Dòng sự kiện:

Làm gì để bệnh sởi chỉ còn là "hổ giấy"?

12/08/2025 15:18

Cho đến nay, sởi vẫn là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, đặc biệt với trẻ nhỏ chưa tiêm phòng. Tuy nhiên, theo các bác sĩ khuyến cáo, nếu được phòng ngừa đúng cách, bệnh sởi chỉ là “hổ giấy” và hoàn toàn có thể kiểm soát.

Lây lan như “virus trong không khí”

Sởi là bệnh lý hô hấp do virus sởi gây ra, có khả năng lây lan cực nhanh qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi. Các chuyên gia cảnh báo, trẻ có thể bị nhiễm sởi chỉ vì ở trong phòng có người mắc bệnh, thậm chí sau khi người đó đã rời đi đến hai giờ đồng hồ.

Bệnh thường bùng phát vào mùa đông và mùa xuân, tái xuất chu kỳ 4-5 năm/lần, chủ yếu ở nhóm trẻ chưa tiêm vaccine hoặc chưa đủ liều. Đặc biệt, theo Tổ chức Y tế Thế Giới (WHO), tỷ lệ lây nhiễm có thể lên tới 90% nếu người tiếp xúc chưa có miễn dịch.

Dấu hiệu đặc trưng của mắc bệnh sởi (Ảnh: Sưu tầm)

Không thể xem nhẹ biến chứng

Ở giai đoạn đầu, sởi có thể biểu hiện mờ nhạt với các dấu hiệu như sốt nhẹ, phát ban ít, viêm long nhẹ, khiến cha mẹ dễ nhầm lẫn với cảm cúm thông thường. Nhưng đằng sau đó là nguy cơ của hàng loạt biến chứng nguy hiểm: viêm tai giữa, tiêu chảy, viêm phổi, viêm não. Trường hợp hiếm, trẻ có thể mắc viêm não xơ cứng bán cấp (SSPE), biến chứng xuất hiện sau 7đến 10 năm kể từ lần nhiễm sởi đầu tiên và có thể dẫn đến tử vong.

Những đối tượng có nguy cơ cao bị biến chứng nặng gồm: trẻ dưới 5 tuổi, người lớn trên 20 tuổi, phụ nữ mang thai và người có hệ miễn dịch suy giảm (như bệnh nhân ung thư máu, HIV...).

Phát ban toàn thân do virus sởi gây ra (Ảnh: Sưu tầm)

Cách phòng ngừa đơn giản nhưng hiệu quả

Vũ khí mạnh nhất hiện nay để bảo vệ trẻ trước bệnh sởi chính là tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch. Các loại vaccine được sử dụng phổ biến tại Việt Nam gồm: vaccine sởi đơn (MVVac), vaccine phối hợp sởi - quai bị - rubella (MMR, Priorix) hoặc sởi - quai bị - rubella - thủy đậu (MMRV).

Theo lịch tiêm chủng dịch vụ, trẻ được tiêm mũi sởi đầu tiên từ 9 tháng tuổi, sau đó tiếp tục tiêm mũi phối hợp sởi - quai bị - rubella sau 1 đến 6 tháng và nhắc lại mũi thứ hai sau 3 đến 4 năm. Trường hợp sống trong vùng có dịch, trẻ có thể tiêm sớm từ 6 tháng tuổi.

Đối với người lớn chưa có miễn dịch, có thể tiêm vaccine bất kỳ thời điểm nào, trừ phụ nữ đang mang thai. Sau tiêm, cần tránh mang thai trong vòng ít nhất 1 tháng.

Các bác sĩ khuyến cáo, theo CDC, một liều vaccine MMR giúp ngăn ngừa khoảng 93% nguy cơ mắc sởi, còn hai liều đạt hiệu quả tới 97%. Khi tỷ lệ tiêm chủng đạt mức bao phủ tối thiểu 95% theo khuyến cáo của WHO, bệnh sởi sẽ khó có khả năng bùng phát thành dịch lớn và chỉ còn là “hổ giấy” trong cộng đồng.

Thảo Hà (Tổng hợp)