Bộ Y tế phát động cao điểm phòng, chống mua bán người, lấy nạn nhân làm trung tâm

Bộ Y tế vừa có văn bản yêu cầu các đơn vị trực thuộc, Sở Y tế các tỉnh, thành phố đồng loạt triển khai các hoạt động hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống mua bán người và Ngày toàn dân phòng, chống mua bán người năm 2026. Mục tiêu không chỉ dừng ở việc nâng cao nhận thức cộng đồng mà còn tăng cường phát hiện sớm, chăm sóc y tế và hỗ trợ nạn nhân tái hòa nhập cuộc sống.

Theo Công văn số 5051/BYT-BTXH do Thứ trưởng Bộ Y tế PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương ký ban hành, các cơ sở y tế cần đa dạng hóa hình thức truyền thông để đưa kiến thức về phòng, chống mua bán người đến gần hơn với cán bộ y tế, người bệnh, thân nhân và người dân.

Cảnh báo thủ đoạn ngày càng tinh vi

Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị tập trung tuyên truyền về những quy định của Luật Phòng, chống mua bán người, đồng thời cảnh báo các phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm. Trong đó, các chiêu trò núp bóng tuyển dụng việc làm, môi giới xuất khẩu lao động, du học, kết hôn với người nước ngoài hay lừa đảo trên không gian mạng được xác định là những nguy cơ đáng lưu ý.

Bên cạnh việc phổ biến pháp luật, ngành y tế cũng khuyến khích người dân trang bị kỹ năng tự bảo vệ mình như di cư an toàn, sử dụng mạng xã hội an toàn, nhận diện các dấu hiệu lừa đảo và hiểu rõ quyền được chăm sóc sức khỏe cũng như các chính sách hỗ trợ dành cho nạn nhân.

Để mở rộng sức lan tỏa, Bộ Y tế đề nghị huy động sự tham gia của người có uy tín trong cộng đồng, các tổ chức xã hội, cùng những người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội (KOLs, KOCs) vào hoạt động tuyên truyền, góp phần thay đổi nhận thức và phòng ngừa từ sớm.

Các hoạt động truyền thông sẽ được triển khai linh hoạt thông qua báo chí, cổng thông tin điện tử, nền tảng số, hệ thống truyền thông y tế cơ sở cũng như các hình thức trực tiếp tại cộng đồng như tọa đàm, nói chuyện chuyên đề, sân khấu hóa, phát tờ rơi, xây dựng video, phóng sự...

Đặc biệt, mạng lưới y tế cơ sở, nhân viên y tế thôn bản, cộng tác viên dân số, công tác xã hội và y tế học đường được kỳ vọng sẽ trở thành lực lượng nòng cốt trong việc phát hiện sớm các trường hợp có nguy cơ, tư vấn và hỗ trợ người dân ngay từ cơ sở.

Đặt quyền lợi nạn nhân lên hàng đầu

Một trong những yêu cầu được Bộ Y tế nhấn mạnh là mọi hoạt động hỗ trợ phải lấy nạn nhân làm trung tâm.

Theo đó, các bệnh viện, cơ sở khám chữa bệnh và cơ sở trợ giúp xã hội cần bảo đảm việc tiếp nhận, chăm sóc sức khỏe, tư vấn tâm lý và hỗ trợ đầy đủ cho nạn nhân hoặc những người đang trong quá trình xác minh là nạn nhân theo đúng quy định.

Song song với công tác điều trị, các đơn vị phải phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an và các cơ quan chức năng trong việc xác minh, bảo vệ, giữ bí mật thông tin cá nhân, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nạn nhân, đồng thời tạo điều kiện để họ sớm ổn định cuộc sống và tái hòa nhập cộng đồng.

Bộ Y tế cũng yêu cầu nâng cao hiệu quả hoạt động của Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 trong tiếp nhận, tư vấn và chuyển tuyến hỗ trợ các trường hợp liên quan đến mua bán người.

Khuyến khích người dân chủ động tố giác tội phạm

Bên cạnh công tác tuyên truyền và hỗ trợ nạn nhân, Bộ Y tế đề nghị các đơn vị tăng cường phổ biến các kênh tiếp nhận thông tin tố giác tội phạm như Tổng đài 111, đường dây nóng 113, tính năng tố giác tội phạm trên ứng dụng VNeID cùng các kênh tiếp nhận của lực lượng công an.

Việc người dân chủ động cung cấp thông tin được kỳ vọng sẽ góp phần phát hiện sớm các đường dây mua bán người, kịp thời giải cứu nạn nhân và hạn chế những hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe thể chất, tinh thần cũng như cuộc sống của họ.

Theo kế hoạch, các hoạt động hưởng ứng sẽ được triển khai từ ngày 1/7 đến hết ngày 30/9/2026. Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị tổng hợp kết quả thực hiện, báo cáo về Bộ để đánh giá hiệu quả và tiếp tục hoàn thiện các giải pháp phòng, chống mua bán người trong thời gian tới.