Chủ động phòng viêm gan A trong mùa mưa bão

Khi nước lũ tràn về, rác thải, xác động vật, vi khuẩn và virus bị cuốn trôi, lan rộng ra môi trường sống, khiến điều kiện vệ sinh bị đảo lộn. Đây là cơ hội để hàng loạt bệnh truyền nhiễm xuất hiện và lây lan nhanh, đặc biệt ở những khu vực bị chia cắt, thiếu nước sạch và thực phẩm đảm bảo an toàn.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm trên toàn cầu ghi nhận khoảng 1,4 triệu ca mắc viêm gan A. Căn bệnh này dễ lây qua đường tiêu hóa – chủ yếu từ nguồn nước hoặc thực phẩm bị ô nhiễm.

Viêm gan A là bệnh do virus HAV (Hepatitis A Virus) gây ra, khiến tế bào biểu mô gan bị tổn thương và chức năng gan suy giảm. Bệnh có thể diễn biến từ nhẹ đến nặng, song phần lớn người mắc hồi phục hoàn toàn và có miễn dịch suốt đời. Việc thiếu nước sạch, ăn uống mất vệ sinh và sống trong môi trường ô nhiễm làm tăng nguy cơ lây nhiễm. Hiện vaccine phòng viêm gan A đã được triển khai rộng rãi, hiệu quả và an toàn.

Nhận biết sớm triệu chứng viêm gan A

Bệnh thường khởi phát âm thầm với cảm giác mệt mỏi, suy nhược kéo dài không rõ nguyên nhân, kèm theo sốt nhẹ, ớn lạnh, đau nhức cơ bắp. Người bệnh có thể buồn nôn, nôn ói, chán ăn, thậm chí đau tức vùng bụng trên bên phải – nơi gan nằm.

Một số biểu hiện điển hình gồm nước tiểu sẫm màu (vàng đậm hoặc nâu như trà, cola), phân nhạt màu, vàng da và vàng mắt do gan không thải được bilirubin. Ngoài ra, bệnh nhân có thể sụt cân, ngứa toàn thân vì chất độc tích tụ trong máu.

Nếu xuất hiện những dấu hiệu trên – đặc biệt sau thời gian ngập úng, mưa bão – người dân cần đến ngay cơ sở y tế để khám và điều trị. Dù đa phần các ca viêm gan A có thể tự hồi phục sau vài tuần đến vài tháng, việc theo dõi và chăm sóc y tế đúng cách là rất cần thiết để phòng biến chứng.

Cách phòng bệnh trong mùa mưa lũ

Để hạn chế nguy cơ lây nhiễm, giữ vệ sinh ăn uống là nguyên tắc hàng đầu. Người dân cần ăn chín, uống sôi, tuyệt đối không dùng thực phẩm ôi thiu hoặc gia súc, gia cầm đã chết. Khi khu vực bị chia cắt hoặc ngập sâu, nên ưu tiên thực phẩm chế biến sẵn, đóng gói an toàn như mì gói, lương khô, nước đóng chai.

Song song đó, cần bảo vệ nguồn nước sinh hoạt. Với những giếng khơi, giếng khoan bị ngập, người dân phải thau rửa, lọc và khử trùng theo hướng dẫn của ngành y tế. Tuyệt đối không dùng nước bẩn để rửa mặt, tắm giặt hay cho trẻ chơi đùa, vì có thể gây lây nhiễm virus qua đường tiêu hóa.

Một trong những biện pháp hữu hiệu nhất là tiêm vaccine phòng viêm gan A. Phác đồ gồm hai mũi tiêm, mũi thứ hai tiêm nhắc lại sau 6–12 tháng. Vaccine được khuyến nghị cho trẻ em từ 1 tuổi trở lên và người trưởng thành có nguy cơ cao như:người sống chung hoặc chăm sóc bệnh nhân viêm gan A; người đi du lịch, công tác đến vùng có tỷ lệ mắc cao; nhân viên y tế, phòng thí nghiệm, xử lý nước thải, hộ lý; người mắc bệnh gan mạn tính, rối loạn đông máu; người sử dụng ma túy trái phép.

Phòng thêm bệnh sau mưa lũ

Cùng với viêm gan A, sốt xuất huyết vẫn là dịch bệnh có nguy cơ bùng phát cao trong mùa mưa. Người dân cần diệt lăng quăng, đậy kín dụng cụ chứa nước, loại bỏ vật dụng đọng nước, ngủ màn cả ban ngày để ngăn muỗi truyền bệnh.

Ngoài ra, các bệnh ngoài da và đau mắt đỏ cũng thường gặp khi ngập úng kéo dài. Người dân nên tránh ngâm mình lâu trong nước bẩn, sau khi đi qua vùng ngập cần rửa sạch và lau khô kẽ tay chân, không dùng chung khăn mặt, chậu rửa để tránh lây nhiễm chéo.

Quan trọng nhất, nếu có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh, hãy đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn và điều trị. Không tự ý dùng thuốc hay điều trị tại nhà, vì có thể khiến bệnh nặng thêm hoặc lây lan trong cộng đồng.

Viêm gan A: Cách nhận biết, phòng ngừa và điều trị hiệu quả

Viêm gan A là gì và viêm gan A có nguy hiểm không?