Từ xây dựng công trình đến xây dựng con người: Dấu ấn Chủ tịch Hội Vache Nguyễn Hồng Quân

Một hành trình, nhiều cống hiến – vì một Việt Nam phát triển bền vững

Sinh ra tại vùng đất có bề dày truyền thống của huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương (cũ) – hiện là TP. Hải Phòng, tốt nghiệp trường Đại học Xây dựng Hà Nội, chuyên ngành xây dựng thuỷ điện – một trong những lĩnh vực “xương sống” của công nghiệp hoá đất nước thời kỳ đổi mới, cũng như hầu hết những thanh niên trẻ đầy nhiệt huyết và tinh thần cống hiến lúc bấy giờ, ông Nguyễn Hồng Quân ấp ủ ước mơ xây dựng nên những công trình tầm vóc cho nước nhà.

Từ vị trí một kỹ sư bình thường, từng bước tích luỹ kinh nghiệm và trưởng thành tại Tổng công ty Sông Đà rồi được cử đi học tiếp về quản lý kinh tế tại Liên Xô, những ngày tháng ấy, ông từng bước nhận ra rằng, hoá ra xây dựng không chỉ bắt đầu từ gạch vữa, sắt thép và xi măng, đó còn là bài toán về con người. Đây cũng là tiền đề quan trọng cho những quyết sách về sau của ông, trên cương vị lãnh đạo Bộ Xây dựng và của hội VACHE.

Bằng kinh nghiệm thực tiễn, bản lĩnh quản lý và tầm nhìn chiến lược, trải qua nhiều vị trí, chức vụ khác nhau, từ trưởng, phó phòng, phó giám đốc kỹ thuật, giám đốc rồi Tổng Giám đốc Tổng công ty Sông Đà, ông tiếp tục được Đảng và Nhà nước tin tưởng, bổ nhiệm giữ chức Thứ trưởng Bộ Xây dựng (năm 1997), Bộ trưởng Bộ Xây dựng Việt Nam (nhiệm kỳ 2002 – 2011). Trong thời gian này, nhiều quyết định trong lĩnh vực xây dựng và phát triển đô thị, nhà ở, quy hoạch hạ tầng quan trọng đã được đưa ra. Đặc biệt, trong mỗi quyết định đều có sự quan tâm, lồng ghép, cân nhắc tới các yếu tố môi trường, sức khoẻ con người trong phát triển xây dựng đô thị và nhà ở, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của đời sống nhân dân và hoà nhịp cùng sự phát triển của Đất nước.

“Mỗi công trình, mỗi tuyến phố không chỉ là khối bê tông – nó là không gian sống của con người, nơi gìn giữ sức khoẻ, văn hoá và niềm tin vào tương lai”, nguyên Bộ trưởng Bộ Xây dựng chia sẻ.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ ở Bộ Xây dựng (năm 2011), thay vì nghỉ ngơi, cơ duyên bất ngờ rẽ lối đưa ông đến với một con đường mới nhưng vẫn đầy tính tiếp nối: Chăm lo cho sức khoẻ cộng đồng.

Nói về cơ duyên này, ông Nguyễn Hồng Quân cho hay: “Hồi ấy, cụ Vũ Oanh- nguyên Ủy viên Bộ Chính trị cũng là Chủ tịch hội Giáo dục chăm sóc sức khoẻ cộng đồng Việt Nam nhiệm kỳ I vốn có mối quen biết, rủ mình đến tham dự các hoạt động của Hội. Các hội họp, hội thảo, toạ đàm, thậm chí các sự kiện quan trọng của hội VACHE lúc bấy giờ. Khi phát sinh nhiều tình huống liên quan tới tổ chức quản lý, pháp lý, cụ Vũ Oanh có hỏi ý kiến, muốn mình cùng hỗ trợ. Rồi tự nhiên thành gắn bó từ lúc nào không hay”.

“Năm ấy, cụ Vũ Oanh cũng ngoài 90 rồi, cụ thực sự mong muốn tìm được một người có thể tiếp nối những tâm huyết của mình tại Hội. Cụ gửi gắm trọng trách đó cho mình và khẳng định chắc nịch “Anh làm được”. Thiết nghĩ, công việc của Hội VACHE cũng là một việc có ý nghĩa cho cuộc đời, tích phước lành cho bản thân và con cháu, thế là làm thôi”, Chủ tịch Nguyễn Hồng Quân chia sẻ.

