Thế hệ trẻ trước vòng vây thuốc lá mới: Cảnh báo từ WHO

Bảo Châu

21/11/2025 16:36

Trong phiên họp lần thứ 11 Hội nghị các bên tham gia Công ước khung FCTC, diễn ra từ ngày 17-23/11 tại Thuỵ Sỹ, tổ chức Y tế thế giới (WHO) vừa đưa ra những cảnh báo mạnh mẽ về xu hướng lợi dụng khái niệm "giảm hại" để quảng bá các sản phẩm thuốc lá gây hiểu lầm trong cộng đồng. Hội nghị đặt ra vấn đề cần ưu tiên bảo vệ giới trẻ trước nạn dịch thuốc lá mới.

Hội nghị này có sự tham dự của hơn 1.400 đại biểu từ 162 quốc gia. Trong đó, đoàn Việt Nam có các đại biểu đến từ Bộ Y tế, Văn phòng Chính phủ, Ủy ban Văn hóa – Xã hội của Quốc hội, Bộ Tài chính…, do TS.BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh, Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá làm Trưởng đoàn.

Hội nghị năm nay có chủ đề "20 năm thay đổi - gắn kết các thế hệ vì một tương lai không thuốc lá", nhằm nhấn mạnh việc bảo vệ giới trẻ trước sự xâm nhập ngày càng mạnh của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá và nicotine mới, là ưu tiên hàng đầu của toàn cầu.

Đoàn Việt Nam dự hội nghị tại Thụy Sĩ (Ảnh: VGP) — Đoàn Việt Nam dự hội nghị tại Thụy Sĩ (Ảnh: Bộ Y tế)

Theo Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) - đơn vị trực tiếp tham gia sự kiện, việc lợi dụng khái niệm "giảm hại" để quảng bá các sản phẩm của thuốc lá là trái ngược với các chương trình giảm tác hại thực sự trong lĩnh vực y tế công cộng khác, nơi các cơ quan và chuyên gia y tế theo đuổi các mục tiêu sức khỏe bằng cách triển khai các chiến lược và can thiệp dựa trên bằng chứng, được kiểm soát và giám sát chặt chẽ. Các sản phẩm này thường bao gồm thuốc lá điện tử (e-cigarettes), túi nicotine (nicotine pouches), thuốc lá làm nóng (HTPs) và các sản phẩm thuốc lá không khói.

Một vấn đề đáng lo ngại hiện nay là tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử cao và đang tăng ở giới trẻ. Dữ liệu xu hướng mới nhất của WHO cho thấy, có hơn 15 triệu trẻ em trong độ tuổi 13-15 đang sử dụng thuốc lá điện tử và trẻ em từ 13-15 tuổi có khả năng sử dụng thuốc lá điện tử cao gấp 9 lần người lớn.

Hội nghị khuyến cáo, Chính phủ các nước có thể bảo vệ sức khỏe người dân tốt nhất bằng cách triển khai đầy đủ các biện pháp kiểm soát thuốc lá toàn diện nhằm giảm nhu cầu và nguồn cung đối với tất cả các sản phẩm thuốc lá, nicotine và các sản phẩm liên quan.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò của việc giáo dục cộng đồng và cung cấp hỗ trợ cai nghiện thông qua các phương pháp đã được chứng minh, như liệu pháp thay thế nicotine và đường dây hỗ trợ cai thuốc miễn phí, những biện pháp đã được cơ quan có thẩm quyền đánh giá và chứng minh là an toàn, hiệu quả.

Cùng với đó, chính phủ các nước cũng cần cấm bán các sản phẩm thông qua các hình thức từ xa, bao gồm các nền tảng kỹ thuật số mà trẻ em và thanh thiếu niên thường sử dụng, nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng…

TS.BS Hà Anh Đức – Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Trưởng đoàn Việt Nam tại hội nghị (Ảnh: Bộ Y tế)

Theo TS Hà Anh Đức, Việt Nam hoàn toàn đồng thuận với quan điểm của WHO rằng, mọi sản phẩm thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá mới khác đều gây hại và gây nghiện. Trong bối cảnh các sản phẩm thuốc lá mới đang lan nhanh trong giới trẻ, nhiệm vụ của chúng ta là phải bảo vệ thế hệ tương lai bằng những chính sách mạnh mẽ, quyết liệt và dựa trên bằng chứng khoa học.