Kỷ Niệm 101 Năm Ngày Báo Chí Cách Mạng Việt Nam

Khi da khô mùa đông không chỉ là chuyện thẩm mỹ

Vào mùa đông, da khô là tình trạng phổ biến ở nhiều người. Tuy nhiên, theo các chuyên gia da liễu, nếu xem nhẹ và chăm sóc không đúng cách, da khô kéo dài có thể dẫn tới nhiều rối loạn da nghiêm trọng, đặc biệt ở người cao tuổi và những người có bệnh da nền như chàm hay vảy nến.

Nguy cơ bùng phát bệnh nền khi da khô
Theo ThS. BS. Trình Ngô Bỉnh, Giảng viên Đại học Y Dược TP. Hồ chí Minh, mùa đông tạo ra nhiều điều kiện bất lợi cho làn da. Thời tiết hanh khô, độ ẩm thấp khiến da mất nước nhanh, trong khi việc sử dụng điều hòa, máy sưởi làm tình trạng khô da trầm trọng hơn. Bên cạnh đó, giảm tiếp xúc với ánh nắng mặt trời vào mùa đông khiến nồng độ vitamin D trong cơ thể suy giảm, thường đạt mức thấp nhất từ cuối mùa đông đến đầu mùa xuân.

Sự thiếu hụt vitamin D được ghi nhận có liên quan đến việc gia tăng mức độ hoạt động, tình trạng và tần suất bùng phát của bệnh vảy nến. Ngoài ra, mùa đông cũng là thời điểm các bệnh
Theo ThS. BS. Trình Ngô Bỉnh, da khô quá mức, hay còn gọi là xeroderma, không chỉ gây khó chịu mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe. Khi da mất nước kéo dài, hàng rào bảo vệ da bị suy yếu, dễ xuất hiện các vết nứt nhỏ, tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm xâm nhập và gây nhiễm trùng.

Da khô dễ bị kích ứng hơn vào mùa đông (Ảnh minh họa)
Da khô dễ bị kích ứng hơn vào mùa đông (Ảnh minh họa)

 

Ở mức độ nặng, bệnh nhân tìm đến bác sĩ thường gặp tình trạng chàm asteatotic (eczema craquelé), với hình ảnh da nứt kiểu “sứ vỡ” hoặc “vân gạch”. Những tổn thương này không chỉ gây ngứa rát mà còn có thể đau, thậm chí chảy máu do mao mạch bị tổn thương.

Đáng lưu ý, khô da kéo dài còn có mối liên quan với dị ứng thực phẩm ở những người có đột biến filaggrin, đồng thời làm tăng nguy cơ viêm da tiếp xúc dị ứng vì hàng rào bảo vệ da không còn nguyên vẹn. Điều này cho thấy da khô mùa đông không đơn thuần là vấn đề thẩm mỹ mà có thể dẫn đến nhiều biến chứng da liễu quan trọng nếu không được kiểm soát sớm. Các dấu hiệu cảnh báo da đang bị tổn thương nghiêm trọng gồm bong vảy thành từng mảng lớn, nứt nẻ sâu gây đau hoặc chảy máu, da đỏ và viêm kéo dài, rãnh da hiện rõ, đau nhiều hơn ngứa, rỉ dịch hoặc mủ do nhiễm trùng, cũng như tình trạng da dày sậm màu do gãi kéo dài, cho thấy bệnh đã chuyển sang giai đoạn mạn tính.

Chăm sóc da đúng cách để phòng biến chứng mùa đông

Theo ThS. BS. Trình Ngô Bỉnh, việc chăm sóc da khô vào mùa đông cần được thực hiện một cách chủ động và có hệ thống, thay vì chỉ xử lý khi da đã xuất hiện tổn thương. Trước hết, trong sinh hoạt hằng ngày, người dân nên điều chỉnh thói quen tắm rửa bằng cách sử dụng nước ấm vừa phải, tránh tắm quá lâu hoặc dùng nước quá nóng vì có thể làm mất lớp lipid tự nhiên bảo vệ da, khiến da càng khô và dễ kích ứng hơn.

Chăm soc da đúng cách vào mùa đông giúp hàng rào da không bị bào mòn (Ảnh minh họa)
Chăm soc da đúng cách vào mùa đông giúp hàng rào da không bị bào mòn (Ảnh minh họa)

Các sản phẩm làm sạch da như sữa rửa mặt, sữa tắm cần được lựa chọn cẩn thận, ưu tiên loại dịu nhẹ, có độ pH gần với pH sinh lý của da, hạn chế các sản phẩm chứa chất tẩy rửa mạnh hoặc hương liệu. Việc làm sạch quá mức không những không giúp da khỏe hơn mà còn làm suy yếu hàng rào bảo vệ da, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh da nền.

Sau khi tắm hoặc rửa mặt, da cần được lau khô nhẹ nhàng và thoa kem dưỡng ẩm càng sớm càng tốt, tốt nhất trong vòng vài phút khi da còn hơi ẩm. Các loại kem dưỡng có nền gốc dầu hoặc chứa ceramide, urê, dexpanthenol được khuyến nghị vì có tác dụng giữ nước, phục hồi hàng rào da và giảm nguy cơ nứt nẻ, viêm da trong mùa lạnh. Với những người có da rất khô hoặc mắc chàm, vảy nến, việc dưỡng ẩm cần được thực hiện nhiều lần trong ngày, không chỉ sau khi tắm.

Ngoài chăm sóc da trực tiếp, môi trường sống cũng ảnh hưởng lớn đến tình trạng khô da. Việc sử dụng điều hòa, máy sưởi trong thời gian dài khiến độ ẩm không khí giảm mạnh, làm da mất nước nhanh hơn. Do đó, sử dụng máy tạo ẩm trong phòng, đặc biệt vào ban đêm, là biện pháp hữu ích giúp hạn chế khô da và ngứa.

Nên gặp bác sĩ để được thăm khám và tư vấn nếu tình trạng da tổn thương kéo dài (Ảnh minh họa)
Nên gặp bác sĩ để được thăm khám và tư vấn nếu tình trạng da tổn thương kéo dài (Ảnh minh họa)

Song song với các biện pháp bên ngoài, chăm sóc da mùa đông cũng cần chú trọng từ bên trong. Uống đủ nước mỗi ngày, hạn chế rượu bia, đồ cay nóng và tránh các yếu tố kích ứng như quần áo thô ráp, chất liệu len tiếp xúc trực tiếp với da sẽ giúp cải thiện rõ rệt tình trạng da khô. Với những người có bệnh da nền hoặc da khô kéo dài không cải thiện, cần đi khám chuyên khoa da liễu để được tư vấn và điều trị kịp thời, tránh biến chứng về sau.