Vượt lên khiếm khuyết: Câu chuyện nghị lực sống của người phụ nữ khuyết tật

Tuổi thơ mang khiếm khuyết và những tổn thương tâm lý âm thầm

Nguyễn Thị Luyến sinh ra tại xã Yên Định, tỉnh Thanh Hóa. Khi mới một tuổi, chị bị sốt bại liệt. Dù được điều trị, căn bệnh vẫn để lại di chứng nặng nề: hai chân và tay trái bị teo nhỏ, khả năng vận động bị hạn chế nghiêm trọng. Từ một đứa trẻ khỏe mạnh, Luyến sớm phải đối diện với sự phụ thuộc trong sinh hoạt và những rào cản vô hình trong giao tiếp xã hội.

Trong bối cảnh nhận thức cộng đồng về người khuyết tật còn nhiều hạn chế, những ánh nhìn ái ngại, sự thương hại hoặc xa cách vô tình trở thành gánh nặng tâm lý. Luyến từng sống khép kín, mặc cảm và e dè ngay trong chính môi trường làng xóm của mình. Chị chia sẻ, có những lúc bố mẹ cũng cảm thấy chạnh lòng khi phải đối diện với những câu hỏi, ánh mắt của người xung quanh. Những tổn thương tinh thần ấy, dù không nhìn thấy, nhưng để lại dấu ấn sâu sắc trong tâm lý của một đứa trẻ khuyết tật.

Bước ngoặt đến khi Luyến nhìn thấy bạn bè cùng trang lứa được cắp sách đến trường. Khát khao được hòa nhập, được học tập và được sống một cuộc đời có ý nghĩa đã thôi thúc chị thuyết phục gia đình cho mình đi học. Với Luyến, đến trường không chỉ là học chữ, mà còn là hành trình chữa lành tâm lý, giúp chị từng bước thoát khỏi mặc cảm.

Con đường đến lớp của chị là chuỗi ngày gian nan. Người cha trở thành điểm tựa bền bỉ nhất, cõng con đi học mỗi ngày, gác lại công việc để đồng hành cùng con. Sự hy sinh thầm lặng ấy không chỉ giúp Luyến có điều kiện học tập, mà còn nuôi dưỡng trong chị niềm tin vào giá trị bản thân.

Môi trường học đường đã giúp Luyến dần cởi mở, tự tin và chủ động hơn trong giao tiếp. Chị luôn tâm niệm rằng, để bù đắp cho những khiếm khuyết về thể chất, bản thân phải nỗ lực nhiều hơn người khác. Chính tinh thần ấy đã tạo nền tảng vững chắc cho sức khỏe tinh thần và ý chí vượt khó của chị trong suốt những năm tháng sau này.

Suốt quá trình học phổ thông, Nguyễn Thị Luyến luôn đạt thành tích học tập tốt, tích cực tham gia các hoạt động ngoại khóa phù hợp với khả năng như viết chữ đẹp, vẽ tranh, thi hát. Việc chủ động tham gia tập thể không chỉ giúp chị rèn luyện kỹ năng, mà còn góp phần xóa bỏ rào cản tâm lý giữa người khuyết tật và cộng đồng.

Năm 2010, Luyến thi đỗ cùng lúc hai trường đại học. Cuối cùng, chị lựa chọn theo học ngành Tài chính – Ngân hàng tại Trường Đại học Hồng Đức để thuận tiện cho sinh hoạt và di chuyển. Với sự kiên trì và nỗ lực bền bỉ, chị tốt nghiệp đại học loại giỏi – một thành quả không chỉ của trí tuệ, mà còn của nghị lực sống mạnh mẽ.

Tốt nghiệp đại học, Luyến từng hy vọng sẽ tìm được một công việc phù hợp với chuyên môn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy người khuyết tật vẫn gặp nhiều rào cản trong tiếp cận cơ hội việc làm. Những buổi phỏng vấn kết thúc bằng sự ái ngại, thậm chí có nơi từ chối ngay khi chưa kịp đánh giá năng lực.

Trải qua cú sốc tâm lý, thay vì buông xuôi, Luyến lựa chọn thích ứng. Chị mở lớp gia sư tại nhà, tự tạo việc làm, duy trì thu nhập và giữ vững tinh thần tự lập. Đây không chỉ là giải pháp mưu sinh, mà còn là cách để chị bảo vệ sức khỏe tinh thần, không để cảm giác bị loại bỏ làm tổn thương niềm tin vào bản thân.

Tình yêu, gia đình và nguồn lực phục hồi tinh thần

Âm nhạc – niềm đam mê từ thuở nhỏ – đã đưa Luyến gặp anh Mẫn trong một cuộc thi hát dành cho người khuyết tật. Từ sự đồng cảm, thấu hiểu, họ dần xây dựng một mối quan hệ bền chặt. Dù đối diện với không ít lo lắng từ gia đình hai bên về tương lai và sức khỏe sinh sản, tình yêu chân thành đã giúp họ vượt qua định kiến để xây dựng tổ ấm.

Cuộc sống hôn nhân không ít khó khăn, đặc biệt khi Luyến trải qua những lần mang thai nhiều rủi ro do thể trạng không cân bằng. Tuy vậy, gia đình nhỏ cùng hai người con đã trở thành nguồn động viên tinh thần lớn nhất, giúp chị không ngừng vươn lên.

Không chỉ chăm lo cho gia đình, Nguyễn Thị Luyến còn tích cực tham gia hoạt động xã hội. Hiện chị là Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ Phụ nữ khuyết tật tỉnh Thanh Hóa, thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt, chia sẻ kinh nghiệm sống, hỗ trợ hội viên phát triển kinh tế. Hai vợ chồng chị còn tạo việc làm cho nhiều người khuyết tật, giúp họ có thu nhập ổn định và tự tin hơn trong cuộc sống.

Với Luyến, hỗ trợ cộng đồng không chỉ là sự sẻ chia vật chất, mà quan trọng hơn là giúp người khuyết tật phục hồi sức khỏe tinh thần, vượt qua mặc cảm và tìm thấy giá trị của chính mình.

Câu chuyện của Nguyễn Thị Luyến cho thấy, sức khỏe không chỉ là sự lành lặn về thể chất, mà còn là khả năng thích ứng, yêu thương và vươn lên trong nghịch cảnh. “Hạnh phúc diệu kỳ” không nằm ở việc xóa bỏ hoàn toàn giới hạn, mà ở cách con người học cách sống tích cực trong chính giới hạn ấy, để lan tỏa năng lượng sống lành mạnh cho cộng đồng.