Kỷ Niệm 101 Năm Ngày Báo Chí Cách Mạng Việt Nam

Góc nhìn: Khi ngành thẩm mỹ và y học “chạm ngưỡng” lợi nhuận

Trong cuộc đua chạm đến chuẩn đẹp và sống khỏe, không ít người tìm đến thẩm mỹ hay các liệu trình y khoa như một phép màu. Nhưng đằng sau vẻ ngoài hoàn hảo hay lời hứa “bền lâu” lại là sự thật ít được nói đến: Không có gì miễn nhiễm với thời gian – kể cả cái đẹp nhân tạo hay một hệ thống y học thiên về lợi nhuận.

"Cái ngành thẩm mỹ này, bệnh nhân đến thẩm mỹ thì lại cứ muốn tin vào phép màu, bác sĩ thì lại muốn sống bằng nghề nhưng nói thật ra thì sẽ mất khách, mất doanh thu. 
Nếu bác sĩ mà nói thật về rủi ro khi thẩm mỹ là sẽ viêm, xơ, méo, lệch, hoặc già nhanh sau 5 năm thì có lẽ 80 % khách sẽ bỏ đi. Nhiều người biến chứng thì xấu hổ, không dám lên tiếng, còn người đẹp lên thì được quảng bá như phép màu, kiểu như ai cũng thành công .... Từ đó, người mới đến cũng tin rằng "chắc tôi đi thẩm mỹ cũng sẽ đẹp như vậy"...
Nhưng, cơ thể thì sẽ không bao giờ quan tâm đến quảng cáo. Nó chỉ hiểu một điều duy nhất: Cái gì không thuộc về ta... ta sẽ chống lại. Vì vậy, dù ca mổ thẩm mỹ thành công 100%, thì vài năm sau mô vẫn có thể lão hóa, xơ hóa, biến dạng, viêm mạn tính. Nghĩa là thẩm mỹ có thể không thất bại tức thời, nhưng gần như luôn thất bại theo thời gian.

Những trường hợp lạm dụng phẫu thuật thẩm mỹ quá đà, biến chứng theo thời gian là bài học đắt giá với nhiều người khi quyết định chọn nơi
Những trường hợp lạm dụng phẫu thuật thẩm mỹ quá đà, biến chứng theo thời gian là bài học đắt giá với nhiều người khi quyết định chọn nơi "gửi vàng" cho nhan sắc của mình (Ảnh minh hoạ)

Một số nhánh trong ngành y hiện nay bao gồm thẩm mỹ, nha khoa... Ngành thẩm mỹ thì "bán uớc mơ đẹp lên tức thì" nhưng thường không nói đến hậu quả dài hạn. Mỗi lần hỏng lại có gói sửa mới, lợi nhuận sẽ tiếp tục quay vòng.

