Cách phòng bệnh da liễu mùa mưa lũ

Mùa bão gây mưa lớn kéo dài, ngập lụt ở hàng loạt tỉnh thành, làm tăng nguy cơ phát triển nhiều bệnh lý da liễu. Theo bác sĩ CKI Nguyễn Thị Việt Hà, khoa Da liễu – Thẩm mỹ da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, ngập úng gây ứ đọng, nhiều chất gây ô nhiễm hòa lẫn trong nước lũ, tạo điều kiện cho các loại ký sinh trùng, vi khuẩn, nấm sinh sôi và phát triển mạnh. Những cơn mưa đồng thời cũng làm bốc hơi các yếu tố gây hại, tồn tại lơ lửng trong không khí. 

Mưa lũ kéo dài cũng khiến quần áo ẩm ướt, các vùng da kém thông thoáng trở nên nóng ẩm, là môi trường thuận lợi cho các loại vi nấm phát triển. Khi tiếp xúc nhiều với nước mưa lũ, bùn đất bẩn mà không có các vật dụng bảo hộ, làn da sẽ giảm khả năng tự bảo vệ trước môi trường. Điều kiện vệ sinh kém khiến các tác nhân gây hại dễ dàng xâm nhập qua lỗ chân lông và lớp biểu bì, gây tổn thương, viêm nhiễm trên da. 

Sau đợt lũ, dọn dẹp vệ sinh trong môi trường ô nhiễm cũng dễ bị tổn thương da và viêm nhiễm. Sử dụng các hóa chất sát khuẩn, tẩy rửa thường xuyên để vệ sinh môi trường sống cũng làm tăng nguy cơ viêm da tiếp xúc ở người có cơ địa dị ứng. Ngoài ra, căng thẳng tâm lý trong các đợt lũ cũng có thể làm khởi phát các đợt cấp của các bệnh da liễu đã có từ trước hoặc khiến tình trạng bệnh tăng nặng. 

Theo bác sĩ Hà, các bệnh da liễu thường gặp thời điểm mưa lũ là bệnh da nhiễm trùng do vi khuẩn, nấm; viêm da tiếp xúc dị ứng, kích ứng; chấn thương da và mô mềm do tiếp xúc với các vật sắc nhọn (kim loại, thủy tinh, đá sỏi…). Trong đó, bệnh nhiễm trùng như ghẻ, nấm da, chốc lở… có tính lây nhiễm cao, nhiều người trong cùng gia đình có thể nhiễm bệnh. 

Bác sĩ Hà khuyến cáo người dân nên cố gắng giữ gìn vệ sinh thân thể sạch sẽ. Sau khi dọn dẹp vệ sinh hoặc tiếp xúc với nước, bùn đất bẩn, cần tắm rửa ngay bằng nước sạch, lau khô người, đặc biệt là khu vực dễ đọng nước như kẽ ngón tay chân, nách. Giữ tay chân khô ráo, đeo găng tay khi dọn dẹp vệ sinh, hạn chế tối đa tiếp xúc với các nguồn nước bẩn, tù đọng lâu ngày. 

Nếu phải di chuyển vào các vùng nước ngập, nên đi ủng bảo hộ. Giặt sạch và phơi khô giày, ủng sau mỗi lần sử dụng. Giặt quần áo, ga, gối bằng xà phòng và nước sạch hoặc cách luộc rồi mang phơi nắng, sấy khô, là (ủi) hai mặt để đảm bảo vệ sinh. Tránh dùng chung khăn tắm, quần áo, giày dép và dụng cụ cắt móng tay chân để giảm nguy cơ lây nhiễm.

Tránh tiếp xúc với nước lũ nếu có vết thương hở. Rửa sạch vết thương bằng xà phòng, nước sạch, sát khuẩn bằng dung dịch betadine, xanh metilen hoặc nước muối loãng. Băng kín vết thương bằng băng chống thấm nước để giảm nguy cơ nhiễm trùng.

Chế độ ăn uống cân bằng, giàu rau xanh, trái cây, bổ sung đủ nước cho cơ thể cũng giúp tăng sức đề kháng, ngăn ngừa nhiễm trùng da. Bác sĩ Hà khuyên người dân nên bổ sung thêm men vi sinh trong các loại sữa chua, kefir, rau củ lên men. 

Khi có các triệu chứng bất thường trên da như nổi mụn, phát ban, da khô ngứa, nứt nẻ, móng tay chân đổi màu, vết thương mẩn đỏ, sưng tấy hoặc chảy dịch, nên tới cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và điều trị. Tránh trường hợp tự chẩn đoán, tự mua thuốc hoặc dùng đơn của người khác có thể khiến bệnh diễn tiến nặng. Lưu ý dùng thuốc đúng chỉ định về thời gian, liều lượng. Tự ý dừng thuốc khi các triệu chứng bệnh đã thuyên giảm có thể làm tăng nguy cơ tái phát và lây lan bệnh. 

Theo bác sĩ Hà, một số bệnh về da mùa mưa có thể tự khỏi nếu được chăm sóc, vệ sinh tốt. Tuy nhiên nếu điều trị không đúng cách sẽ khiến tổn thương lan tỏa, biến chứng viêm da cơ địa mạn tính, hiện chưa có cách điều trị triệt để. Triệu chứng ngứa, đau rát, màu da loang lổ gây ảnh hưởng đến tâm lý, giảm chất lượng sống. Trường hợp viêm da không điều trị kịp thời, tổn thương chảy dịch, mưng mủ dễ dẫn đến bội nhiễm, hoại tử da, tạo sẹo. Trường hợp nặng có thể gây nhiễm khuẩn huyết, viêm cầu thận… 

Đặc biệt, người mắc bệnh mạn tính như tiểu đường, suy tĩnh mạch, suy giảm miễn dịch cũng có nguy cơ nhiễm trùng tăng nặng sau những tổn thương trên da. Ngoài ra, trẻ nhỏ sức đề kháng kém, cơ địa đổ nhiều mồ hôi khiến các vùng da kém thông thoáng như mông, nách, bẹn, cổ, khoeo tay chân dễ nhiễm nấm, viêm da. Trẻ khó kiểm soát được cơn ngứa nên thường có xu hướng gãi nhiều nên khi mắc bệnh sẽ có xu hướng phát triển nghiêm trọng hơn so với người lớn. 

Việc điều trị khác nhau tùy từng tình trạng, thể trạng của mỗi người. Thông thường bác sĩ sẽ chỉ định thuốc bôi kháng nấm tại chỗ hoặc thuốc uống kháng sinh, kháng viêm, giảm ngứa đặc hiệu với loại nấm, vi khuẩn người bệnh mắc phải. Để kiểm soát tình trạng nhiễm trùng, người bệnh cần tái khám đúng hẹn để bác sĩ điều chỉnh thuốc phù hợp giai đoạn. 

Khánh Hòa yêu cầu khẩn trương hạ mực nước hồ chứa để bảo đảm an toàn mùa mưa lũ

Thủ tướng ra chỉ thị khẩn ứng phó mưa lũ Trung Trung Bộ