội, chia sẻ: “Tôi thật sự ấn tượng. Ở đây, mỗi người dân như một đại sứ văn hóa. Họ vừa giữ nghề làm cốm, vừa giữ được phong tục truyền thống giữa cuộc sống hiện đại.”

Gìn giữ bản sắc – khơi dậy sức sống văn hóa cộng đồng

Phát biểu tại lễ hội, đại diện lãnh đạo xã Mường Kim nhấn mạnh: “Thông qua lễ hội, chúng tôi mong muốn tạo sân chơi văn hóa, nơi nhân dân các dân tộc giao lưu, thắt chặt tình đoàn kết, cùng nêu cao tinh thần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của quê hương.”

Từ góc nhìn cộng đồng, lễ hội không chỉ là dịp tạ ơn, mà còn là chất keo kết dính con người vùng cao, là “liều vitamin tinh thần” giúp bà con thêm yêu lao động, thêm gắn bó với quê hương. Đây cũng là cách để quảng bá hình ảnh đất và người Mường Kim – vùng đất cách mạng anh hùng, có cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp và con người chân chất, hiếu khách – đến du khách trong và ngoài tỉnh.

Giữa không khí rộn ràng ấy, tiếng chày giã cốm vẫn đều đặn vang lên. Mùi cốm mới quyện cùng hương lúa, hương nếp, hương đất mẹ. Mỗi hạt cốm dẻo thơm không chỉ là món quà của thiên nhiên mà còn là kết tinh của lao động, của văn hóa và của tình người.

“Kin Khảu Mảu” trong tiếng Thái đen có nghĩa là “ăn cốm mới” – một nghi lễ nông nghiệp thiêng liêng, biểu tượng cho niềm vui no đủ và niềm tin vào mùa vụ tiếp theo. Giữ được lễ hội này là giữ được hồn lúa, hồn đất – điều quý giá hơn bất kỳ sản vật nào.

Lễ hội “Kin Khảu Mảu” không chỉ làm sống lại nét văn hóa truyền thống, mà còn mở ra hướng đi mới cho phát triển du lịch cộng đồng. Với sự chung tay của chính quyền và người dân, Mường Kim đang từng bước khẳng định thương hiệu du lịch xanh – du lịch trải nghiệm văn hóa Thái đen.

Giữa nhịp sống hiện đại, khi con người đang tìm về những giá trị bền vững, lễ hội “Kin Khảu Mảu” chính là lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng sâu sắc: hãy biết ơn đất trời, trân trọng hạt lúa, gìn giữ bản sắc – để mỗi mùa cốm mới lại là một mùa của niềm vui, của đoàn kết và của sự sẻ chia.

Nhân dịp này tỉnh Lai Châu phối hợp với Viện ứng dụng công nghệ và đào phát triển nguồn nhân lực đưa công tác chuyển đổi số đến với người dân mang lại nhiều lợi ích thiết thực, giúp thu hẹp khoảng cách số và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Thủ tướng chỉ đạo tập trung khắc phục sự cố sạt lở công trường thi công thủy điện tại Lai Châu

Lai Châu: 9 người bị nạn trong vụ sạt lở khi thi công thủy điện

Lai Châu: Ban hành chỉ thị về công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2025