Còn về nha khoa (răng sứ, implant), được tuyên truyền “bền 20 năm” nhưng thực tế khoảng 30 đến 40% trong số đó sau 5 - 7 năm là viêm, hôi miệng, tụ lợi, viêm tủy. Bệnh nhân đau thì phải làm lại. Mỗi lần làm lại là thêm tiền, thêm tổn thương. Sau vài vòng, mất răng thật hoàn toàn, nhưng hệ thống nha khoa thì lãi đều.
Thậm chí các nhánh của ngảnh y khác như tim mạch, tiểu đường, huyết áp. Hệ thống vẫn thường có thói quen xoay quanh thuốc duy trì, thủ thuật lặp lại mà rất ít khi dạy bệnh nhân phục hồi cơ thể, thường dạy “uống thuốc suốt đời”. Trong khi thực tế, cơ thể có cơ chế tái sinh thật nhưng không sinh lợi nhuận nên dễ bị bỏ qua.
Vì sao?
Một bệnh nhân khỏi hẳn chỉ trả tiền 1 lần. Nhưng một bệnh nhân bị bệnh mạn tính thì phải trả tiền suốt đời (thuốc, tái khám, xét nghiệm, thủ thuật...). Mô hình lợi nhuận bền nhất là duy trì bệnh nhân, không phải chữa khỏi .... ưu tiên kiểm soát triệu chứng chứ không chữa gốc và người dân có thể sẽ dần dần nghiện y học, giống như nghiện điện thoại. Cứ thiếu bác sĩ, thiếu thuốc, là không được....
Tóm lại là không ai phản đối cái đẹp. Vấn đề là đẹp bằng cách nào, trả giá bao nhiêu. Người bác sĩ có lương tâm sẽ không giấu rủi ro, nói đúng sự thật để bệnh nhân tự chọn lựa. Và người bệnh tỉnh thức sẽ không giao phó toàn bộ thân thể mình cho quảng cáo.
Bài viết này không nhằm phê phán bác sĩ vì đa số họ là những người tận tụy, đầy nhân văn và chịu nhiều hi sinh. Họ là những người làm việc trong một hệ thống đầy áp lực, phải vừa cứu người, vừa phải đáp ứng chỉ tiêu, phải sống giữa môi trường mà bệnh viện, công ty bảo hiểm, hãng dược hay cơ sở thẩm mỹ đều có mục tiêu doanh thu riêng.
Đây chỉ là quan điểm riêng về 1 số mặt trái đang tồn tại (có thể không chính xác ví dụ con số 80% khách sẽ bỏ đi chỉ là nói ước lượng tượng trưng...) để người đến khám có thể có góc nhìn đa dạng hơn, để bác sĩ chân chính có thêm sức mạnh mà làm đúng lương tâm của họ.
Hay nói về nha khoa, cũng không thể phủ nhận rằng implant hay răng sứ cũng là bước tiến quan trọng của nha khoa hiện đại. Vấn đề không nằm ở bản thân kỹ thuật, mà nằm ở cách nó được truyền thông. Nhiều khi lợi ích được phóng đại và rủi ro bị che giấu, rất nhiều người vì đó mà tiền mất tật mang. Vì thế, điều cần nhấn mạnh không phải là kỹ thuật implant, mà là sự trung thực trong tư vấn và độ kỳ vọng của người bệnh.
Với ngành thẩm mỹ, càng làm phức tạp thì rủi ro càng cao. Nâng ngực, hút mỡ, cắt mí, nâng mũi, gọt cằm, treo đùi... thường rủi ro cao nhất. Không chỉ phẫu thuật, mà bất kỳ khi nào cơ thể phải tiếp xúc hoặc “chứa” 1 thứ không thuộc về nó thì rủi ro đều tăng lên.
Ngay cả khi không phẫu thuật mà chỉ tiêm filler, cấy chỉ, xăm, đặt implant nha khoa thì có thể ban đầu sẽ rất đẹp, căng, tự nhiên nhưng nếu "vật lạ" tồn tại lâu (vài tháng, vài năm), cơ thể vẫn sẽ nhận ra và phản ứng miễn dịch mạn tính âm ỉ có thể bắt đầu diễn ra: Sưng, viêm nhẹ, đổi màu, mô cứng hoặc lệch. Tức là, cơ thể không hề không biết, nó chỉ chịu đựng tạm cho đến khi quá tải, thì mới biểu hiện ra bên ngoài.

Một bài viết có uy tín về mặt học thuật của JCAS (tạp chí chuyên ngành da liễu/thẩm mỹ) mới đây cũng có đề cập, ngành thẩm mỹ đang phát triển rất mạnh, nhưng càng làm nhiều thì biến chứng càng lộ ra rõ hơn, nhất là với filler, phẫu thuật da, và các thủ thuật xâm lấn. Một nghiên cứu được trích dẫn cho thấy 447 ca phẫu thuật vùng đùi, có 191 ca bị biến chứng (cỡ 42,7%). Nghĩa là biến chứng không hề hiếm. Đáng lưu ý, đây chỉ là con số trong ngắn hạn, còn tính dài hạn trên 3-5 năm thì còn cao hơn.
Các báo cáo thường chỉ đăng kết quả đẹp, ít nói đến biến chứng, nên công chúng dễ hiểu lầm rằng thẩm mỹ luôn an toàn. Bài viết đăng tải trên tạp chí JCAS kêu gọi bác sĩ và ngành thẩm mỹ phải trung thực công khai biến chứng, chọn bệnh nhân kỹ hơn".

(*Bài viết thể hiện quan điểm cá nhân của tác giả)