Văn học về người lính – nguồn mạch nhân văn nuôi dưỡng cộng đồng

Phát biểu tại lễ phát động, nhà văn Nguyễn Bình Phương, Tổng Biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội nhấn mạnh: văn học viết về người lính luôn giữ vị trí chủ lưu trong dòng chảy văn học cách mạng Việt Nam. Bởi ở đó, hình ảnh người lính là nơi hội tụ rõ nét nhất những giá trị về lý tưởng sống, nhân cách, tinh thần cống hiến và vẻ đẹp vì cộng đồng.

Theo nhà văn Nguyễn Bình Phương, trong thời bình, người lính không chỉ thực hiện nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ Tổ quốc, mà còn là lực lượng xung kích trong lao động sản xuất, phòng chống thiên tai, dịch bệnh, cứu hộ cứu nạn, giúp dân xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới. Ở những nơi gian khó, hiểm nguy nhất, từ biên giới, hải đảo đến vùng sâu, vùng xa, hình ảnh người lính luôn hiện diện như một chỗ dựa vững chắc, mang lại niềm tin và sự an tâm cho nhân dân.

Chính thực tiễn sinh động ấy đặt ra yêu cầu cho văn học phải tiếp tục đi sâu phản ánh, phát hiện và khắc họa chân thực đời sống, tâm tư, khát vọng cũng như những hy sinh thầm lặng của người lính trong nhịp sống hiện đại. Viết về người lính hôm nay không chỉ là tái hiện chiến công, mà còn là kể những câu chuyện bình dị, gần gũi, nơi tinh thần trách nhiệm và tình yêu Tổ quốc được thể hiện qua từng việc làm cụ thể vì cộng đồng.

Nhà văn Nguyễn Bình Phương cho rằng, văn học về người lính không nhằm ca ngợi một chiều, mà hướng tới lan tỏa vẻ đẹp nhân văn, khơi gợi sự đồng cảm và kết nối xã hội. Thông qua những trang viết giàu cảm xúc và chiều sâu, hình ảnh người lính sẽ đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, góp phần bồi đắp lý tưởng sống đẹp, sống có trách nhiệm với cộng đồng và đất nước.

Từ định hướng đó, Tạp chí Văn nghệ Quân đội chính thức phát động Cuộc thi Thơ và Ký năm 2026, nhằm khơi dậy nguồn mạch sáng tạo về đề tài lực lượng vũ trang và người chiến sĩ trong thời kỳ mới. Cuộc thi hướng tới tìm kiếm những tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật, phản ánh sinh động mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa Quân đội và nhân dân.

Cuộc thi dành cho mọi công dân Việt Nam trong và ngoài nước, tạo điều kiện để nhiều góc nhìn khác nhau cùng tham gia kể câu chuyện về người lính. Các tác phẩm dự thi là thơ và các thể loại ký như bút ký, phóng sự, ghi chép…, tập trung phản ánh hình ảnh, công việc, đời sống, tâm tư, tình cảm của người lính trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ chủ quyền, tham gia gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, làm công tác dân vận, lao động sản xuất, hỗ trợ cộng đồng.

Ban tổ chức khuyến khích các tác phẩm có cách tiếp cận mới, giàu sáng tạo, nhưng vẫn giữ vững những giá trị nhân văn và thẩm mỹ của văn học cách mạng. Qua đó, những câu chuyện về người lính không chỉ dừng lại trong phạm vi lực lượng vũ trang, mà lan tỏa rộng rãi trong đời sống xã hội, góp phần củng cố niềm tin, nuôi dưỡng tinh thần đoàn kết và trách nhiệm công dân.

Cuộc thi bắt đầu nhận bài ngay sau lễ phát động, kết thúc vào ngày 31/12/2026 và dự kiến trao giải vào tháng 1/2027. Ban tổ chức kỳ vọng, từ cuộc thi này sẽ xuất hiện thêm nhiều tác phẩm lay động lòng người, góp phần làm giàu thêm đời sống tinh thần xã hội, lan tỏa những giá trị tốt đẹp của hình ảnh người lính trong lòng cộng đồng.