Đắk Lắk: Để không còn nỗi đau mùa hè, cần xây dựng "lá chắn" an toàn bảo vệ trẻ em khỏi hoạ đuối nước

Trong giai đoạn (2021- 2025), toàn tỉnh Đắk Lắk ghi nhận nhiều trẻ em tử vong do đuối nước. Nhìn lại chuỗi sự việc đau thương đó, ai cũng phải nhói lòng trước những mất mát, cụ thể:

Năm 2024: Chiều ngày 22/1, vụ trượt chân tại đập nước ở xã Ea Hiao cướp đi sinh mạng của 4 nữ sinh (trong đó có hai chị em ruột). Đến tháng 5/2024, tại xã Cư Dliê Mnông, thêm 4 em nhỏ tử vong khi rủ nhau xuống hồ chứa nước tưới cà phê chơi đùa…

Năm 2025: Đến tháng 10/2025, bi kịch lại tiếp diễn tại Đắk Lắk khiến 2 em nhỏ tử vong thương tâm khi không may rơi xuống ao tưới cà phê không có rào chắn nằm ngay sát nhà…

Đầu năm 2026 đến nay: Từ tháng 3/2026 đến nay, Đắk Lắk ghi nhận 7 vụ đuối nước khiến 10 học sinh tử vong. Điển hình, ngày 12/4 xảy ra liên tiếp 2 vụ làm 3 em thiệt mạng tại xã Vụ Bổn và Dur Kmăl; chiều 16/5, dòng nước sông lại cướp đi sinh mạng của 4 học sinh...

Những tai nạn xuất hiện liên tiếp, trải rộng trên nhiều địa phương khác nhau cho thấy đây không còn là rủi ro hy hữu hay cá biệt mà trở thành một hồi chuông cảnh báo khẩn thiết.

Để tìm lời giải, cần phải nhìn nhận thẳng thắn vào các nguyên nhân dẫn đến thực trạng này. Dễ thấy, tai nạn chủ yếu xảy ra vào mùa hè khi thời tiết nắng nóng, nạn nhân phần lớn là học sinh cấp 1, cấp 2 ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Mặt khác, Đắk Lắk lại đang chuẩn bị bước vào mùa mưa - thời điểm nguy cơ tai nạn dâng cao gấp bội. Mưa lớn kéo dài làm mực nước sông suối dâng cao, dòng chảy trở nên cuồn cuộn và xoáy; đường xá, bờ ao đập trở nên trơn trượt. Đáng lo ngại hơn, hàng ngàn hố tưới cà phê rải rác trong các nương rẫy sau những trận mưa rào sẽ ngập tràn nước, bị che khuất độ sâu thực tế và tiềm ẩn nguy cơ sạt lở bờ, biến thành những "bẫy ngầm" vô cùng nguy hiểm.

Trong khi đó, tâm lý hiếu động khiến các em tự phát rủ nhau ra sông, hồ, ao tắm mát mà thiếu đi sự giám sát của người lớn. Rất nhiều em chưa biết bơi hoặc dù biết bơi cơ bản nhưng vẫn gặp nạn khi rơi vào vùng nước xoáy, hố sâu bất ngờ hoặc bị chuột rút do thiếu kỹ năng xử lý tình huống. Đáng chú ý, theo thống kê từ Bộ Y tế chỉ ra rằng có tới 22% vụ tai nạn đuối nước ở trẻ em xảy ra ngay tại môi trường quanh nhà - từ xô chậu, bể chứa nước sinh hoạt đến ao cá gia đình không nắp đậy. Đây là lời cảnh tỉnh lớn đối với các gia đình có con em ở lứa tuổi nhỏ, khi chỉ một chút lơ là, mất tập trung của người lớn trong sinh hoạt hay công việc đồng ruộng cũng có thể dẫn đến hậu quả đau lòng. Bên cạnh đó, công tác quản lý tại địa phương vẫn còn những kẽ hở, địa bàn rộng lớn khiến việc rà soát gặp khó khăn, nhiều điểm nguy hiểm chưa được rào chắn, biển cảnh báo chưa có hoặc đã hư hỏng, che khuất; thói quen đào ao tưới của người dân phổ biến nhưng lại thiếu quy định bắt buộc về an toàn.

Mặt khác, những bi kịch xảy ra không phải do thiếu chính sách hay văn bản chỉ đạo. Từ Trung ương đến địa phương đã ban hành đầy đủ các chương trình, kế hoạch phòng chống đuối nước. Tuy nhiên, từ chủ trương đúng đắn cho đến hiệu quả thực tế vẫn còn một khoảng cách đáng ngại. Sự phối hợp giữa chính quyền cơ sở, nhà trường và gia đình ở một số nơi vẫn chưa thực sự đồng bộ, công tác tuyên truyền đôi khi còn mang tính phong trào, trong khi việc kiểm tra, rà soát các điểm nguy hiểm chưa được làm thường xuyên.

Đã đến lúc phải thay đổi bằng những hành động thực chất, quyết liệt và đồng bộ. Trước hết, gia đình chính là lá chắn an toàn đầu tiên. Mỗi hộ dân cần chủ động che đậy kín các dụng cụ chứa nước sinh hoạt, tự giác rào chắn an toàn bằng cọc tre, dây thép gai quanh các ao hồ, hố tưới cà phê của nhà mình. Phụ huynh phải quản lý chặt chẽ giờ giấc của con em trong kỳ nghỉ hè, luôn biết con đi đâu, làm gì, đi với ai và tuyệt đối không để trẻ tự ý rủ nhau đi tắm ở nơi nước sâu, nhất là trong những ngày mưa lũ.

Đối với nhà trường, công tác tuyên truyền cần đi vào chiều sâu thay vì chỉ dừng ở mức khuyến khích. Ngành giáo dục cần từng bước đưa việc dạy bơi và dạy kỹ năng an toàn trong môi trường nước vào chương trình học như một nội dung quan trọng. Trẻ em cần được học kỹ nguyên tắc "3 không": không xuống nước khi mệt mỏi hoặc chưa biết bơi, không bơi lội một mình, không bơi khi thời tiết xấu hoặc trong vùng nước bẩn. Đặc biệt, phải dạy các em kỹ năng sinh tồn - nếu gặp sự cố kiệt sức hay chuột rút thì giữ bình tĩnh thả nổi ngửa để chờ trợ giúp; đồng thời tuyệt đối không nhảy xuống nước cứu bạn khi chưa qua đào tạo mà phải hô hoán người lớn hoặc dùng cây, dây, phao ném ra cho bạn.

Về phía chính quyền địa phương, cần gắn trách nhiệm cụ thể cho từng cấp, từng ngành và người đứng đầu. Chính quyền cơ sở phải khẩn trương rà soát, lập bản đồ các điểm có nguy cơ đuối nước để cắm biển cảnh báo và làm rào chắn an toàn trước mùa mưa lũ. Giống như cách làm hay tại xã Vụ Bổn, khi ngân sách có hạn, giải pháp thiết thực nhất là giao trách nhiệm cho ban tự quản các thôn, buôn vận động người dân tự làm rào chắn tạm và ký cam kết đảm bảo an toàn nguồn nước trên đất nhà mình. Đồng thời, địa phương cần ưu tiên nguồn lực phân bổ bể bơi di động cùng giáo viên về dạy bơi tại các vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Cùng với đó, công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát phải được đẩy mạnh; nếu địa phương hay trường học nào để xảy ra đuối nước trẻ em do lơ là, thiếu kiểm tra thì phải quy trách nhiệm người đứng đầu và lấy đó làm căn cứ xếp loại, đánh giá cán bộ.

Phòng, chống đuối nước cho trẻ em không thể chỉ nhắc đến khi hè về rồi lại lắng xuống khi mùa mưa qua. Một chiếc nắp đậy bể nước, một hàng rào quanh hố tưới, một biển cảnh báo dựng lên hay một bài học kỹ năng bơi an toàn... đều là những hành động thiết thực có thể cứu sống một mạng người. Chỉ khi chính quyền, nhà trường và mỗi gia đình cùng chung tay hành động một cách trách nhiệm và quyết liệt, câu chuyện "đuối nước" mới có thể khép lại, trả lại cho trẻ em Đắk Lắk nói riêng và cả nước nói chung những mùa hè an toàn, trọn vẹn niềm vui.

Bộ Y tế đề nghị xử lý nghiêm vụ việc hành hung nhân viên y tế và tăng cường bảo đảm an ninh bệnh viện

Lan tỏa truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" từ những việc làm thiết thực của tuổi trẻ ngành Y tế Phú Thọ