80 năm Hải quan Việt Nam: Từ truyền thống vẻ vang đến hiện đại và hội nhập

Ngày 10/9, Cục Hải quan long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Hải quan Việt Nam (10/9/1945-10/9/2025).

Tiền thân của ngành là Sở Thuế quan và Thuế gián thu, được thành lập theo Sắc lệnh số 27/SL do Bộ trưởng Bộ Nội vụ Võ Nguyên Giáp ký ngày 10/9/1945. Kể từ đó, qua các giai đoạn lịch sử kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và thời kỳ đổi mới, Hải quan Việt Nam không ngừng lớn mạnh, vừa đảm bảo quản lý xuất nhập khẩu, vừa góp phần phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại.

Trong bối cảnh hiện đại, ngành Hải quan tiên phong cải cách thủ tục, ứng dụng công nghệ tiên tiến, hướng tới mô hình Hải quan số, Hải quan thông minh. Nhờ đó, hơn 99% thủ tục hải quan hiện được thực hiện bằng phương thức điện tử, giúp rút ngắn thời gian, chi phí cho doanh nghiệp. Năm 2024, ngành thu ngân sách hơn 427 nghìn tỷ đồng, chiếm hơn 21% tổng thu ngân sách nhà nước. Đây là minh chứng rõ nét cho vai trò tuyến đầu của lực lượng trong phát triển kinh tế.

Với những đóng góp to lớn, Hải quan Việt Nam đã vinh dự được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Độc lập, Huân chương Lao động cùng nhiều danh hiệu thi đua. Đồng thời, ngành xác định mục tiêu đến năm 2030 với bảy nhiệm vụ trọng tâm, trong đó nổi bật là hoàn thiện pháp luật phù hợp thông lệ quốc tế, chuyển đổi số toàn diện, tăng cường chống buôn lậu, xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính, chuyên nghiệp và mở rộng hợp tác quốc tế.

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng khẳng định: Suốt 80 năm qua, Hải quan Việt Nam đã trưởng thành, phát triển, trở thành lực lượng nòng cốt “gác cửa” nền kinh tế quốc gia. Từ đơn vị tiền thân là Sở Thuế quan và Thuế gián thu theo Sắc lệnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày 10/9/1945, đến nay ngành hải quan đã có bước phát triển vượt bậc, ghi dấu nhiều thành tựu quan trọng.

Bộ trưởng nhấn mạnh một số kết quả nổi bật: Hải quan tiên phong trong cải cách, hiện đại hóa, đi đầu ứng dụng hải quan điện tử, kết nối Cơ chế một cửa quốc gia, ASEAN và đang tiến tới Hải quan số, Hải quan thông minh; luôn nằm trong nhóm dẫn đầu về cải cách hành chính với hơn 99% thủ tục hải quan thực hiện điện tử; đóng góp ổn định cho ngân sách nhà nước, năm 2024 đạt hơn 427 nghìn tỷ đồng, chiếm hơn 21% tổng thu ngân sách nhà nước; đồng thời chủ động, quyết liệt trong đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, tội phạm xuyên quốc gia, hợp tác hiệu quả với nhiều đối tác quốc tế.

Định hướng thời gian tới, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng đề nghị ngành hải quan tập trung 5 nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết, phải đẩy nhanh tiến độ xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật về hải quan, coi đây là bước đột phá then chốt nhằm tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài. Cùng với đó, khẩn trương hoàn thành việc xây dựng Hải quan số, Hải quan thông minh, bảo đảm xử lý tự động toàn bộ các khâu nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu quản lý hiện đại.

Ngành hải quan cũng cần chủ động dự báo, kịp thời tham mưu và triển khai các giải pháp khả thi để hoàn thành các chỉ tiêu thu ngân sách được giao. Cùng với việc thúc đẩy cải cách hành chính, tạo thuận lợi cho thương mại, toàn ngành phải kiên quyết đấu tranh, triệt phá tận gốc các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và tội phạm ma túy.

Cuối cùng, Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng lực lượng hải quan tinh nhuệ, hiện đại, có bản lĩnh, liêm chính và chuyên nghiệp, đủ sức đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển trong tình hình mới.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng tin tưởng, với truyền thống vẻ vang 80 năm, cùng sự quyết tâm đổi mới và tinh thần tiên phong, Hải quan Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, góp phần xây dựng ngành Tài chính ngày càng hiện đại, xứng đáng với sự tin tưởng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Nguyễn Nghị