Hút thuốc lá âm thầm “bào mòn” cột sống

5 cơ chế khiến người hút thuốc dễ đau lưng

“Nicotine trong thuốc lá gây co mạch, làm giảm lưu lượng máu đến nuôi dưỡng cột sống và đĩa đệm. Khi nguồn oxy và dưỡng chất bị cắt giảm, cấu trúc đĩa đệm nhanh chóng suy yếu, mất tính đàn hồi và dễ thoái hóa sớm”, bác sĩ Công Minh cho biết.

Nhiều nghiên cứu quốc tế, trong đó có các phân tích đăng trên tạp chí Spine và hội nghị thường niên của North American Spine Society (NASS), đã chỉ ra mối liên hệ rõ ràng giữa hút thuốc và thoái hóa cột sống. Theo các chuyên gia, có ít nhất năm cơ chế giải thích tình trạng này.

Thứ nhất, hút thuốc làm giảm lưu lượng máu. Khi mạch máu bị co thắt kéo dài, đĩa đệm là nơi vốn không có hệ thống mạch máu trực tiếp mà phụ thuộc vào sự khuếch tán dinh dưỡng lại càng dễ rơi vào trạng thái thiếu nuôi dưỡng.

Thứ hai, hút thuốc thúc đẩy thoái hóa đĩa đệm. Đĩa đệm đóng vai trò như “bộ giảm xóc” giữa các đốt sống. Khi cấu trúc này bị tổn thương, áp lực dồn lên khớp và dây chằng phía sau tăng lên, gây đau ngay cả khi vận động nhẹ.

Thứ ba là tình trạng viêm mạn tính. “Hút thuốc kích hoạt phản ứng viêm toàn thân, làm tăng độ nhạy cảm với đau và kéo dài thời gian hồi phục của mô tổn thương”, bác sĩ Công Minh phân tích. Viêm kéo dài còn làm suy yếu khả năng tự sửa chữa tự nhiên của cơ thể.

Thứ tư, nicotine ảnh hưởng đến hệ thần kinh và trương lực cơ, khiến cơ vùng cổ - lưng dễ co cứng, gây cảm giác mỏi và căng tức thường xuyên.

Cuối cùng, hút thuốc làm chậm quá trình liền xương và hồi phục sau phẫu thuật. Các nghiên cứu cho thấy bệnh nhân hút thuốc có tỷ lệ hàn xương kém hơn, nguy cơ thất bại sau phẫu thuật cột sống cao hơn và dễ phải can thiệp lại.

Hút thuốc còn làm giảm hiệu quả điều trị các bệnh lý xương khớp

Theo bác sĩ Công Minh, trên thực tế lâm sàng, những bệnh nhân hút thuốc thường đáp ứng điều trị chậm hơn. “Ngay cả khi được dùng thuốc, vật lý trị liệu hoặc can thiệp phẫu thuật, hiệu quả cũng có thể không tối ưu nếu người bệnh vẫn duy trì thói quen hút thuốc”, ông nói.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) từng cảnh báo thuốc lá là nguyên nhân gây ra hàng triệu ca tử vong mỗi năm, nhưng ít người nhận thức rằng hệ cơ xương khớp cũng chịu ảnh hưởng nặng nề. Một số nghiên cứu đoàn hệ lớn tại Mỹ và châu Âu cho thấy người hút thuốc có nguy cơ đau lưng mạn tính cao hơn đáng kể so với người không hút.

Các chuyên gia khuyến nghị, bỏ thuốc lá là bước quan trọng để bảo vệ cột sống. Bên cạnh đó, cần duy trì vận động hợp lý, tăng cường cơ lưng - bụng, điều chỉnh tư thế làm việc và kiểm soát cân nặng.

“Cột sống không chỉ nâng đỡ cơ thể mà còn quyết định chất lượng sống lâu dài. Cai thuốc lá không chỉ giảm nguy cơ ung thư hay tim mạch, mà còn giúp giảm đau, cải thiện chức năng vận động và nâng cao hiệu quả điều trị các bệnh lý xương khớp”, bác sĩ Công Minh nhấn mạnh. 

5 việc cần làm để phòng ngừa sớm chứng cong vẹo cột sống

Người hút thuốc có nguy cơ bị các bệnh về mắt cao gấp nhiều lần so với bình thường

Tại sao hút thuốc lá gây ố vàng răng?