Nói là vậy, tưởng đơn giản, nhưng ở thời điểm được giao trọng trách làm Chủ tịch Hội VACHE khoá 2 (năm 2016), hàng loạt những khó khăn bủa vây buộc ông phải từng bước tìm cách tháo gỡ: Kinh phí hoạt động tự chủ, eo hẹp, không có trụ sở cố định, nhiều tổ chức thành viên của Hội trong tình trạng “có tên nhưng không có hoạt động” hoặc hoạt động không đúng với tôn chỉ, vi phạm quy định…

“Gần như phải xây dựng lại từ đầu”, Chủ tịch Nguyễn Hồng Quân nhớ lại. Bằng sự quyết tâm, quyết đoán và uy tín của mình, từng bước thu phục nhân tâm “chiêu hiền đãi sĩ”, ông tìm kiếm và kêu gọi những người có năng lực, có tâm huyết về hoạt động cùng để từng bước ổn định bộ máy.

“Nói là chiêu hiền đãi sĩ, nhưng họ đến với VACHE hoàn toàn không lương, không có hỗ trợ về kinh phí nào, chỉ với tâm nguyện là phát triển một hội ý nghĩa, góp phần nâng cao sức khoẻ cho cộng đồng, từ đó phát triển kinh tế, xã hội”, ông nói.

Nhờ những nỗ lực kể trên, cho đến nay, Hội VACHE đã phát triển mạng lưới tới hơn 400 các tổ chức và đơn vị trực thuộc đang hoạt động trong lĩnh vực y tế, dược phẩm, giáo dục… kéo dài từ Bắc chí Nam; hàng nghìn câu lạc bộ tại các xã, phương, thôn và tổ dân phố trong cả nước… chưa kể số lượng lớn các tình nguyện viên đang tích cực tham gia vào các công tác cộng đồng, xã hội. Nhờ đó, phong trào chăm sóc sức khoẻ cộng đồng đã được lan toả rộng rãi, góp phần nâng cao sức khoẻ và chất lượng sống cho người dân. Đây là một thành tựu mà tại thời điểm 2016, có lẽ Chủ tịch Nguyễn Hồng Quân cũng khó hình dung được.

Đặc biệt, dưới sự lãnh đạo của ông, Hội Giáo dục chăm sóc sức khoẻ cộng đồng Việt Nam đã trở thành cầu nối quan trọng giữa chính sách – các nhà chuyên môn và người dân, góp phần đưa khái niệm “sức khoẻ cộng đồng” trở thành một cụm từ quen thuộc trong đời sống xã hội. Với hàng loạt các chương trình có sức lan toả sâu rộng ở những lĩnh vực như: Truyền thông nâng cao nhận thức về sức khoẻ học đường, dinh dưỡng và phòng chống bệnh lây nhiễm; Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, tình nguyện viên y tế cộng đồng; Phối hợp cùng các bộ, ngành, địa phương tổ chức các chiến dịch chăm sóc sức khoẻ vùng khó khăn, khám sàng lọc miễn phí, hoạt động thiện nguyện y tế….

Chìa khoá cho sức khoẻ bền vững

Với Chủ tịch Nguyễn Hồng Quân, “sức khoẻ cộng đồng” không chỉ là vấn đề của ngành y tế mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội, trong đó việc giáo dục đóng vai trò then chốt. Ông thường xuyên nhấn mạnh: “Chăm sóc sức khoẻ không bắt đầu từ bệnh viện mà bắt đầu từ nhận thức, từ lối sống và hành vi của mỗi người”.

Với tư tưởng đó, Hội VACHE dưới sự lãnh đạo của ông đã phát triển mạnh mẽ các chương trình giáo dục sức khoẻ học đường, giáo dục phòng bệnh trong cộng đồng dân cư, phổ biến kiến thức y học thường thức qua báo chí, mạng xã hội và các mô hình truyền thông sáng tạo. Nhờ vậy, khái niệm “giáo dục sức khoẻ” không còn là khẩu hiệu mà đã trở thành hoạt động cụ thể, có tác động thiết thực đến đời sống người dân.

