Tăng cường vai trò phát thanh trong truyền thông vì cộng đồng

Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVII – Quảng Ninh 2026 không chỉ là sự kiện nghiệp vụ của ngành phát thanh, mà còn phản ánh rõ nét xu hướng chuyển đổi của truyền thông đại chúng trong bối cảnh số hóa. Đặc biệt, việc lần đầu tiên đưa thể loại podcast vào nội dung dự thi đã cho thấy nỗ lực đưa phát thanh đến gần hơn với đời sống xã hội và nhu cầu tiếp nhận thông tin ngày càng đa dạng của người dân.

Diễn ra từ ngày 11 đến 13/4/2026, liên hoan do Đài Tiếng nói Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Quảng Ninh tổ chức, thu hút 73 đoàn với gần 1.000 đại biểu tham dự. Tổng số 343 tác phẩm dự thi ở nhiều thể loại, trong đó riêng podcast đã có tới 97 tác phẩm, phản ánh sự phát triển mạnh mẽ của loại hình nội dung âm thanh trên nền tảng số.

Chai sẻ tại buổi họp báo, ông Phạm Mạnh Hùng - Phó Tổng Giám đốc VOV, Trưởng ban tổ chức cho biết cho biết: “Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVII diễn ra trong bối cảnh đất nước vừa hoàn thành nhiều sự kiện chính trị quan trọng. Sự kiện thu hút sự tham gia của toàn bộ 34 cơ quan báo chí phát thanh - truyền hình trên cả nước, cùng các đơn vị thuộc VOV, lực lượng quân đội, công an và nhiều cơ quan truyền thông đang phát triển nội dung âm thanh trên nền tảng số”.

Trong bối cảnh công nghệ số phát triển nhanh chóng, hành vi tiếp nhận thông tin của công chúng đang có sự thay đổi rõ rệt. Người dân, đặc biệt là giới trẻ, có xu hướng tiếp cận thông tin linh hoạt hơn thông qua các nền tảng di động, mạng xã hội và nội dung theo yêu cầu. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với báo chí nói chung và phát thanh nói riêng trong việc đổi mới hình thức thể hiện.

Podcast – với ưu điểm tiện lợi, cá nhân hóa và dễ tiếp cận – đang dần trở thành một kênh truyền thông hiệu quả. Không chỉ cung cấp thông tin, podcast còn tạo ra không gian chia sẻ kiến thức, lan tỏa các giá trị xã hội, trong đó có lĩnh vực sức khỏe cộng đồng.

Việc đưa podcast vào nội dung thi chính thức tại liên hoan được xem là bước đi phù hợp, góp phần thúc đẩy các cơ quan báo chí phát triển nội dung âm thanh theo hướng hiện đại, gần gũi hơn với công chúng .

Ở góc độ truyền thông sức khỏe, sự phát triển của podcast mở ra nhiều cơ hội để đưa kiến thức khoa học đến với người dân một cách dễ hiểu và thân thiện. Những chủ đề như dinh dưỡng, phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe tinh thần hay lối sống lành mạnh hoàn toàn có thể được truyền tải qua các chương trình âm thanh ngắn gọn, linh hoạt.

Khác với các hình thức truyền thông truyền thống, podcast cho phép người nghe tiếp cận thông tin mọi lúc, mọi nơi, từ đó góp phần nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi sức khỏe trong cộng đồng. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các vấn đề sức khỏe cộng đồng như bệnh không lây nhiễm, ô nhiễm môi trường hay áp lực tâm lý đang ngày càng gia tăng.

Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin, podcast còn tạo ra sự tương tác hai chiều giữa người sản xuất nội dung và công chúng, giúp thông điệp truyền thông trở nên gần gũi, dễ tiếp nhận hơn.

Một điểm đáng chú ý tại liên hoan năm nay là sự tham gia của các chuyên gia quốc tế trong hội đồng giám khảo, đặc biệt ở hạng mục podcast. Điều này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng chuyên môn mà còn giúp báo chí phát thanh Việt Nam tiếp cận với các tiêu chuẩn quốc tế, mở rộng cơ hội hội nhập.

Bên cạnh đó, hội thảo quốc tế với chủ đề “Podcast – Đại lộ sáng tạo cho phát thanh trong kỷ nguyên số” cũng là diễn đàn để các nhà báo, chuyên gia và nhà sản xuất nội dung trao đổi kinh nghiệm, cập nhật xu hướng mới, từ đó nâng cao hiệu quả truyền thông phục vụ cộng đồng .

Trong bối cảnh hệ thống báo chí đang được sắp xếp theo hướng tinh gọn, đa phương tiện, phát thanh đứng trước yêu cầu phải khẳng định lại vai trò của mình. Không chỉ là kênh thông tin một chiều, phát thanh hiện đại cần trở thành nền tảng kết nối, chia sẻ và phục vụ lợi ích cộng đồng.

Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVII vì thế không chỉ là nơi tôn vinh các tác phẩm xuất sắc, mà còn là dấu mốc quan trọng cho quá trình đổi mới của ngành. Việc thúc đẩy phát triển podcast và các định dạng nội dung số được kỳ vọng sẽ giúp phát thanh Việt Nam mở rộng không gian tiếp cận, tiếp cận gần hơn với công chúng, đặc biệt là trong lĩnh vực truyền thông sức khỏe.

Trong dài hạn, khi nội dung âm thanh được đầu tư bài bản, khoa học và nhân văn, phát thanh hoàn toàn có thể trở thành một công cụ hiệu quả trong việc nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi và cải thiện chất lượng sống của người dân.