Ngày 6/10, thông tin từ Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, ê-kíp ngoại thần kinh dưới sự dẫn dắt của TS-BS Trương Thanh Tình (Trưởng Khoa Ngoại Thần kinh), đã thực hiện thành công ca mổ sọ khi người bệnh vẫn tỉnh táo.
Việc cho phép bệnh nhân tỉnh táo trong lúc mổ này giúp bác sĩ theo dõi được các chức năng quan trọng của não như ngôn ngữ, cảm giác, vận động.
Người bệnh có khối u sát vùng vận động, song nhờ theo dõi chặt chẽ trong lúc mổ, các bác sĩ vừa lấy bỏ tổn thương, vừa bảo tồn trọn vẹn khả năng đi lại và sinh hoạt.
"Sự thay đổi quan trọng nhất trong quan điểm điều trị hiện nay là không chỉ cố gắng lấy hết tổn thương mà phải đặt người bệnh vào trung tâm, bảo tồn tối đa các chức năng thần kinh"- BS Tình nhấn mạnh.
Trước đó, tại hội nghị "Các tiến bộ trong phẫu thuật thần kinh vùng não chức năng và mổ tỉnh" do Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh tổ chức, PGS-TS-BS Nguyễn Minh Anh, Phó Giám đốc bệnh viện, cho biết phẫu thuật thần kinh hiện đại không chỉ nhằm xử lý tổn thương mà còn phải bảo tồn chức năng thần kinh và nâng cao chất lượng sống của người bệnh. Những bước tiến đáng chú ý trong chẩn đoán, gây mê hồi sức và vi phẫu thuật; công nghệ hình ảnh học trước mổ ngày càng chính xác, giúp bác sĩ lập kế hoạch điều trị cá thể hóa cho từng người bệnh.
Trong khi đó, sự phối hợp nhịp nhàng của ê-kíp gây mê hồi sức đã mở đường cho các kỹ thuật tiên tiến như mổ sọ thức tỉnh, người bệnh tỉnh táo để bác sĩ vừa có thể phẫu thuật cắt bỏ khối u, vừa theo dõi chức năng vận động và ngôn ngữ.
Đặc biệt, các phương pháp vi phẫu hiện đại kết hợp hệ thống định vị và theo dõi điện sinh lý trong mổ đã tạo nên một hệ thống cảnh báo sớm, giúp phẫu thuật viên kiểm soát an toàn, hạn chế tối đa biến chứng.
Theo các chuyên gia, những kỹ thuật này không chỉ mở rộng cơ hội điều trị cho các ca bệnh phức tạp mà còn góp phần thay đổi cách tiếp cận của ngành ngoại thần kinh. Từ chỗ chỉ tập trung kéo dài sự sống, mục tiêu ngày nay đã dịch chuyển sang nâng cao chất lượng sống, giúp người bệnh có thể trở lại lao động, sinh hoạt và hòa nhập xã hội.
Trong tầm nhìn 5 - 10 năm tới, phẫu thuật thần kinh vùng não chức năng được kỳ vọng sẽ phát triển vượt bậc nhờ ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ thực tế ảo và các kỹ thuật ít xâm lấn ngày càng hoàn thiện.
Mổ não tỉnh táo” (awake craniotomy) là phương pháp phẫu thuật sọ não mà người bệnh không được gây mê toàn thân mà vẫn giữ tỉnh táo, để có thể tương tác với bác sĩ trong quá trình mổ. Điều này cho phép bác sĩ theo dõi trực tiếp các chức năng thần kinh như ngôn ngữ, vận động, cảm giác khi thao tác trên mô não gần vùng chức năng.
Các công nghệ hỗ trợ như vi phẫu, định vị thần kinh (neuronavigation), theo dõi điện sinh lý trong mổ (intraoperative neurophysiology monitoring) được áp dụng đồng thời sẽ giúp bác sĩ xác định và tránh vùng nguy hiểm.
Phương pháp này thường được cân nhắc trong các trường hợp: Khối tổn thương (u não, khối choáng vùng) nằm sát hoặc trong vùng não chức năng (vùng điều khiển vận động, ngôn ngữ) và bệnh nhân có khả năng hợp tác giao tiếp trong quá trình mổ. Đi cùng với đó là điều kiện cơ sở y tế có trang thiết bị chuyên sâu và đội ngũ bác sĩ giỏi về ngoại thần kinh, gây mê – hồi sức.
Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp với phương pháp này — nếu bệnh nhân không thể hợp tác, có rối loạn nhận thức, co giật, bệnh lý hô hấp, hoặc vùng tổn thương quá lan rộng — thì gây mê truyền thống vẫn là lựa chọn an toàn hơn.
Việt Nam từng có các kỹ thuật mổ sọ tỉnh táo trước đó: bác sĩ Đồng Văn Hệ (Việt Đức) được xem là người khai mở kỹ thuật này tại Việt Nam. Vào năm 2019, ông cùng ê-kíp đã thực hiện ca mổ tỉnh táo đầu tiên.
Hiện tại, Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ chí Minh đã áp dụng kỹ thuật này cho các ca u não vùng chức năng — và ca mổ ngày 6/10/2025 là một ví dụ mới cho thành công ứng dụng tại phía Nam.
Bình luận
Đăng nhập hoặc Tạo tài khoản để tham gia bình luận
Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu