Đề xuất mới: Bố đơn thân nuôi hai con được ưu tiên mua nhà ở xã hội

Ưu tiên “an cư” cho gia đình đặc biệt

Tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV diễn ra ngày 23/10/2025, Chính phủ đã trình dự thảo Luật Dân số với nhiều điểm mới đáng chú ý. Trong đó, quy định ưu tiên mua hoặc thuê nhà ở xã hội cho phụ nữ sinh đủ hai con và nam giới có hai con đẻ nhưng không có vợ hoặc vợ đã mất đang thu hút nhiều sự quan tâm từ dư luận.

Chính sách này không chỉ đơn thuần là một ưu đãi về nhà ở, mà còn phản ánh định hướng mới trong tư duy dân số và sức khỏe cộng đồng: Coi “an cư” là nền tảng cho “lạc nghiệp” và phát triển gia đình bền vững.

Chính sách mới được đề xuất trong bối cảnh dân số thay đổi, Việt Nam đang đối mặt với những thách thức đáng kể về nhân khẩu học. Mức sinh tại nhiều địa phương đã giảm xuống dưới mức thay thế; trong khi đó, mất cân bằng giới tính khi sinh và tình trạng dân số già đang dần hiện hữu. Chi phí sinh và nuôi con ngày càng cao, cộng với áp lực nhà ở, việc làm, khiến nhiều cặp vợ chồng trẻ chần chừ trước quyết định sinh con thứ hai.

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, sau hơn 20 năm thi hành Pháp lệnh Dân số 2003, nhiều quy định không còn phù hợp khi xu hướng sinh ít, sinh muộn và áp lực kinh tế khiến việc sinh, nuôi dạy con ngày càng khó khăn. Dự thảo Luật với những đề xuất mới nhằm giải quyết vấn đề này.

Dự luật xác định việc quyết định thời điểm, số con và khoảng cách sinh là quyền của mỗi cặp vợ chồng, cá nhân, song Nhà nước khuyến khích duy trì mức sinh thay thế. Theo đó, phụ nữ sinh con thứ hai được nghỉ thêm một tháng thai sản; nam giới được nghỉ thêm 5 ngày làm việc khi vợ sinh con. Phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, phụ nữ dân tộc thiểu số và ở địa phương có mức sinh thấp được hỗ trợ tài chính theo chính sách của Nhà nước.

Dự luật bổ sung quy định ưu tiên mua hoặc thuê nhà ở xã hội đối với phụ nữ sinh đủ hai con, hoặc nam giới nuôi hai con mà không có vợ hoặc vợ đã mất. Các địa phương được giao căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội từng thời kỳ để quy định cụ thể, bảo đảm tính linh hoạt và phù hợp ngân sách. Ngoài ra, chính quyền có thể mở rộng các phúc lợi xã hội cho gia đình sinh đủ hai con như giảm học phí, ưu tiên dịch vụ giữ trẻ, hỗ trợ giáo dục mầm non.

Bước tiến trong cách tiếp cận chính sách dân số, nâng cao chất lượng sống cộng đồng

Theo các chuyên gia, không khó để nhận thấy, nhà ở và sức khỏe có mối quan hệ mật thiết. Một mái nhà ổn định, môi trường sống an toàn và tiện nghi là yếu tố cơ bản để cha mẹ yên tâm làm việc, con cái được chăm sóc tốt hơn cả về thể chất lẫn tinh thần.

Đối với các gia đình trẻ, đặc biệt là những người cha đơn thân nuôi hai con – nhóm đối tượng mới được đưa vào diện ưu tiên – việc có cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội sẽ giúp giảm đáng kể gánh nặng kinh tế, tạo điều kiện nuôi con lành mạnh, giảm căng thẳng, cải thiện sức khỏe tâm thần và khả năng tái hòa nhập xã hội.

Từ góc nhìn sức khỏe cộng đồng, đây là một bước tiến trong cách tiếp cận chính sách dân số: Không chỉ nói về “sinh bao nhiêu con”, mà còn bàn đến chất lượng cuộc sống, sức khỏe, môi trường và cơ hội phát triển của mỗi gia đình.

Siết chặt điều kiện cấp thẻ nhà báo, mở rộng hoạt động báo chí trên không gian mạng