Hết sốt chưa hết nguy hiểm: Cảnh báo biến chứng sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết không còn “đợi mùa”

Theo BSCKII Nguyễn Thanh Bình, sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra, lây truyền qua muỗi vằn Aedes. Trước đây, bệnh thường gia tăng mạnh vào mùa mưa – thời điểm thuận lợi cho muỗi sinh sản, nhưng những năm gần đây, dưới tác động của biến đổi khí hậu, môi trường đô thị và sự thay đổi trong sinh thái muỗi truyền bệnh, sốt xuất huyết có thể xuất hiện quanh năm.

Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Phần lớn người mắc có biểu hiện nhẹ và hồi phục sau quá trình theo dõi, điều trị phù hợp. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể chuyển nặng với các biến chứng như thoát huyết tương, sốc, xuất huyết nghiêm trọng, suy đa cơ quan, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng nếu không được phát hiện kịp thời.

“Điều đáng lo ngại là nhiều người vẫn còn chủ quan khi thấy triệu chứng giảm đi, đặc biệt là khi người bệnh bắt đầu hết sốt”, BSCKII Nguyễn Thanh Bình chia sẻ.

Ngày thứ 3 đến ngày thứ 7: Thời điểm cần cảnh giác nhất

Một trong những hiểu lầm phổ biến trong cộng đồng là cho rằng khi cơn sốt giảm thì bệnh đang bước vào giai đoạn hồi phục. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây lại thường là giai đoạn nguy hiểm nhất của sốt xuất huyết.

BSCKII Nguyễn Thanh Bình cho biết, giai đoạn nguy hiểm thường rơi vào khoảng ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 kể từ khi khởi phát bệnh. Lúc này, virus có thể đã giảm nhưng các phản ứng trong cơ thể tiếp tục diễn biến, gây hiện tượng thoát huyết tương, cô đặc máu và giảm tiểu cầu, làm tăng nguy cơ sốc hoặc xuất huyết.

“Nhiều bệnh nhân đến viện trong tình trạng nặng vì nghĩ rằng hết sốt đồng nghĩa với sắp khỏi. Thực tế, đây lại là thời điểm cần theo dõi sát nhất”, bác sĩ Bình nhấn mạnh.

Người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như: đau bụng nhiều, nôn liên tục, mệt lả, lừ đừ, chảy máu chân răng, chảy máu mũi, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, tiểu ít hoặc khó thở.

Đặc biệt, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền như suy tim, suy thận, xơ gan, bệnh lý tim mạch, bệnh phổi mạn tính… cần được theo dõi chặt chẽ hơn, nhiều trường hợp được khuyến cáo nhập viện để đảm bảo an toàn.

Tự truyền dịch, dùng thuốc sai: Những sai lầm có thể trả giá bằng biến chứng nặng

Từ thực tế tiếp nhận nhiều ca bệnh sốt xuất huyết nặng, BSCKII Nguyễn Thanh Bình cho rằng hai sai lầm thường gặp nhất hiện nay là tự truyền dịch tại nhà và sử dụng thuốc hạ sốt không đúng cách.

Truyền dịch trong sốt xuất huyết không phải lúc nào cũng cần thiết và phải dựa trên đánh giá cụ thể về tình trạng tuần hoàn, xét nghiệm máu và diễn biến bệnh. Việc tự ý truyền dịch có thể dẫn đến quá tải tuần hoàn, phù phổi cấp hoặc suy tim cấp.

Ngược lại, truyền dịch không đúng thời điểm, không đủ hoặc không phù hợp có thể không giải quyết được tình trạng thoát huyết tương, khiến người bệnh tiếp tục diễn biến xấu.

Bên cạnh đó, việc tự sử dụng một số thuốc giảm đau, hạ sốt như Aspirin hoặc Ibuprofen cũng tiềm ẩn nguy cơ làm tăng chảy máu do ảnh hưởng đến chức năng tiểu cầu.

“Người bệnh sốt xuất huyết chỉ nên sử dụng Paracetamol đơn chất để hạ sốt theo đúng hướng dẫn của nhân viên y tế, tuyệt đối không tự ý dùng các thuốc có nguy cơ gây xuất huyết”, bác sĩ khuyến cáo.

Vắc xin: Thêm “lá chắn” chủ động phòng bệnh

Bên cạnh việc diệt muỗi, loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, ngủ màn, sử dụng các biện pháp phòng tránh muỗi đốt, hiện nay cộng đồng đã có thêm một công cụ phòng bệnh chủ động là vắc xin sốt xuất huyết.

Theo BSCKII Nguyễn Thanh Bình, vắc xin sốt xuất huyết hiện nay là vắc xin tứ giá, giúp tạo miễn dịch với cả 4 tuýp virus Dengue và được chỉ định cho trẻ từ 4 tuổi trở lên cùng người lớn theo hướng dẫn chuyên môn.

Một quan niệm sai lầm khác là người từng mắc sốt xuất huyết thì không cần tiêm phòng. Tuy nhiên, virus Dengue có 4 tuýp huyết thanh khác nhau, một người có thể mắc bệnh nhiều lần trong đời. Những lần mắc sau có thể tiềm ẩn nguy cơ diễn biến nặng hơn.

“Tiêm vắc xin giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, giảm nguy cơ nhập viện và hạn chế khả năng bệnh chuyển nặng. Tuy nhiên, vắc xin không thay thế hoàn toàn các biện pháp phòng chống muỗi truyền bệnh”, bác sĩ Bình lưu ý.

Sốt xuất huyết là bệnh có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm và theo dõi đúng cách. Khi xuất hiện sốt cao đột ngột, đặc biệt trong mùa mưa hoặc thời điểm muỗi truyền bệnh phát triển mạnh, người dân không nên tự điều trị kéo dài tại nhà mà cần đến cơ sở y tế để được khám, xét nghiệm và hướng dẫn chăm sóc phù hợp.