Nói đi đôi với làm, trong suốt chục năm với vai trò lãnh đạo Hội VACHE, ông thường xuyên trực tiếp tham gia vào các chương trình mà Hội và các tổ chức thành viên triển khai như chăm sóc sức khoẻ chủ động, thăm khám miễn phí cho người dân các khu vực khó khăn, kết nối các tổ chức, doanh nghiệp và người dân…

Với vai trò “kiến trúc sư trưởng” của Hội, ông thường xuyên có chuyến thăm và làm việc tại các văn phòng đại diện tại các địa phương, trực tiếp kiểm tra các hoạt động chăm sóc sức khoẻ và lắng nghe ý kiến từ các hội viên. Sự quan tâm và chỉ đạo sát sao này đã góp phần thúc đẩy các đơn vị trực thuộc Hội hoạt động ngày một hiệu quả hơn, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khoẻ của cộng đồng.

Không chỉ là nhà lãnh đạo, Chủ tịch Nguyễn Hồng Quân còn là người truyền cảm hứng về đạo đức nghề nghiệp và tinh thần phụng sự cộng đồng. Điều đó được thể hiện qua hàng loạt những hoạt động, những bài viết, chia sẻ tại những buổi làm việc, tại các chương trình của Hội cũng như qua báo chí, mạng xã hội. Với Tạp chí Sức Khoẻ Cộng Đồng – cơ quan ngôn luận của Hội VACHE, ông luôn nhấn mạnh: “Các phóng viên, nhà báo phải đề cao vai trò của mình, trở thành cánh tay nối dài của Hội với người dân và các tổ chức xã hội, phải phản ánh được những vấn đề xã hội mang tính thời sự, có sức ảnh hưởng lớn tới sức khoẻ và sự phát triển bền vững của cộng đồng…”.

Những năm gần đây, Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam đã trở thành một trong những tổ chức có ảnh hưởng tích cực trong lĩnh vực nghiên cứu, triển khai các mô hình giáo dục và chăm sóc sức khoẻ có hiệu quả. Dưới sự lãnh đạo của ông Nguyễn Hồng Quân, Hội không chỉ tập trung vào các hoạt động chuyên môn mà còn chú trọng xây dựng hình ảnh tổ chức chuyên nghiệp, đoàn kết và có sức lan tỏa.

Từ các chương trình khám bệnh từ thiện ở vùng cao, hỗ trợ người khuyết tật, tặng sữa học đường cho trẻ em nghèo, đến các hội thảo nâng cao năng lực truyền thông y tế và nhiều hoạt động thiện nguyện khác. Tất cả đều mang dấu ấn của một mô hình quản trị cộng đồng hiệu quả, lấy con người làm trung tâm.

Nhìn lại hơn nửa thế kỷ công tác, hành trình của ông Nguyễn Hồng Quân có thể xem như một chuỗi công trình – nhưng là công trình của con người và xã hội. Nếu như ở thời kỳ đầu, ông góp phần dựng nên những công trình lớn mang tầm vóc quốc gia, thì ngày nay, ông dành tâm huyết cho những “công trình tinh thần” – nơi sức khỏe, hiểu biết và lòng nhân ái là nền móng. Hành trình đó thể hiện sự nhất quán trong tư duy của một người làm nghề xây dựng: Mỗi viên gạch nhỏ cũng có thể góp phần dựng nên một mái nhà lớn, và mỗi hành động nhân ái cũng có thể tạo nên nền tảng cho một xã hội khỏe mạnh, bền vững hơn.

Chủ tịch Nguyễn Hồng Quân không ít lần chia sẻ, điều khiến bản thân tâm đắc và gắn bó với VACHE chính là sự lan toả tinh thần nhân ái và ý thức tự chăm sóc để nâng cao sức khoẻ chủ động của mỗi người trong cộng đồng. “Một xã hội khoẻ mạnh không chỉ nhờ vào bệnh viện tốt mà còn nhờ vào những người dân biết quý và bảo vệ chính mình”, ông nói.