Bệnh nhân da liễu có xu hướng tăng vì sử dụng mỹ phẩm không rõ nguồn gốc

Thông tin được ông ông Nguyễn Vũ Hoàng - Phó Giám đốc Bệnh viện Da liễu TP. Hồ Chí Minh chia sẻ tại Hội thảo “Mỹ phẩm: Từ công bố, sản xuất đến đảm bảo chất lượng” vừa được Cục Quản lý Dược – Bộ Y tế vừa phối hợp với báo Tiền Phong và Viện Kiểm nghiệm thuốc TP. Hồ Chí Minh tổ chức ngày 25/8 vừa qua.

Theo bác sĩ Nguyễn Vũ Hoàng: “Cuộc sống ngày càng được nâng cao nên nhu cầu làm đẹp ngày càng tăng. Kéo theo đó, nhiều bệnh nhân bị tai biến do sử dụng mỹ phẩm không rõ nguồn gốc”.

Theo số liệu của bệnh viện Da liễu TP. Hồ Chí Minh năm 2024, có hơn 80.000 bệnh nhân đến khám. Đặc biệt, bệnh nhân đến khám, nhập viện tại tăng mạnh vì dùng mỹ phẩm không rõ nguồn gốc gia tăng về số lượng và độ nặng. Điều này cho thấy mỹ phẩm kém chất lượng đang phổ biến và gia tăng.

“Trong quá trình tiếp cận và điều trị, bác sĩ gặp rất khó khăn do bệnh nhân đã dùng nhiều sản phẩm hỗn hợp, khó xác định thành phần, thiếu mẫu sản phẩm để xét nghiệm, chi phí điều trị cao, thời gian điều trị kéo dài do biến chứng mạn tính, tâm lý bệnh nhân mong phục hồi nhanh”, bác sĩ Hoàng nói.

Mỹ phẩm giả quảng cáo “rầm rộ” như “thần dược” chữa bách bệnh

Theo TS. Tạ Mạnh Hùng - Cục Phó Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế, mỹ phẩm tuy nhỏ nhưng đóng góp tích cực vào nhiều lĩnh vực kinh tế. Tuy nhiên, đây là ngành gắn liền trực tiếp với sức khỏe cộng đồng nên yêu cầu đặt ra là phải quản lý hiệu quả và chặt chẽ.

Tuy nhiên, thời gian qua, thị trường xuất hiện nhiều loại mỹ phẩm kém chất lượng. Thậm chí gần đây còn xuất hiện tình trạng dầu gội đầu có chất diệt côn trùng, mỹ phẩm giới thiệu như thuốc chữa bệnh, kem chống nắng không đúng chỉ số.

Trong bối cảnh đó, Cục Quản lý Dược đưa ra các giải pháp như các doanh nghiệp nghiên cứu phát triển sản phẩm (R&D), đầu tư công nghệ sản xuất, bao bì, tiêu chuẩn hóa chất lượng. Ngoài ra, phải xây dựng thương hiệu mỹ phẩm Việt gắn với giá trị tự nhiên, thảo dược và nguyên liệu bản địa, đồng thời tạo điều kiện về vốn, xúc tiến thương mại, tiếp cận thị trường quốc tế.

Đặc biệt là nỗ lực xây dựng hệ thống hậu kiểm hiệu quả hơn. Ngoài ra thường xuyên kiểm tra định kỳ sản phẩm trên thị trường, nâng cao chế tài xử phạt đối với hành vi vi phạm trong công bố, quảng cáo, sản xuất mỹ phẩm, đồng thời thiết lập cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc minh bạch, dễ dàng tra cứu.

 "Cần tổ chức các chiến dịch truyền thông về mỹ phẩm an toàn, hướng dẫn cách chọn lựa sản phẩm uy tín, khuyến khích người tiêu dùng sử dụng công cụ kiểm tra thông tin công bố trên website của Cục Quản lý Dược”, TS. Tạ Mạnh Hùng nói thêm.

Xử lý tận gốc, không để mỹ phẩm “náo loạn” thị trường

Bà Lê Thị Hà - Trưởng Phòng Quản lý Hoạt động thương mại điện tử, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) nhấn mạnh thương mại điện tử đang ngày càng trở thành phương thức mua sắm phổ biến, trong đó mỹ phẩm là nhóm sản phẩm dẫn đầu về doanh thu và tần suất giao dịch.

Thế nhưng trách nhiệm kiểm tra nguồn gốc mỹ phẩm chủ yếu đặt lên người bán, trong khi nền tảng thương mại điện tử chỉ yêu cầu giấy tờ pháp lý như phiếu công bố sản phẩm nhưng chưa có công cụ đối chiếu dữ liệu với cơ quan quản lý, hàng giả dễ dàng lọt qua khâu khiểm tra của cơ quan chức năng.

Ngoài ra, hạ tầng dữ liệu quản lý mỹ phẩm còn phân tán, thiếu sự kết nối giữa các cơ quan như quản lý thị trường, hải quan, thuế… Trong khi đó, bán hàng qua mạng xã hội và xuyên biên giới ngày càng phổ biến nhưng chưa có cơ chế kiểm soát hiệu quả, nhất là khi người bán không có pháp nhân tại Việt Nam.

Đại diện Phòng Quản lý Hoạt động thương mại điện tử - Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) cho biết để khắc phục, cơ quan quản lý Nhà nước đang hoàn thiện hành lang pháp lý quản lý mỹ phẩm trên môi trường số. Trước hết, làm rõ trách nhiệm người bán trong việc công khai phiếu công bố, thông tin nhập khẩu, phân phối, đồng thời chủ sàn phải áp dụng giải pháp kỹ thuật, cơ chế cảnh báo với sản phẩm vi phạm. Song song đó, cần tăng cường ứng dụng công nghệ, xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ để kiểm chứng thông tin sản phẩm, gắn truy xuất nguồn gốc với dữ liệu cơ quan quản lý và công khai trên Cổng thông tin một cửa quốc gia.

 “Với sự phối hợp chặt chẽ, cùng cơ chế chia sẻ, đối soát dữ liệu giữa thương mại điện tử (TMĐT) và ngành dược, mỹ phẩm cùng với cơ quan quản lý tại địa phương, TMĐT hoàn toàn có thể trở thành kênh phân phối tin cậy của ngành mỹ phẩm, vừa đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hiện đại, vừa xây dựng niềm tin vào môi trường kinh doanh số”, bà Hà nhấn mạnh.

 Đặc biệt, Luật Thương mại điện tử cần sửa đổi theo hướng quy định cụ thể về xác thực danh tính người bán, trách nhiệm của mạng xã hội có hoạt động thương mại, cùng chế tài xử phạt nghiêm khắc đối với hành vi quảng bá, livestream bán mỹ phẩm giả, sai sự thật. Cơ chế quản lý cũng nên phân cấp cho địa phương, gắn với nâng cao năng lực hậu kiểm và chia sẻ dữ liệu dùng chung.

Trương Quang